Кыргызстан

Чөлөөт нэвтэрхий толь, Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Бүгд Найрамдах Кыргыз Улс
Кыргыз Республикасы
Далбаа Сүлд
Дуулал: хирг. Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик Гимни
"Бүгд Найрамдах Кыргыз
Улсын төрийн дуулал"
Нийслэл
(ихийн их хот)
Бишкек
Албан ёсны хэл Хиргис (улсын)
Орос (албан ёсны)[1][2]
Угсаатны
бүтэц
 (2009)
70.9%% Хиргис
14.3% Узбек
7.8% Орос
7.8% бусад
Төрийн хэлбэр ба засаг баригч Парламентийн бүгд найрамдах засаг
 -  Ерөнхийлөгч Алмазбек Атамбаев
 -  Ерөнхий сайд Омурбек Бабанов
Хууль тогтоох байгууллага Дээд Зөвлөл
(Жогорку Кенеш)
Тусгаар Тогтнол ЗСБНХУ-аас 
 -  Киргизийн ЗСБНУ 1936 оны 12 сарын 5 
 -  ЗХУ бутарч тусгаар тогтносон 1991 оны 8 сарын 31 
Нутаг дэвсгэр
 -  Талбай 199,900 км2 (86)
 -  Үүнээс: Ус (%) 3.6
Хүн ам
 -  Тооцоо (2009) 5,482,000[3] (110)
 -  Тооллого (1999) 4,896,100 
 -  Нягтрал 27.4 хүн/км2 
ДНБ (ХАЧ) 2010 оны тооцоо
 -  Нийт $12.016 тэрбум[4] 
 -  Нэг хүнд $2,248[4] 
ДНБ (Нэрлэсэн) 2010 оны тооцоо
 -  Нийт $4.615 тэрбум[4] 
 -  Нэг хүнд $863[4] 
ОТББИ (2003) 30.3 (дундаж
ХХИ (2010) 0.598[5] (дундаж) (109)
Мөнгөн тэмдэгт Хиргис сом (KGS)
Цагийн бүс +6
Замын хөдөлгөөн баруун
Интернетийн АДН .kg
Утасны дугаар 996

Бүгд Найрамдах Кыргыз Улс (хирг. Кыргыз Республикасы; орос. Киргизская Республика[6]), КыргызстанКазахстан, БНХАУ (Шиньжян), Тажикистан, Узбекистан дөрвөн улстай хил залгадаг, далайд гарцгүй Дундад Азийн улс. Мөн Тэнгэр Уулын төв болон баруун хэсэг, Памирийн араар байрлах уулын орон. Нийслэл нь Бишкек хот.

Нутаг дэвсгэр - 199,900 км2, 2009 онд тооцсоноор хүн амын тоо - 5,482,000[3]. Үүнд 70.9% (3 сая 804 мянган) нь Хиргис, 14.3% нь Узбек, 7.8% нь Орос угсаатан гэж бүртгэгджээ.[7] Улсын (магадгүй төрийн) Хиргис хэлнээс гадна Орос хэл албан ёсны зэргэмжтэй.[1] Хиргис хэл Түрэг хэлний бүлэгт багтдаг.

[засварлах] Нэр, бэлгэдэл

Хиргис (хирг. кыргыз) гэдэг нь Манас тууль ёсоор Ойрад Монголчуудын эсрэг нэгдсэн 40 аймгаас үүдэж "40 охин" буюу "40 аймаг" гэсэн утгатай нэр юм гэнэ. Кыргызстаны төрийн далбаан дээрх 40 цацрагт нар нь Манасын 40 аймгийг бэлгэддэг[8].

[засварлах] Зургийн цомог

[засварлах] Эх сурвалж

Хувийн хэрэгсэлүүд
Нэрний зайнууд

Хувилбарууд
Үйлдлүүд
Залуурдагч
Багаж хэрэгслүүд
Бусад хэлээр