Магмын чулуулаг

Чөлөөт нэвтэрхий толь, Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Дэлхийн геологийн үндсэн мужууд
Далайн царцдас

██ 0-20 сая жил

██ 20-65 сая жил

██ >65 сая жил

Геологийн үндсэн мужууд

██ Бамбай(щит)

██ Платформ

██ Ороген

██ Сав газар

██ Томоохон вулкан-плутон бүс

██ Шилжилтийн (тэлж буй) царцдас

Магмын чулуулаг (Латин: ignis- гал) нь халуун хайлмал магмаас үүсэх ба интрузив (шургамал) ба эффузив (бялхмал) гэсэн 2 үндсэн төрөлд хуваагдана. Интрузив чулуулаг нь Дэлхийн царцдаст, газрын гүнд аажим хөрж, талсжих магмаас үүсдэг бол эффузив чулуулаг нь газрын гадаргуу дээр ил гарч ирсэн халуун магмаас үүснэ. Чулуулаг үүсгэгч магм нь Дэлхийн манти, эсвэл Дэлхийн царцдасын хэсэгчилсэн хайлалтаар бий болно. Хэсэгчилсэн хайлалт нь температур ихсэх, даралт багасах, эсвэл эрдсийн найрлага өөрчлөгдөх зэрэг процесоор үүснэ. Одоогоор 700 гаруй төрлийн магмын чулуулаг тодорхойлогдоод байгаагийн ихэнхи нь газрын гүнд үүссэн байдаг. Магмын чулуулаг нь үүссэн нөхцөл ба бүрдүүлэгч эрдсийн найрлагаасаа хамааран өөр хоорондоо ялгаатай болно.


Гадаад холбоос[засварлах]

Wikimedia Commons has media related to Igneous rock.