Кирилл үсэг
Чөлөөт нэвтэрхий толь, Википедиагаас
(Кирилл цагаан толгой-с шууд холбогдсон)
Кирил үсэг (Орос хэл: Кирилли́ческий алфави́т) нь грек цагаан толгойноос гаралтай бөгөөд голчлон Славян угсааны ард түмний дунд түгсэн бичгийн тогтолцоо юм.
Агуулга |
[засварлах] Үүсэл
Христын номлогчид болох ах дүү Кирилл, Мефодий нар 10-р зууны үед Славян үндэстэнд Христийн сургаалыг номлож байх үедээ зохиосон байна. Тэд өөрсдийн сургаалыг ард түмэнд ойлгомжтой болгох үүднээс славян хэлний бүтцэд тохируулан Славян цагаан толгойг (одоогийн кирил цагаан толгой) грек цагаан толгойны нэгэн хувилбар болох Глаголит цагаан толгойноос санаа аван зохиосон байна.
[засварлах] Хэрэглээ
Кирил үсгийг 30 гаруй улсад ашиглаж байгаа бөгөөд өөрсдийн хэлний онцлог, дуудлага хөгд тохируулан үсэг нэмж хэрэглэж байна.
[засварлах] Кирил цагаан толгой
Кирил үсгийг албан ёсны цагаан толгойгоор ашигладаг хэлүүд гэвэл:
- Славян хэлүүд: Болгар, Беларус, Македон, Орос, Русин, Серби, Украйн
- Славян бус хэлүүд: Абхаз, Башкир, Ерзя, Казах, Килдин, Сами, Коми, Кыргыз, Мари, Мокша, Монгол, Оссет, Романи (зарим аялгад), Саха, Якут, Тажик, татр, Тлингит (сүмийн текст бичихэд), Туван, Удмурт, Юуйт (Сибир Юпик хэл), Юпик (Аляскад)
[засварлах] Бичгийн хэв
| а | б | в | г | д | е | ё | ж | з | и | й | к | л | м | н | о | п | р | с | т | у | ф | х | ц | ч | ш | щ | ъ | ы | ь | э | ю | я |
| а | б | в | г | д | е | ё | ж | з | и | й | к | л | м | н | о | п | р | с | т | у | ф | х | ц | ч | ш | щ | ъ | ы | ь | э | ю | я |