Монгол хаад

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
«Монголын хаадын жагсаалт» гэж бичээд холбогдов
Харайх: Удирдах, Хайлт
Их Монгол улсын төрийн тамга
Монголын эзэнт гүрний 15 хааны 8-ынх нь зураг
Монголын эзэнт гүрний тэлэлт болон хуваагдлын зураг
Их Монгол улсын хаад
Бага хаад
Монголын түүх
State emblem of Mongolia.svg
Хүннү МЭӨ 209 – МЭ 93
Сяньби 93–234
Юэбань 160–490
Нирун 330–555
Тоба Вэй 386–535
Тугухунь 285–670
Кидан улс 906–1125
Хар Кидан 1125–1221
Монгол аймгууд 9–12-р зуун
Их Монгол Улс 1206–1368
Керманы улс 1220-иод он–1306
Цагадайн улс 1225–1687
Ил хаант улс 1256–1335
Алтан Орд 1240–1502
Моголистан 1346–1706
Чобаны улс 1335–1357
Жалайрын улс 1335–1432
Юань улс 1271–1368
Монгол Улс 1368–1691
Хар Дэл 1383–1513
Дөрвөн Ойрад 1399–1634
Аргуны улс 1479–1599
Халимаг 1630–1771
Хотгойдын улс XVI–XVII
Хошууд 1642–1717
Зүүнгар 1634–1758
Монгол 1911–1924
БНМАУ 1924–1992
Монгол Улс 1992–одоо үе
Ү · Х · З

Энд монгол хаад ханасын нэр, хаанчилсан он жилийг дурдав.

Уг монгол орон[засварлах]

Их Монгол улс[засварлах]

1. Чингис хаан (1206-1227) — 22 жил хаан суув. Есүхэйн хөвүүн.
     Тулуй ноён (1227-1229) — түр чөлөөний 3 жил хэрэг шийтгэв. Чингис хааны IV хүү.
2. Өгэдэй хаан (1229-1241) — 13 жил хаан суув. Чингис хааны III хүү.
     Турхан хатан (1243-1246) — түр чөлөөний 3 жил хэрэг шийтгэв. Өгөөдэй хааны хатан.
3. Гүюг хаан (1246-1248) — 3 жил хаан суув. Өгөөдэй хааны хүү.
     Огул Каймиш хатан (1248-1251) — түр чөлөөний 3 жил хэрэг шийтгэв. Гүюг хааны хатан.
4. Мөнх хаан (1251-1259) — 9 жил хаан суув. Тулуйн ахмад хүү.
4. Аригбөх (1260-1264) — 4 жил хаан суув. Тулуйн хүү.

Юань улс[засварлах]

5. Сэцэн (Хубилай) хаан (1264-1294) — 30 жил хаан суув. Тулуйн II хүү.
6. Өлзийт (Төмөр) хаан (1294-1307) — 13 жил хаан суув. Хубилай хааны хөвүүн.
7. Хүлэг (Хайсан) хаан (1308-1311) — 4 жил хаан суув. Хубилай хааны ач.
8. Буянт (Аюурбарбад) хаан (1312-1320) — 9 жил хаан суув. Хубилай хааны ач.
9. Гэгээн (Шадбал) хаан (1321-1323) — 4 жил хаан суув. Буянт хааны хүү.
10. Есөнтөмөр хаан (1324-1328) — 5 жил хаан суув. Хубилай хааны ач.
11. Ашидхэв хаан (1328) — 1 сар хаан суув.
12. Хүслэн хаан (1329) — 1 жил хаан суув. Хүлэг хааны ахмад хүү.
13. Заяат (Төвтөмөр) хаан (1330-1332) — 4 жил хаан суув. Хүлэг хааны II хүү.
14. Ринчинбал хаан (1332) — 2 сар хаан суув. Хүслэн хааны хүү.
15. Ухаант (Тогоонтөмөр) хаан (1333-1370) — 38 жил хаан суув. Ринчинбал хааны ах.

Монгол улс[засварлах]

16. Билэгт (Аюушридар) хаан (1370-1378) — 9 жил хаан суув. Тогоонтөмөрийн хүү.
17. Усгал (Төгстөмөр) хаан (1378-1388) — 11 жил хаан суув. Аюушридарын дүү.
18. Энхзоригт (Есүдар) хаан (1389-1392) — 4 жил хаан суув. Төгстөмөрийн хүү.

Дараах хаад нь Даян хааны удам бөгөөд Цахарыг захирч байв. Бусад Монголын түмдийг захирах эрхтэй байсан ч эрх мэдлээ хэрэгжүүлж чадсангүй.

Олноо өргөгдсөн Монгол улс[засварлах]

Чингис хаан дөрвөн хөвүүндээ хишиг хуваасан газар, орон[засварлах]

Зүчийн улс[засварлах]

Алтан Ордын Улсын хаад

Цагаан орд[засварлах]

Тус ордыг 1446 онд Абулхаир хаан өөртөө нэгтэгсэн.

Хөх орд[засварлах]

Алтан Ордын жинхэнэ захирагчид нь 1361 он хүртэл Бат ханы угсааныхан байв

Ил Хан улс[засварлах]

Арпаг хорлосны дараа, Ил Хан улсын задралын үеэр байгуулагдсан тус бүс нутгийн улсууд өөр өөрсдийн удирдагчдыг хангаар өргөмжилжээ.

Ил Хаадын Улс

Зүүн Перс (Хорасан)-ээс ханд өргөмжлөгсөд:"

  • Тугайтөмөр (1338-1353) (1338-1349 онд Картууд; 1338-1339 ба 1340-1344 онд Жалайрууд; 1338-1341, 1344, 1353 онд Сарбадарууд тус тус хүлээн зөвшөөрсөн)
  • Лухман (1353-1388) (Тугайтөмөрийн хүү)

Цагадайн улс[засварлах]

Цагаадайн Улсын хаад

Цагадайн улс нь баруун Маврнехр, зүүн Могулистан гэсэн хоёр хэсэгт хуваагдсан.

1370 оноос Цагадайн улсын хаад нь Доголон Төмөрийн тоглоомын хаад байв.

Өгэдэйн удам[засварлах]

Баруун монгол ардын эзэлсэн газар, орон[засварлах]

Дөрвөн ойрд[засварлах]

Зүүнгар улс[засварлах]

Хошуудын газар[засварлах]

Халимаг хант улс[засварлах]

  • Хо өрлөг (?-1644)
  • Шүхэр Дайчин (Шихир Дайчин), (1644-1661)
  • Пунцаг (1661-1669)
  • Аюуш (Аюук, Аюуки, Аюка), (1669-1724)
  • Цэрэндондог (1724-1735)
  • Дондог-Омбо (1735-1741)
  • Дондогдаш (1741-1761)
  • Убаши (Убаш, Уваш, Увш), (1762-1771)

Мөн үзэх[засварлах]