Кыргыз хэл
Чөлөөт нэвтэрхий толь, Википедиагаас
| Кыргыз хэл Kыргыз тили, قىرعىز ٴتىلى |
||
|---|---|---|
| Яригддаг газар: | Кыргызстан, Афганистан, Пакистан, Тажикистан, Шинжаан (Хятад) | |
| Нийт яригчид: | 5 сая орчим | |
| Хэлний бүлэг: | Алтайн[1] Түрэг Кыргыз-Алтайн хэлний бүлэг эсвэл Кыргыз-Кипчак хэлний бүлэг Кыргыз хэл |
|
| Албан ёсны статус | ||
| Албан ёсны хэл байдаг газар: | Кыргызстан | |
| Зохицуулдаг газар: | албан ёсны зохицуулалт байхгүй | |
| Хэлний кодууд | ||
| ISO 639-1: | ky | |
| ISO 639-2: | kir | |
| ISO 639-3: | kir | |
| Тэмдэглэл: Энэ хуудсанд юникодоор олон улсын авиа зүйн цагаан толгойн үсэг, тэмдгүүд байж магадгүй. | ||
Кыргыз хэл буюу Киргиз хэл (Киргиз хэл: Кыргыз тили Орос хэл: Киргизский язык) нь Кыргызстан улсын албан ёсны хэл юм. ISO 639 дахь хэлний код нь ky, kir.
Кыргызстанаас гадна Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсын Шинжаан-Уйгарын Өөртөө засах орон, Казакстан, Узбекистан、Тажикистан, Афганистан, Турк зэрэг улсуудад амьдрах кыргыз үндэстнүүд нийт 5 сая орчим хүн тус хэлээр ярилцана.
Казак хэлтэй тун төстэй. Кыргызстан улсад кирилл үсэг, БНХАУ-д араб үсэг хэрэглэгддэг. ЗХУ-ын үед 1928-1940 онуудад кыргыз хэлийг латин үсэгт шилжүүлэх ажиллагаа явагдаж байсан боловч ЗХУ-ын бодлого өөрчлөгдсөнөөр кирилл үсэгт шилжжээ.
Кыргызстанд хэрэглэгддэг кирилл үсгийн цагаан толгой нь Монголд хэрэглэгддэг кирилл үсгийн цагаан толгойгоос 1-ээр олон буюу 36 үсэгтэй.
| Том үсэг | Жижиг үсэг | Дуудлага | Латин үсгийн харгалзаа |
|---|---|---|---|
| Ң | ң | /ŋ/ | /N/ |
Ң нь монгол бичгийн их инхэлэг буюу НГ үсэгтэй адилаар дуудагдана.
| Кыргызстаны кирилл цагаан толгой | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| А | Б | В | Г | Д | Е | Ё | Ж | З | И | Й | К | Л | М | Н | Ң | О | Ө | П | Р | С | Т | У | Ү | Ф | Х | Ц | Ч | Ш | Щ | Ъ | Ы | Ь | Э | Ю | Я | ||
| а | б | в | г | д | е | ё | ж | з | и | й | к | л | м | н | ң | о | ө | п | р | с | т | у | ү | ф | х | ц | ч | ш | щ | ъ | ы | ь | э | ю | я | ||
 |
Википедиа: Кыргыз хэлээр |
