Португал
Чөлөөт нэвтэрхий толь, Википедиагаас
| Төрийн дуулал A Portuguesa Португал |
|
 |
|
| Нийслэл | Лисбон |
| Албан ёсны хэл(нүүд) | Португал хэл |
| Засаглал | Парламентийн бүгд найрамдах улс |
| - Ерөнхийлөгч | Анибал Кавако Сильва |
| - Ерөнхий сайд | Хосе Сократес |
| Тусгаар тогтнолын үйл явдлууд | |
| - Байгуулагдсан | 868 он |
| - Дахин байгуулагдсан | 1095 он |
| - Хаант улс болсон | 1139 оны 7 сарын 15 |
| - Дахин байгуулагдсан | 1143 оны 10 сарын 5 |
| - Ромын папаар хүлээн зөвшөөрөгдсөн | 1179 он |
| Европын холбоонд элссэн | 1986 оны 1 сарын 1 |
| Газар нутаг | |
| - Нийт | 92,345 км² (110-д) |
| - Ус (%) | 0.5 |
| Хүн ам | |
| - 2008 он оны тооцоо | 10,676,910 (77-д) |
| - 2001 он оны тооллого | 10,355,824 |
| - Нягтшил | 114/км² (87-д) |
| ҮНБ | 2008 оны тооцоо |
| - Нийт | $236.697 тэрбум[1] (43-д) |
| - 1 хүнд оногдох ҮНБ | $22,264 [1] (34-д) |
| ХХИ (2006 он) | 0.900 (33-д) – өндөр |
| Мөнгөн тэмдэгт | Евро (€) (EUR) |
| Цагийн бүс | UTC0 |
| - Зун | UTC+1 |
| Улсын домэйн нэр | .pt |
| Утасны код | +351 |
Бүгд Найрамдах Португал Улс буюу Португал (Португал хэл: República Portuguesa) нь Баруун Европын Иберийн хойгт орших бүгд найрамдах улс юм. Зүүн болон хойд талаараа Испани улстай 1214км урттай газраар хиллэнэ. Баруун болон өмнө талд нь Атлантын далай оршино. Европ тивээс гадна Атлантын далайд Азорын арлууд, Мадейрын арлуудыг эзэмшдэг. Нийслэл нь Лисбон.
Португал нь Евразийн эх газрын хамгийн баруун захад орших бөгөөд эрт цагт Европчуудын газарзүйн их нээлтийн үеийг эхлүүлсэн улс болно.
Агуулга |
[Засварлах] Түүх
- 1139/1143 - Португалын вант улс байгуулагдав (Кастилийн вант улс буюу Испаний вассаль хэлбэрээр)
- 1385 - Кастилийн вант улсаас тусгаарласан.
- 1415 - Мароккогийн хойд хязгаарт орших Сеута бэхлэлтийг эзлэв.
- 1488 - Бартоломей Диас Африкийн өмнөд үзүүр Сайн Итгэлт Хошууг тойрсон.
- 1490 - Анголыг колоничилж эхлэв.
- 1494 - Тордесилласын гэрээг Испанитай байгуулж, Европоос бусад газрыг хувааж авахаар тохирсон байна.
- 1498 - Васко да Гама Энэтхэгт хүрсэн.
- 1500 - Бразилыг колоничилж, 1822 он хүртэл захирсан байна.
- 1557 - Минь улсаас Макаод суурьших эрх олж авсан.
- 1580 - Испанийн хаант улсад нэгтгэгдэв.
- 1629 - Мозамбикийг колоничилсон.
- 1640 - Испаниас тусгаар тогтнов.
- 1755 - Лисбоны их газар хөдлөлт болов.
- 1807 - Наполеоны дайнаар хааны гэр бүл Бразил руу дүрвэж, 1808-1821 онд Рио де Жанейрод нийслэллэсэн.
- 1822 - Жоан VI хаан Португалдаа буцаж ирэн, үндсэн хуульт хаант засаглал руу шилжив.
- 1832 - 1834 он хүртэл Португалын иргэний дайн үргэлжилсэн.
- 1887 - Макаог захирах эрхийг Манж Чинь улсаас авав.
- 1910 - Хувьсгал гарч, бүгд найрамдах засаглалд шилжсэн.
- 1926 - Төрийн эргэлт гарч, цэргийн дарангуйлал тогтсон байна.
- 1933 - Антонио Салазар шинэ үндсэн хуулийн дагуу өөрийн засаглалыг тогтоов.
- 1961 - Энэтхэгийн арми Гоа дахь Португалын колонийг довтолж эзэлсэн. 1974 онд Гоаг Энэтхэгийнх гэж хүлээн зөвшөөрсөн аж.
- 1974 - Улаан лишийн хувьсгалаар Европын түүхэнд хамгийн урт удаан хугацаанд тогтсон, Салазарын дарангуйллын засаглалыг түлхэн унагалаа.
- 1975 - Африк тив дэх 2 том колониос Ангол, Мозамбик зэрэг 5 улс ээлж дараалан тусгаар тогтнолоо зарласан. Индонез улс Зүүн Тиморт халдсанаар Макаогаас бусад бүх колонио алдсан байна.
- 1986 - Европын холбоонд элссэн.
- 1999 - Макаог Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсад эргүүлэн өгөв.
- 2002 - Зүүн Тимор тусгаар тогтнолоо зарласан.
[Засварлах] Газарзүй
Исландыг эс тооцвол Европын хамгийн баруун захад оршино. Иберийн хойгийн баруун хэсэгт, хойноос урагш сунасан хэлбэртэй байрлана. Мөн Азорын арлууд, Мадейрын арлууд тус улсад харьяалагдана.
Хамгийн өндөр цэг нь Азорын арлуудын Пико арал дахь Пико галт уул (Montanha do Pico) бөгөөд далайн түвшнээс дээш 2351м өргөгдсөн. Эх газрын Португалын хувьд нутгийн хойд хэсэгт орших Эстрелагийн нурууны ноён оргил 1991м өндөр болно.
[Засварлах] Гадаад холбоос
 |
Commons: Portugal - зураг, медиа материалууд |
[Засварлах] Эшлэл
- ↑ 1.0 1.1 Португал. Олон Улсын Валютын Сан. 2 сарын 18, 2009-д авсан.
| Европын орнууд |
|---|
| Австри | Азербайжан1 | Албани | Андорра | Армен2 | Беларусь | Бельги | Болгар | Босни-Герцеговин | Ватикан | Герман | Грек | Гүрж1 | Дани3 | Ирланд | Исланд | Испани1 | Итали1 | Казахстан1 | Кипр2 | Косово5 | Орос1 | Латви | Литва | Лихтенштейн | Люксембург | Македон4 | Мальта | Молдав | Монако | Монтенегро | Нидерланд3 | Норвеги3 | Нэгдсэн Вант Улс | Польш | Португал3 | Румын | Сан-Марино | Серби | Словак | Словени | Турк1 | Унгар | Украйн | Финлянд | Франц1 | Хорват | Чех | Швейцари | Швед | Эстон |
| 1 Европоос гадна нутаг дэвсгэртэй. 2 Тэр чигээрээ Баруун Азид орших ч Европтой соёл-улс төрийн холбоотой. 3 Европоос гадна харъяат нутаг дэвсгэр буюу түүнтэй ойролцоо нутагтай. 4 Нэр нь Гректэй маргаантай. 5 2008 оны 2 сарын 17-нд Сербиэс тусгаар тогтносноо зарласан ба НҮБ-ын 50 гишүүн хүлээн зөвшөөрдөг.  |
