Линукс
Агуулга
- Үйлдлийн системийн тухай
- Unix, Linux үйлдлийн системийн түүх
- Lunix юугаараа Windows үйлдлийн системээс илүү вэ?
- Unix ба Linux-ийн ялгаа
- Linux- ийн давуу тал болон сул тал
- Linux үйлдлийн системийн бизнес хэрэглээ
- Linux үйлдлийн систем Монголд
Үйлдлийн системийн тухай Үйлдлийн систем гэдэг нь компьютерийн програмын болон техникийн нөөцийг зүй зохистойгоор зохицуулдаг програм хангамж бөгөөд удирдах, санах ой хуваарилах, процессыг урьтамжаар нь зохицуулах, төхөөрөмжийн оролт гаралтыг удирдах, файлуудыг хуваарилах зэрэг үндсэн үйлдлүүдийг гүйцэтгэдэг. Үйлдлийн системийн хамгийн гол давуу тал гэвэл 2 зүйлийг дурдаж болно. a. Олон програмууд хооронд зэрэг ажиллах боломжтой b. Хэрэглээний програм хангамжуудыг програмчлах боломжийг хялбаршуулдаг.
Үйлдлийн системийн гүйцэтгэх үүргүүдийг дурдвал:
- диалог буюу хэрэглэгчтэй харьцах
- оролт-гаралт, өгөгдлийг удирдах
- програм боловсруулах процессын төлөвлөлт, зохион байгуулалт
- санах ой, кэш, процессор, гадаад төхөөрөмжүүд г.м. компьютерын хэсгүүдтэй ажиллах
- сонгосон програмыг ажиллуулах
- боломжит бүх төрлийн үйлчилгээ (сервис)
- дотоод төхөөрөмжүүдийн хооронд мэдээлэл дамжуулах
- монитор, гар, дискүүд, принтер г.м. залгах төхөөрөмжүүдийн ажиллагааг програмын төвшинд дэмжих зэрэг болно.
Unix төст системийн бүтэц
-
- Кернель буюу цөм, үйлдлүүдийг төлөвлөх хураагуур (storage/диск)-г удирддаг.
- Shell буюу бүрхүүл,хэрэглэгчийг системтэй холбож, эрэглэгчийн командыг хөрвүүлж биелүүлнэ.
- Хэрэглээний програм хэрэгслүүд,үйлдлийн системд нэмэлт боломжуудыг олгоно.
Учир нь хэрэглээний програм хангамжууд нь төхөөрөмжүүдийг зохицуулан ажилладаггүй харин үйлдлийн систем нь төхөөрөмж болон олон програм хангамжуудын ажиллагааг хамгийн үр ашигтайгаар зохицуулдаг. Ямар ч үйлдлийн системийн хамгийн доод түвшин бол хэн бүхний үйлдлийн системийн цөм гэдгээр нь мэдэх кернел юм. Энэ нь boot буюу систем эхлэхэд хамгийн түрүүнд санах ойд ачаалагддаг эхний түвшний програм хангамж юм. Ингэснээр кернел нь үйлдлийн системийн цөм болсон хэд хэдэн үйлчилгээгээр үйлдлийн системийг хангаж өгдөг. Эдгээр үйлчилгээнүүдээс процесс менежмент, санах ойн менежмент, дискний хандалт болон бусад техник хангамжууд руу хандах зэргийг дурдаж болно. Түүнээс гадна кернел нь үйлдлийн системийг GUI (Graphic User Interface) буюу график хэрэглэгчийн интерфейсээр хангаж өгдөг. Үүнд бидний багтсан байдаг.
Unix ба Linux-ийн ялгаа Үйлдлийн системийн хувьд өнөө үед Microsoft Windows -с гадна хүмүүсийн хамгийн их сонсдог нэр бол яах аргагүй Unix, Linux юм. Хэдийгээр Linux үйлдлийн систем нь Unix үйлдлийн системээс гаралтай нэгэн төрлийн unix төстэй (unix-like) үйлдлийн систем. Энд нэг зүйлийг тодруулахад үнэн хэрэгтээ Linux бол Unix -ээс гаралтай unix төст кернел юм. Linux нь GNU системтэй нэгдэж байж бүрэн үйлдлийн систем болдог. Гэсэн хэдий ч бид өдөр тутам Linux -ыг бүрэн үйлдлийн систем байдлаар хэрэглэдэг тул Linux үйлдлийн систем гэсэн нэр томьёог хэрэглэсэн бөгөөд өөрөөр хэлбэл Linux үйлдлийн систем гэсэн ойлголтод Linux кернел болон GNU систем багтаж байгаа болно. Эдгээрээс Linux нь Unix-ээс үүсэлтэй юм бол түүнээс юугаараа ялгагдаж байна вэ гэсэн асуулт урган гарч ирнэ. Тэгвэл энэ асуултад Linux нь үйлдлийн системийн цөм хэсэг болох кернел нь Unix төстэй боловч Linux -ын нэг хэсэг болох GNU систем нь үнэгүй програм хангамж, Unix системийн эх кодыг агуулаагүй зэргээрээ ялгарч байгаа юм хэмээн хариулж болно.
LINUX ЮУГААРАА WINDOWS ҮЙЛДЛИЙН СИСТЕМЭЭС ИЛҮҮ ЮМ БЭ?
Windows үйлдлийн системд ч бас тодорхой давуу талууд байдаг ч би хувьдаа Ubuntu хэмээх линукс үйлдлийн систем хэрэглэж, 70:30 гэсэн харьцаатайгаар Linux-ыг илүүд үздэг. Мэдээж хүн бүрийн хэрэгцээ шаардлагаас хамаараад зарим нь Windows-ыг илүүд үзэж, давуу талтай ч гэдэг.
1. Үнэ төлбөргүй. Монголчууд бидний хувьд байнга хууль бус Үйлдлийн систем, програмууд суулгаж, эвдэж хэрэглэдэг. Үүнийгээ дагаад байнга вирустэх, эвдрэх, удаан болох, гацах асуудалтай байдаг. Хэрэв мөнгө төлж хэрэглэх болбол манай төсвөөс жилд багагүй мөнгө гадагш урсах болно. 2. Вирүстдэггүй. Вирүс бараг байдаггүй, байсан ч маш цөөхөн тоотой, тэдгээр нь нэг их хор хөнөөл учруулж чаддаггүй, цөмийн код нь сайн бичигдсэн. Хүмүүсээс гүнзгий вирусээс хамгаалах мэдлэг шаардаад байдаггүй.
- 3.Хамгаалалт илүү сайтай, алдаа багатай.Учир нь хөгжүүлэгчид нь ихэвчлэн хакерууд өөрсдөө байдаг. Эх код нь ил учир олон программист зэрэг хянаж алдааг нь засаж байдаг.
- 4. Бараг бүх эд ангийг нь драйвер суулгалгүй шууд суулгаж болдог.
- 5. Шинэчлэл хөгжүүлэлт нь маш хурдацтай явагддаг. Windows-н хувьд шалгах, дараагийн хувилбар гаргах хугацаа нь илүү удаан байдаг.
- 6. Энгийн хэрэглэгчид өөрсдөө шууд форматлан суулгах боломжтой.Windows суулгасны дараа зарим зүйлээ таниулах, хэрэгтэй програмуудаа суулгах гээд цаг их ордог. харин Ubuntu суулгахад шууд оффис, мессенжир гээд энгийн хэрэглээний зүйлс хамт суудаг.
- 7.Компьютерийн хүчин чадал бага шаарддаг.
- 8. Амьд сиди. Компьютерт суулгалгүй шууд суулгагч CD-ээс үйлдлийн систем ажиллах боломж ихэнх CD-нд байдаг. Хэрэв танд нэг Ubuntu-н СD байвал ямар нэгэн байдлаар үйлдлийн систем гэмтээд яаралтай бичиг баримтаа хуулах болбол Ubuntu дискээ хийгээд л компьютер асна.
- 9.Нээлттэй эх кодтой тул та өөрийн хүссэнээр өөрчлөн хэрэглэх боломж нээлттэй.
3. Unix, Linux үйлдлийн системийн товч түүх
UNIX: Анхны Unix-ыг 1969 онд Bell лабораторид Кен Томпсон болон Деннис Ричи нар бичсэн бөгөөд 1973 онд өөрсдийн зохиосон С хэл рүү assembler дээр бичигдсэн source кодоо хөрвүүлжээ. Америкийн засгын газар AT&T компанийг Unix-r зарахыг хориглосон байсан тул source лицензээ их сургуулиудад хэдхэн зуун доллароор үнэлэн сургалтын болон туршилтын журмаар тараажээ. Энэ үйлдэл нь Unix-ын хувь заяаг эргүүлсэн бөгөөд олон их сургуулиуд Unix-r сонирхон улмаар цааш нь асар их хөгжүүлсэн. 1984 оноос Unix-r нийтийн хэрэгцээнд зарахыг зөвшөөрсөн бөгөөд их сургуулиудад их дэлгэрсэн учир хурдан тархжээ.
MINIX: 1987 онд Амстердамын Фрэй их сургуулийн профессор Эндрю Таненбаум сургалтын зориулалттай Unix хувилбар 7-ын бүх шинж чанарыг агуулсан РС-д зориулсан ажлын систем Minix-r зохион source кодоо хямдхан үнээр заржээ. Minix жинхэнэ утгадаа яг үйлдлийн систем биш бөгөөд зөвхөн сургалтын зориулалттай байсан тул их дутагдалтай байжээ.
LINUX: 1991 оны 3-р сард Хелсинки хотод Линус Торвалдо өөрийн шинэ авсан 386 РС-дээ Minix суулган шинэ процессороо судалжээ. Хагас жилийн дараа assembler дээр жижигхэн хэмжээний ажиллах чадвар бүхий үйлдлийн систем хийсэн бөгөөд 1991 оныхоо намраа анхныхаа хувилбар болох 0,01 -ээ Minix сонирхдог хүмүүст тараажээ. Линус Торвалдо өөрийнхөө Linux-r анхнаасаа ямар ч үнэгүй тараасан бөгөөд хэн дуртай нь source кодыг аван хамт ажиллах боломжтой байв.. Энэ хэдхэн өдрийн дотор програмчлагч, туршигч болон дэмжигчдийн харилцааг e-mail дийлэхгүй болсон тул usenet-д Minix-ийн жишээг даган altos.linux гэсэн бүлэг нээв. Ингээд хэдхэн сарын дотор assembler дээр бичигдсэн Linux нь Unix-ийн бүх шинж чанарыг агуулах болсон бөгөөд Free software foundation тусламжтайгаар Unix-ээс илүү шахуу хөгжив.
Linux үйлдлийн системийн тархац Linux нь нээлттэй эхийн кодтой учир олон тархацууд салбарлан гарсан байдаг. Тэр бүгд нь өөр өөрийн гэсэн онцлогтой бөгөөд хамгийн их хэрэглэгчидтэй буюу хамгийн өргөн тархсан нь Debian, Ubuntu гэсэн 2 үйлдлийн систем юм. Debian нь бүхэлдээ чөлөөт программаар зохиогдсон, хүн бүхэнд нээлттэй үйлдлийн систем. Энэ нь Линуксын тархацууд дотроос хамгийн алдартай бөгөөд анхдагч тархац юм. Хамгийн анх Debian-г Purdue Их сургуулийн оюутан Иан Мурдок гэдэг хүн 1993 оны 8 сарын 13-нд гаргасан. Мурдок өөрийн найз бүсгүйн нэр болон өөрийн нэрийг оролцуулан Debian гэж нэрлэжээ. Ubuntu үйлдлийн систеийн хувьд суурьтай нээлттэй нээлттэй эхийн үйлдлийн системийн тархац бөгөөд үргэлж үнэ төлбөргүй түгээгдэж, “зүгээр л ажиллана” гэсэн амлалтыг нийт хэрэглэгчдэдээ өгдөг үйлдлийн систем юм. Ubuntu гэдэг нэр нь Африкийн Зулу хэлээр “нигүүсэл” гэсэн утгатай бөгөөд технологийн дэвшлийг дэлхийн өнцөг булан бүрт үнэ төлбөргүйгээр тараадаг. Анх 2004 оны 10 сарын 20нд Warty Warthog нэртэй хувилбараа гаргаж байсан бөгөөд 6сар тутамд шинэчлэгдсээр хамгийн сүүлд 2011оны 10сарын 13нд Precise Pangolin нэртэй хувилбар нь гаржээ.
Linux-ийн хамгийн өргөн хэрэглэгддэг үйлдлийн системийн тархацууд болох Red Hat, Ubuntu, Debian-ийг хооронд нь харьцуулахад:
| Red Hat Linux | Ubuntu Linux | Debian Linux | |
|---|---|---|---|
| Зохиосон компани | Red Hat Canonical компани | Ubuntu нийгэмлэг | Debianтөсөл-Иан Мурдок |
| Программын загвар | Нээлттэй | Чөлөөт болон нээлттэй | Чөлөөт болон нээлттэй |
| Анх гарсан өдөр | 1995.5.13 | 2004.10.20 | 1993.08.16 |
| Сүүлийн хувилбар | Red Hat 9 | Ubuntu 11.10 | Debian 6.0 |
| Сүүлд гарсан өдөр | 2003.03.31 | 2011.10.13 | 2011.02.06 |
| Линуксийн цөм | 2.6.18 | 2.6.22 | 2.6.18 |
| Үндсэн файл систем | Ext3 | Ext3 | Ext3 |
| Үндсэн PMS | RPM, yum, APT | APT | APT |
| Тархац | - | Debian | - |
Unix ба Linux-ийн ялгаа ZDNet UK-с бизнест илүү тохиромжтой Linux тархацыг тодруулахын тулд хамгийн өргөн хэрэглэгддэг Mandriva Linux 2006, Novell Linux Desktop 9, Red Hat Desktop 4, SUSE Linux 10 болон Ubuntu Linux 5.10 тархацуудыг шинжсэн байна. Өдөр ирэх тутам Linux дэлгэцийн систем илүү цэгцтэй, тогтвортой болж ирж байна, харин байгууллагуудад, тур тусмаа бизнесийн байгууллагууд, нээлттэй эх рүү шилжихэд тусламж болгох зорилгоор энэхүү шалгаруулалтыг явуулжээ. Ингэхдээ ширээний болон зөөврийн компьютерууд дээр суулган бизнесийн зорилгод нийцсэн тохируулгуудыг хийн ашигласан байна. Шалгаруулалтад нийт үзүүлэлтээрээ Ubuntu шалгарсан байна, мөн тархац тус бүрд дүгнэлт хийжээ. Энэхүү үйлдлийн системийг дэлхийн томоохон компаниуд хэрэглэдэг. Жишээ нь: Yahoo, IBM, Tommy Hilfiger, Google, Panasonic, U.S Army гэх мэт.
NASDAQ хөрөнгийн бирж Gentoo Linux-ийг ашигладаг. Энэ нь зөвхөн тэдэнд зориулсан хувилбар систем юм” гэж тэр нэмж ярив. Linux-ийн “Red Hat Enterprise Linux” систем нь биржүүдийн хооронд мэдээлэл болилцоход дангаар хэрэглэгддэг. “Red Hat”-ийн үйлчилгээг Чикагогийн Түүхий Эдийн Бирж, Нью Иоркийн Түүхий Эдийн Бирж, Франкпуртын хөрөнгийн бирж, Eurex-ийн хувьцааны биру, Филлипины хөрөнгийн бирж зэрэг газрууд өргөн ашиглаж байна. Биржүүдэд нээлттэй процессоруудыг суурилуулж өгсөн бөгөөд энэ систем нь шууд арилжаачидтай холбогдоход тусладаг. Томоохон компаниудын энэ сонголтын гол 2 шалтгаан нь зардалын хувьд хямд мөн найдвартай байгаад юм. Хөрөнгийн бирж дээр (Linux): 2006онд хөрөнгийн биржүүд дотроос хамгийн томд орох Нью-Иоркийн Хөрөнгийн Бирж (NYSE) Euronext нь Linux-ийн үйлчилгээг өөрсдийн системд нэвтрүүлэн секундэнд 1,500,000 ширхэг захиалга өгч, 250,000 захиалгыг болосвруулах хүчин чадалтай болсон. Мөн арилжаа болгоныг мянган секундын дотор хийх боломжийг үйлчлүүлэгч нартаа олгосон. 2007 оны сүүлчээр, УоллСтрийт дахь хөрөнгийн биржүүд Unix-ийг өргөн ашигласан хэвээр байсан бөгөөд дээрээс нь HP-гийн AIX болон Sun Microsystems-ийн Solaris-ийг мөн хэрэглэдэг байсан. Гэсэн ч өнгөрсөн хэдэн жилийн хугацаанд зах зээл дээр Linux-ийг ашиглах нь өргөн дэлгэрч, анхны нэмэлт системийг цөөн хэдэн хөрөнгийн биржүүдэд ашиглаж байв. Solaris болон AIX-ийн захиалга цуцлах үйлчилгээ хугацаа их шаарддаг. Түүнээс гадна 2-3 жил болоод нэг удаа шинэчлэгддэг бол Linux нь сарын дотор шинэчлэгдэж, бас янз бүрийн өөрчлөлт хийх боломжоороо давуу байдаг байна. Санхүүгийн хөрөнгийн биржүүд сервертэй холбоотой аливаа үйлдлүүдийг маш хурдан хугацаанд гүйцэтгэдэг байх шаардлагыг маш өндөрт тавьдаг. Өдөрт хэдэн тэрбум ам.доллар эргэлдэж арилжаа хийгдэх явцад мянган секунд гэдэг нь хамгийн боломжийн өрсөлдөж чадахуйц хурд юм.
Linux-ийн “Red Hat Enterprise Linux” систем нь биржүүдийн хооронд мэдээлэл солилцоход дангаар хэрэглэгддэг. “Red Hat”-ийн үйлчилгээг Чикагогийн Түүхий Эдийн Бирж, Нью Иоркийн Түүхий Эдийн Бирж, Франкпуртын хөрөнгийн бирж, Eurex-ийн хувьцааны бирж, Филлипины хөрөнгийн бирж зэрэг газрууд өргөн ашиглаж байна. Биржүүдэд нээлттэй процессоруудыг суурилуулж өгсөн бөгөөд энэ систем нь шууд арилжаачидтай холбогдоход тусладаг. Түүнчлэн 500-1,000 сервертэй зэрэг холбогдох хүн чадалтай. Программ хангамжийн тухайд ихэнх хөрөнгийн биржүүд өмнө ашиглаж байсан программ хангамжийг Java эсвэл C++ хэл дээр ашигладаг. Зарим тохиолдолд энэ программ хангамж нь өгөгдсөн захиалгыг хүлээж авахгүй буцаадаг. Tibco-гийн зурвас илгээх программ хангамж, Informatica-ийн 29West зэрэг системүүд нь энэ орон зайг нөхөж байна. Олон хөрөнгийн биржүүд эхнээсээ Linux-ын “Middleware Agnostic Messaging API (MAMA)” зурвас илгээх үйлчилгээг ашиглаж эхлэсэн. Санхүүгийн зах зээлд зориулж Microsoft компани ямар нэг бүтээгдэхүүн одоогоор гаргаагүй байна. Windows нь ихэвчлэн офисын зориулалтаар ашиглагдаж байгаа тул Linux-ийн программаас хэд дахин хоцорсон үйлдэлтэй гэж мэргэжилтнүүд үздэг байна. 2010 онд Microsoft компани “2010 IDC” программ хангамжаа дэлхий даяар борлуулснаас санхүүгийн зах зээл дээрх серверийн 74.7%-ийг хангасан бол Linux 21.4%-ийг л хангасан байдаг байна.
Linux үйлдлийн систем Монголд
Linux үйлдлийн систем нь үнэгүй бөгөөд хөгжүүлэх боломжтой зэргээс өнөөдөр хэрэглээ нь улам бүр ихэссээр байна. Компьютерийн мэргэжилтнүүдийн дийлэнх хэсэг нь Linux-г хэрэглэдэг бөгөөд бусад бизнесийн томоохон байгууллагууд мөн хэрэглэх нь ихэсч байна.
- Хүүхэд бүрт компьютер буюу OLPC (One Laptop Per Child)
Энэ нь олон улсын төсөл бөгөөд Монголд ч мөн хэрэгжээд эхэлсэнийг бид жижигхэн бандгар ногоон laptop-оор нь сайн мэдэх билээ. Тэд нээлттэй эх, тэр дундаа чөлөөт програм хангамжийг (free software) маш түлхүү дэмждэг. Уг төслийн хүрээнд тараагдаж буй тэрхүү эгдүүтэй авсаархан компьютер нь fedora sugar гэдэг Linux цөмтэй үйлдлийн системээр ажилладаг. Энэ нь 1gb флаш дотор үйлдлийн систем, тоглоомууд, номууд, зурагнууд, вэб бровзер гэх мэт зүйлсийг багтаасан байдаг. Ингэж багтаах нь Windows үйлдлийн системийн хувьд тун амаргүй бөгөөд Linux илүү тохиромжтой юм.
Линукс дээр гарч байсан вирусны түүх
Линукс үйлдлийн систем нь маш хүчирхэг хамгаалалттай бөгөөд линукс дээр зохиогдсон вирус маш цөөхөн байдаг байна.
-
- 1996:
VLAD хэмээх устгагчдын (cracker) бүлэг анхны Линуксын вирус болох Staog бичжээ. Вирус нь Кернелийн алдааг ашиглан компьютер дээр байнга ажиллан бинари файл ажиллахыг хүлээх бөгөөд хэрэв бинари ажиллавал өөрийгөө уг файлд хавсаргадаг байв. Вирус гарсанаас хойш удалгүй Кернелийн алдааг зассанаар энэ вирус байхгүй болжээ. Мөн энэхүү VLAD хэмээх бүлэг анхны Виндоус 95 вирус болох Боза-г (Boza) зохиосон юм.##
-
- 1997:
Блисс хэмээх компьютерын вирус гэнэт гарч ирэв. Вирус нь системийн гүйцэтгэх эрх бүхий файлуудад хавсарган ажиллах боломжгүй болгодог байна. Хэрэглэгч рүүт (root) эрхтэй байж байх үед энэ вирус халдварлагдах бөгөөд Дебиан одоо хүртэл энэ вирусээр халдварлагдах боломжтой байна. Рүүт эрхтэй хэрэглэгчээ байнга ашигладаггүй хэрэглэгчдийн хувьд энэ вирусийн учруулж болох аюул бага юм.
-
- 1999:
Энэ жил ямар нэгэн ноцтой вирус илрээгүй боловч аюултай вирус гадуур тархсан байна гэсэн цуу яриа дэгдсэн байна. Тухайн үед Мелисса (Melissa) хэмээх вирус дэлхий даяар өргөн тархсан байсан бөгөөд 1999 оны 4-р сарын 1-нд Туксисса (Tuxissa) хэмээх нэртэй вирус өөрийгөө нууцаар Линукс дээр суулгаж байна гэдгийг анхааруулсан захиа нийтэд түгжээ.
-
- 2000:
Хохирол бага учруулдаг Virus.Linux.Winter.341 хэмээх вирус гарсан ба энэхүү вирус нь өөрийгөө зөвхөн ELF файл (ELF файл гүйцэтгэх эрхтэй) дээр нэмдэг байв. Энэ вирус 341 байт хэмжээтэй буюу их жижигхэн хэмжээтэй байсан бөгөөд LoTek by Wintermute гэсэн текстийг ELF файлийн тэмдэглэлийн хэсэгт оруулдаг байна. Вирусний үндсэн зорилго компьютерийн нэрийг LoTek by Wintermute гэж өөрчлөх байсан боловч энэхүү өөрчлөлтийг хийж чадахуйц эрхийг компьютер дээр хэзээ ч авч чаддаггүй байжээ.
-
- 2001:
Энэ жил Линуксийн вируснүүдийн хувьд түүхэн жил байв. Эхлээд ZipWorm хэмээх гүйцэтгэгдсэн хавтсандаа байгаа зип өргөтгөлтэй файлд өөрийгөө хавсаргадаг аюул багатай вирус гарчээ. Дараа нь Satyr хэмээх аюул багатай вирус гарчээ. Энэ вирус нь өөрийгөө ELF файлд хавсарган unix.satyr version 1.0 (c)oded jan-2001 by Shitdown [MIONS], http://shitdown.sf.** (бүрэн холбоосыг тавьсан үед Аваст блоклож байсан учраас товчлов.) гэсэн мөрийг нэмдэг байв. Түүнчлэн Рамен (Ramen) гэсэн вирус гарсан бөгөөд энэ вирус нь index.html файлыг өөрсдийн Ramen Crew гэсэн мэдээллийг дээр, Ramen Noodles гэсэн пакеж-ийг (package) доор харуулах файлаар өөрчилдөг байв. Үүний дараа Бяслаг (Cheese) хэмээх нэртэй Рамен вирусээс болж үүссэн орон зайг хаадаг өт (worm) гарч ирсэн байна. Ерөнхийдөө энэ жил нэлээн хэдэн аюул багатай вирус гарсан юм
- Монголын Linux хэрэглэгчдийн бүлгэм
2004 онд нээлттэй эхийн програм хангамж болон Unix төрлийн үйлдлийн систем хэрэглэгч, сонирхогч хэсэг залуус нэгдэж өөрсдийн сонирхон ашигладаг нээлттэй эхийн програм хангамж, Unix төрлийн үйлдлийн системийг Монгол Улсад хөгжүүлэх, дэлгэрүүлэх зорилгоор Монголын Юникс Хэрэглэгчдийн Групп нэртэй хамтрал үүсгэн байгуулсан. Энэхүү групп нь өөртөө нээлттэй эхийн Unix төрлийн үйлдлийн системүүд болох FreeBSD, OpenBSD, NetBSD зэрэг BSD үйлдлийн системүүд болон Debian, Fedora, Ubuntu, RedHat зэрэг Linux үйлдлийн систем сонирхогч, хэрэглэгчдийг нэгтгэж чадсанаас гадна Solaris гэх мэт хаалттай, төлбөртэй системийн хэрэглэгчдийг ч хамруулж чадсан юм. Ийнхүү байгуулагдсан цагаасаа эхлэн олон мэргэжилтэн, хэрэглэгч, сонирхогчдыг татаж чадсан бөгөөд өөрийн вэбээрээ дамжуулан юникс болон нээлттэй эхтэй холбоотой хамгийн сүүлийн үеийн мэдээ мэдээллийг хүргэхээс гадна дээр дурдагдсан юникс төрлийн системүүдийн талаар хэлэлцэх, хэн нэгнээс тусламж авч болох цорын ганц суваг болон өргөжсөн юм.
Ашигласан материал
- http://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%B8%D0%BD%D1%83%D0%BA%D1%81
- http://www.kt.mn
- http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Linux
- http://khashochir.blogspot.com
- http://www.pcworld.com/article/253018/who_uses_ubuntu_linux_and_why_survey_offers_new_insight_.html
- http://www.labnol.org/software/run-linux-with-windows/19746/
- http://www.linux.org/
- http://www.businessnews.mn/read-news/1069/