Жаргалант сум (Хөвсгөл)

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
«Жаргалант сум» үгээр энд холбогдлоо. Өөр зүйлийн хуудсыг «Жаргалант сум (салаа утга)»-аас олж болно.
Монгол Монгол улсын
Mn coa khuvsgul aymag.png Хөвсгөл аймгийн
Жаргалант сум
Сумын төв буюу Оргил суурин
Улбар шар нь Мөрөн, ягаан нь Жаргалант
2,550 км² газар нутагтай
5,068 хүн оршин суудаг
82,000 толгой малтай
Дотроо Хөнжил, Цэцүүх, Цагаан бургас, Харгана, Төвийн гэх 5 багтай.
1931 онд Ихжаргалант сум байгуулагдсан.
1959 оны өөрчлөлтөөр Жаргалант болжээ.
Эргэн тойрондоо Хөвсгөлийн Шинэ-Идэр, Галт, Архангайн Тариат, Завханы Их-Уул гэсэн дөрвөн сумтай хаяалдаг.
Оргил гацааны гудамж

Жаргалант (худам монголоор Jirɣalangtu.png жиргалангту) нь Хөвсгөл аймгийн сум юм. 2,550 км² газар нутагтайгаас 1,470 км² нь бэлчээр болно. 2000 оны байдлаар сумын хүн ам 5068 байсны ихэнх нь халх ястан болно. Сумын төв Оргил нь Идэр голын орчимд, аймгийн төв Мөрөнгөөс зүүн өмнө зүгт 182 км, нийслэл Улаанбаатараас 886 км зайд оршино.

Сумын нутагт социализмын үед Монгол нутагт үлдэж хоцорсон цөөхөн сүм хийдийн нэг болох Жаргалантын дуган байдаг. Мөн Гэлэнхүүгийн суврага гэх суврага бий.

Түүх[засварлах]

Жаргалант сум нь анх Архангай аймгийн Ихжаргалант сум нэрээр 1931 онд байгуулагджээ. 1933 оны байдлаар 727 өрхийн 2,700 оршин суугч, 66,000 орчим толгой мал байв. 1941 онд Хөвсгөл аймгийн харьяанд шилжиж, 1956 онд Шинэ-Идэр суманд нэгтгэгдсэн боловч 1959 онд дахин зохион байгуулагдсан юм. Тус сумын "Улаан Туг" нэгдэл 1951 онд байгуулагдаж, 1990 онд татан буугдсан.

Эдийн засаг[засварлах]

2004 оны байдлаар багцаагаар 82,000 толгой мал тоологдсоны 37,000 нь хонь, 34,000 нь ямаа, 6,100 нь үхэр буюу сарлаг, 5,100 нь адуу, 19 нь тэмээ байв[1].2012 оны байдлаар 176000 толгой малтай. Нийт хүм амын тоо 5100.

Алдартай хүмүүс[засварлах]

Ном зүй[засварлах]

М.Нямаа, Хөвсгөл аймгийн лавлах толь, Улаанбаатар 2001, х.85

Эшлэл[засварлах]

  1. Статистикийн Төв Газар: 2004 оны мал тооллого, х.111