Азербайжан
| Бүгд Найрамдах Азербайжан Улс
азербайжанаар Azərbaycan Respublikası
|
||||||
|
||||||
| Төрийн дууллын нэр: азе. "Azərbaycan marşı" → «Азербайжаны марш» |
||||||
| Нийслэл + их | ||||||
| Албан хэл | Азербайжан хэл | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ард түмэн (1999 он) |
90.6% - Азербайжан үндэстэн 2.2% - Лезги ястан 1.8% - Орос үндэстэн 1.5% - Армен үндэстэн 3.9% - бус ард түмэн |
|||||
| Төр засаг | Ардчилсан дэглэм, нэгдмэл байгууламж, ерөнхийлөгчийн бүгд найрамдах засагтай |
|||||
| - | Ерөнхийлөгч | Ильхам Алиев | ||||
| - | Ерөнхий сайд | Артур Расизаде | ||||
| Улсын хурал | Милли Мажлис → «Үндэсний Хурал» |
|||||
| Түүх | ||||||
| - | 1135 он | Атабегийн улс үүссэн | ||||
| - | 1920-04-28 | ЗСБНАзеУ байгуулагдсан | ||||
| - | 1991-10-18 | ЗХУ-аас тусгаар тогтносон | ||||
| Дэвсгэр газар | ||||||
| - | Бүхэлдээ | 86,600 км2 (113) | ||||
| - | Гадаргын ус (%) | 1.6 | ||||
| Хүн ам | ||||||
| - | Тооцоо (2011) | 9,165,000[1] (89) | ||||
| - | Тооллого (1999) | 7,953,438 | ||||
| - | Нягт сийрэг | 105.8 хүн/км2 | ||||
| ДНБ (ХАЧТ) | 2011 оны тооцоо | |||||
| - | Бүгд | $94.318 тэрбум[2] | ||||
| - | Нэг хүнд | $10,340[2] | ||||
| ДНБ (Нэрлэсэн) | 2011 оны тооцоо | |||||
| - | Бүгд | $72.189 тэрбум[2] | ||||
| - | Нэг хүнд | $7,914[2] | ||||
| ОТББИ (2001) | 36.5[3] (дундаж) | |||||
| ХХИ (2010) | ▲ 0.713[4] (сайн) (67) | |||||
| Мөнгөний нэгж | Азербайжаны манат (AZN) | |||||
| Цагийн бүс | Азербайжаны цаг (НЗНЦ+4) | |||||
| - | Зуны цаг | (НЗНЦ+5) | ||||
| Домэйн нэр | .az | |||||
| Утасны томьёо | +994 | |||||
Каспийн тэнгисийн эргийн, Кавказын гэх тодотголтой нэгэн бүрэн эрхт улс бол Азербайжан (азе. Azərbaycan) юм. Албан ёсоор Бүгд Найрамдах Азербайжан Улс (азе. Azərbaycan Respublikası) гэнэ. Уг нь Өрнөд Азийнх[5], арай өөрөөр бодвол Дорнод Европынх гэж бас хэлж болно.[6][7] Яг Азербайжан, өөртөө засах Нахчыван гэх хоёр салангид газартай. Энэ хоёрыг Армены нутаг зааглаж байдаг. Яг Азербайжан нь Армен (566 км), Гүрж (322 км), ОХУ (Дагестанаар, 284 км), Иран (432 км) дөрвөн улстай, Нахчиван нь Иран, Армен, үл ялиг зайгаар (9 км) Турктай тус тус хил залгана. Яг Азербайжан зүүнш Каспийн тэнгис (эргийн урт нь 713 км) хүрдэг.
Азербайжанд Кавказын уулархаг газар, Каспийн тэнгисийн нам дор газар, энэ хоёрын дундах тэгш тал газар гэсэн гурван янз байц ажиглагддаг. Оростой хиллэх зурваснаа байх Их Кавказын нурууны Базардүзү уул (4,466 м) хамгийн өндөр, эсрэгээр Каспийн тэнгисийн эрэгт (-28 м) хамгийн нам цэг байна гэж тооцоолжээ.
Бүхэлдээ 86,600 км² (дэлхийд 113-р том) нутагтай Азербайжанд 2011 онд 9.1 сая (дэлхийд 89-р олон) хүн аж төрөн сууж байна.[1] Энэ нь нэгж км²-т 105.8 хүн (дэлхийд 103-р шигүү) оногдож байна гэсэн үг. 2009 оны байдлаар хүн амын олонх 91.6%-ийг Азербайжан угсаатан бүрдүүлж байна.[8] Тэд Түрэг салбарын Огуз бүлгийн хэл яриатай болохоор Түрк, Түркментэй арай ойр хамаатан болдог.
Иш үндэс [засварлах]
- ↑ 1.0 1.1 11 July – The International Population Day, The demographic situation in Azerbaijan, The State Statistical Committee of the Republic of Azerbaijan, 11 July 2011, retrieved 12 July 2011
- ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 Azerbaijan:Report for Selected Countries and Subjects. International Monetary Fund. April 12, 2011-д хандсан.
- ↑ Distribution of family income – Gini index. The World Factbook. CIA. September 1, 2009-д хандсан.
- ↑ Human Development Report 2010. United Nations (2010). 4 November 2010-д хандсан.
- ↑ UN. UN classification of world regions. the original on 2012-05-27-с архивлагдсан. 2012-04-18-д хандсан.
- ↑ Definition of AZERBAIJAN. the original on 2012-05-27-с архивлагдсан. 2012-04-18-д хандсан. “independent country W Asia & SE Europe bordering on Caspian Sea”
- ↑ CIA. AZERBAIJAN. 2012-04-18-д хандсан. “Southwestern Asia, bordering the Caspian Sea, between Iran and Russia, with a small European portion north of the Caucasus range”
- ↑ The State Statistical Committee of the Azerbaijan Republic, The ethnic composition of the population according to the 2009 census.
| Азийн орнууд |
|---|
| Азербайжан1 · АНЭУ · Армен · Афганистан · Балба · Бангладеш · Бахрейн · Бруней · Бутан · Вьетнам · Гүрж1 · Египет2 · Дорно Тимор3 · Израйль · Индонез3 · Йордан · Ирак · Иран · Йемен · Казахстан1 · Камбож · Катар · Кипр · Кыргызстан · Кувейт · Лаос · Ливан · Малайз · Мальдив · Монгол · Мьянмар · Оман · Орос1 · Узбекистан · Пакистан · Саудын Араб · Сингапур · Сири · Хойд Солонгос · Өмнөд Солонгос · Тажикистан · Тайвань4 · Тайланд · Туркменистан · Турк1 · Филиппин · Хятад · Шри Ланка · Энэтхэг · Япон |
| 1 Нутаг дэвсгэрийн ихэнх хэсэг нь Европт оршдог. 2 Нутаг дэвсгэр ихэнх хэсэг нь Африкт оршдог. 3 Нутаг дэвсгэр нь бүхэлдээ эсвэл хэсэгчлэн нь Далайн орнуудад оршдог. 4 Бүгд Найрамдах Хятад Улс буюу Тайвань нь НҮБ-ийн гишүүн бус. |
| Исламын шашинт улсуудын байгууллага (OIC) |
|---|
| Азербайжан | Алжир | АНЭУ | Афганистан | Бангладеш | Бахрейн | Бенин | Бруней | Буркина Фасо | Габон | Гайана | Гамби | Гвиней | Гвиней Биссау | Египет | Жибути | Зааны ясан эрэг | Индонез | Ирак | Иран | Йемен | Йордан | Казахстан | Камерун | Катар | Комор | Кувейт | Кыргызстан | Ливан | Ливи | Мавритан | Малайз | Мали | Мальдив | Марокко | Мозамбик | Нигер | Нигери | Оман | Пакистан | Палестин | Саудын Араб | Сенегал | Сири | Сомали | Судан | Суринам | Сьерра-Леоне | Тажикистан | Того | Тунис | Турк | Туркменистан | Уганда | Узбекистан | Чад |