Нигер мөрөн

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Нигер мөрөн, Мали улсын Куликоро орчимд

Нигер мөрөн (англ. Niger River) нь баруун Африкийн нутгаар урсан өнгөрч, Гвинейн буланд цутгадаг мөрөн юм. Нийт урт нь 4180км бөгөөд Нил ба Конго мөрний дараагаар Африк тивдээ 3-т ордог. Нигер мөрөн Гвиней, Мали, Нигер улсуудын нутгаар дайран, Бенинийг хиллэн Нигери улс уруу урсдаг. Нигер хэмээх нэрний гарал нь тодорхойгүй.

Газарзүй[засварлах]

Нигер мөрөн нь харьцангуй цэвэр устай ба Нил мөрний 10%-тай л тэнцэхээр булингартай байдаг байна. Учир нь эх авдаг газрын чулуулаг нь бага зэрэг шаварлаг тогтоцтой аж. Нил мөрний адил жил бүр үерлэх ба энэ нь 9 сард эхлээд 11 сард хамгийн их болж, 5 сард татардаг байна. Энэ мөрний нэг өвөрмөц тогтоц нь Нигер мөрний дотоод Бэлчиp хэмээгдэх горхи, намаг балчиг, нуур цөөрмөөс бүтэх Бельги улсын газар нутагтай тэнцэхүйц хэмжээний ногоон бүс юм. Жил бүрийн үер энэхүү Бэлчирт загас агнуур болон газар тариалангийн хувьд туйлын таатай нөхцөлийг бүрдүүлдэг ажээ. Нигер мөрний бумеранг мэт тохойрсон хэлбэртэй тогтоц нь Европын газарзүйчдийг 2000 жил төөрөгдүүлсэн гэдэг. Атлантын далайгаас 240км зайтай газраас эх аваад, далайн эсрэг зүг уруу Сахарын цөл тийш урсдаг ба Тимбукту хотын орчмоос чиглэлээ өөрчлөн эргэнэ. Эндээсээ зүүн өмнө зүг уруу урсаж Гвинейн буланд цутгадаг.

Эртний Ромчууд Тимбукту хотын ойр урсах голыг Нил мөрний нэг хэсэг гэж бодож байлаа. 17-р зууны эхэн үед Европын эрэлчид энэхүү мөрнийг өрнө зүг уруу урсаж Сенегал мөрөнтэй нийлдэг гэж үзэж байв. Нутгийн олонх хүмүүс Нигер мөрний жинхэнэ гольдирлыг мэддэг байсан байж болох ч европчууд 19-р зууны сүүлд Шотландын эрэлчин Мунго Парк "Африкаар аялсан нь" номдоо бичсэнээр сая мэджээ.

Гадаад холбоос[засварлах]