Макемаке

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Макемаке
Makemake hubble.png
Нээлт
Нээсэн хүн Майкл Браун,
Чадвик Трухилло,
Дэйвид Рабиновиц
Нээсэн огноо 2005 оны 3 сарын 31
Нэршил
БГТ нэршил (136472) Makemake
Өөр нэр 2005 FY9
Бага гаригийн
ангилал
одой гариг, плутойд, TNO (кубевано)[1]
Эрин 1955 оны 1 сарын 28 (юлианы өдөр 2 435 135.5)
Апоцентр 7,939.7 Гм (53.074 а.н.)
Перицентр 5,760.8 Гм (38.509 а.н.)
Их хагас тэнхлэг 6,850.3 Гм (45.791 а.н.)
Эксентриситет 0.159
Орбитийн үе 113,183 өдөр (309.88 юлианы жил)
Дундаж орбитийн хурд 4.419 км/с
Дундаж гажилт 85.13°
Хазайлт 28.96°
Өгсөгч уулзварын уртраг 79.382°
Перицентрийн аргумент 298.41°
Физик шинж чанар
Хэмжээсүүд 1,300–1,900 км
Дундаж радиус 750+200−100 km[4]
Гадаргын талбай ~7,000,000 км²
Эзлэхүүн ~1.8X109 км³
Масс ~4X1021 кг
Дундаж нягтшил ~2 g/см³ (таамаг)
Экваторын гадаргын гравитацын хүч ~0.47 м/с²
Сансрын хоёрдугаар хурд ~0.84 км/с
Экватор дахь
эргэх үе
тодорхойгүй
Тэнхлэгийн хазайлт тодорхойгүй
Албедо 78.2+10.3−8.6 (геом.)[4]
Температур 30–35 K [d](ижил албедог хэрэглэж тооцож буй)
Үзэгдэх гэрэлтэлт 16.7 (сөрөг)[5][6]
Абсолют гэрэлтэлт (H) -0.48[3]

Макемаке, албан ёсоор (136472) Макемаке нь нарны аймгийн гурав дахь том одой гариг, кюперийн бүс дахь хамгийн том кубеванонуудын нэг юм. [b] Диаметр нь дэлхийн вангийн дөрөвний гуравтай тэнцэнэ.[7] Кюперийн бүс дахь зүйлүүдээс Макемаке нь дагуулгүй гэдгээрээ онцлог. Дундаж температур нь маш бага (30 K, −243.2 °C) тул гадарга дээр нь метан, этан, азотын мөсүүд байдаг. [8]

2005 оны 3 сард Майкл Брауны ахласан багын нээсэн Макемакед анх 2005 FY9 нэр өгсөн ба дараа нь 136472 бага гаригийн дугаар өгчээ. 2005 оны 7 сарын 29-нд нээснийгээ зарлагдсан. Тухайн одой гариг нь Рапануй бурхны нэрээр нэрлэгдсэн. 2008 оны 6 сарын 11-нд Олон Улсын Одон Орны Холбоо Макемакег плутойдын (Тэнгэрийн вангаас цааш орших одой гаригууд буюу Дэлхийн ван, Хаумеа, Эрида) зэрэглэлд оруулж болох зүйлсийн жагсаалтанд оруулжээ. 2008 оны 7 сард Макемакег албан ёсоор плутойдын зэрэглэлд багтаасан байна.[8][9][10][11]

Ишлэл[засварлах]

  1. MPEC 2009-E53 : DISTANT MINOR PLANETS (2009 MAR. 30.0 TT). Minor Planet Center (2009-03-11). 2009-04-03-д хандсан.
  2. Marc W. Buie (2008-04-05). Orbit Fit and Astrometric record for 136472. SwRI (Space Science Department). 2008-07-13-д хандсан.
  3. 3.0 3.1 JPL Small-Body Database Browser: 136472 (Загвар:Mp). NASA Jet Propulsion Laboratory (2008-04-05 last obs). 2008-06-11-д хандсан.
  4. 4.0 4.1 J. Stansberry, W. Grundy, M. Brown, et al. (February 2007). "Physical Properties of Kuiper Belt and Centaur Objects: Constraints from Spitzer Space Telescope" (abstract). The Solar System beyond Neptune. Retrieved on 2008-08-04.
  5. AstDys (136472) Makemake Ephemerides. Department of Mathematics, University of Pisa, Italy. 2009-03-19-д хандсан.
  6. Asteroid 136472 Makemake (2005 FY9). HORIZONS Web-Interface. JPL Solar System Dynamics. 2008-07-01-д хандсан.
  7. Michael E. Brown (2006). The discovery of Загвар:Mp Eris, the 10th planet largest known dwarf planet. California Institute of Technology. 2008-07-14-д хандсан.
  8. 8.0 8.1 Michael E. Brown. The Dwarf Planets. California Institute of Technology, Department of Geological Sciences. 2008-01-26-д хандсан.
  9. Dwarf Planets and their Systems. Working Group for Planetary System Nomenclature (WGPSN). U.S. Geological Survey (2008-11-07). 2008-07-13-д хандсан.
  10. Gonzalo Tancredi, Sofia Favre (June 2008). "Which are the dwarfs in the Solar System?" (PDF). Icarus 195 (2): 851–862. DOI:10.1016/j.icarus.2007.12.020. Retrieved on 2008-08-03.
  11. International Astronomical Union (News Release - IAU0806) (2008-07-19), "Fourth dwarf planet named Makemake", <http://www.iau.org/public_press/news/release/iau0806/> (retrieved on 2008-07-20)

Гадаад холбоос[засварлах]

Агуулахад байгаа «Макемаке» зургийн цомог