Ринчиннямын Амаржаргал
Чөлөөт нэвтэрхий толь, Википедиагаас
Ринчиннямын Амаржаргал (1961 оны 2 сарын 27-нд төрсөн) нь 1999 оны 7 сарын 30-наас 2000 оны 7 сарын 26-ны хооронд ажилласан, Монгол улсын 21 дэх ерөнхий сайд байв. Эдийн засагч мэргэжилтэй. Эхнэр, 2 хүүтэй.
Агуулга |
[Засварлах] Хүүхэд ахуй нас
Ринчиннямын Амаржаргал нь 1961 оны 2 сарын 27-нд Улаанбаатар хотод төржээ. Айлын ууган хүү Амаржаргалын эцэг Д.Ринчинням жолоочийн мэргэжилтэй, Ховд аймгийн Зэрэг сумын уугуул ба эх Б.Янжин нь эм зүйч бөгөөд эднийх 3 хүүхэд өсгөж торниулсан айл.
Эцгийгээ тухайн үеийн Зөвлөлт Холбоот Улс дахь Монголын элчин сайдын яаманд ажиллаж байсан 4 жилийг Москва хотноо өнгөрүүлснийг эс тооцвол Амаржаргал хүүхэд насаа төрөлх хотынхоо Маахуур толгой гэдэг газар өнгөрөөжээ. Тэрээр ном их уншиж, анги дэвших тусам тоонд толгой өвдөхгүй, нийгмийн талын хичээлд бүр ч илүү сонирхолтой болж байлаа. Амаржаргал үе тэнгийн найз нарын хамт бөмбөг тоглож, хааяа нэг кино үзэх дуртай байжээ.
Хөлбөмбөгт дуртай байсан тэрээр хожим 1997 онд Монгол хөлбөмбөгийн холбооны тэргүүнээр сонгогдон одоог хүртэл үр бүтээлтэй ажиллаж байна.
[Засварлах] Боловсрол
"Мэдлэг бол хүч" хэмээн хэлэх дуртай тэрээр Улаанбаатар, Москва, эргээд Улаанбаатарт суралцаж, 1978 онд Нийслэлийн 10 жилийн 14-р дунд сургуулийг төгсөж, мөн ондоо Москва хотын Плехановын нэрэмжит Улс Ард Аж Ахуйн Дээд сургуульд элссэн оржээ. 1982 онд тус сургуулиа эдийн засагч мэргэжилээр төгссөн.
Маастрихтын менежментийн Олон улсын Институтийн Удирдах албан тушаалтанд зориулсан тусгай сургалтыг 1992 онд Нидерландад, Канадын Баруун Онтариогийн Их сургуулийн Удирдлагын тусгай сургалтыг 1993 онд Улаанбаатарт тус тус дүүргэсэн.
Амаржаргал нь Британийн зөвлөлөөс олгодог Чевийн тэтгэлэгээр Брэд Фордын их сургуульд 1994 оноос 1995 оны 2 жилийн хугацаанд макро эдийн засгийн бодлого, төлөвлөлтөөр судалгаа хийж шинжлэх ухааны магистрын зэрэг хамгаалжээ.
Эрдмийн зэргийн судалгааны ажилдаа Монгол улсад эдийн засгийн шинэчлэл эхэлснээс хойшхи дөрвөн жилийн үйл явцыг дүгнэн шинжилсэн нь улс орны хөгжлийн стратегийг тодорхойлоход эдүүгээ ч ач холбогдолтой байгаа билээ.
[Засварлах] Ажил мэргэжил ба амьдрал
21 настай дээд сургуулиа эдийн засагч мэргэжилээр төгссөн Р.Амаржаргал Монголын үйлдэврчний эвлэлийн төв зөвлөлд зааварлагчаар ажил мэргэжлийн гараагаа эхэлсэн билээ. 1983 онд цэргийн албанд мордон, байлдагчаас ахмад офицер болтлоо дэвшиж, улмаар Цэргийн нэгдсэн дээд сургуульд 1990 он хүртэл санхүү-эдийн засгийн багшаар ажилласан.
Мөн Техникийн их сургуульд санхүү-эдийн засгийн хичээл нэг жил заасны дараа 1991 оны 7 сард Эдийн засгийн коллежийн захирлаар томилогдон, шинэ санаачлага, шинэлэг сургалтын систем нэвтрүүлэн ажилласанаар одоогийн Санхүү эдийн засгийн дээд сургуулийг бий болгож чадсан. Эдийн засгийн коллежийг удирдаж байхдаа Р.Амаржаргал өөрийн сургуулийг улс орны хөгжлийн төлөө шинэ санаа, арга замыг эрэн хайдаг, мэтгэлцээн өрнүүлдэг оюуны хүч хуримтлуулагч төв болгон өөрчлөхийг чармайн ажиллаж байв. Зах зээлийн эдийн засгийн тогтолцоонд ажиллаж чадах мэдлэг хийгээд боловсрол бүхий шинэ цагийн боловсон хүчнийг тус сургууль Р.Амаржаргалын удирдлага доор шинэ нөхцөл, нийгмийн хэрэгцээнд бэлтгэж эхэлсэн юм. Залуу захирал, мэргэжил нэгт нөхдөөсөө бүтээлч хандлага, олон тохиолдолд анхдагч байхыг шаардаж байсан нь зах зээлийн эдийн засгийн чиглэлээр гаргасан анхны сурах бичиг, хичээлийн хөтөлбөр, энэ хамт олны бүтээл байсан нь үүнийг нотолно.
Тус коллежийн өрөө тасалгаанд анх хэлэлцэгдэж байсан макро эдийн засгийн шинэчлэл, хувьчлал, банкны бүтцийн өөрчлөлтийн талаархи үзэл бодлын нэлээд нь 1996 оны УИХ-д олонхи болсон ардчилсан хүчний бодлогын баримт бичиг, мөрийн хөтөлбөрийг боловсруулахад тусгагдсан билээ.
Амаржаргал нь Монголд өрнөсөн ардчилсан хөдөлгөөнд бүр анхнаас нь гар бие оролцсон билээ. Тэрээр Шинэ Дэвшлийн Холбоо, Үндэсний Дэвшлийн Намыг үүсгэн байгуулсан хүмүүсийн нэг бөгөөд улс төрийн дөрвөн нам нэгдэж одоогийн Монголын Үндэсний Ардчилсан намыг 1992 онд байгууллахад тус намын гишүүнээр элссэн юм.
1999 оны 11 сард Р.Амаржаргал засгийн эрх барьж буй Ардчилсан Холбоо эвслийн нэг нам болох Монголын Үндэсний Ардчилсан намын даргаар сонгогдсон юм.
[Засварлах] УИХ-ын гишүүн
Монгол Улсын Их Хуралд ардчилсан хүчин олонхи болж чадсан 1996 оны сонгуулиар МҮАН, МСДН -ын Ардчилсан Холбоо эвсэлээс нэр дэвшин Р.Амаржаргал УИХ-ын гишүүн болсон юм. 2004 онд сонгуулийн 64-р тойрогт бие даан нэр дэвшиж 2 дахь удаагаа, 2008 онд Арчилсан намаас Ховд аймагт нэр дэвшин 3 дахь удаагаа УИХ-ын гишүүнээр сонгогдон ажиллаж байна.
[Засварлах] Монгол улсын Засгийн газрын гишүүн, Гадаад хэргийн сайд
1998 оны Ц.Элбэгдоржийн Засгийн газарт гадаад хэргийн яамны сайдаар томилогдож, Монгол улсын хоёр талын хийгээд олон талын гадаад харилцааг эдийн засгийн агуулгаар баяжуулах зорилтыг түлхүү анхааран ажилласан билээ.
[Засварлах] Монгол улсын Ерөнхий сайд
Монгол улсын 21 дэх Ерөнхий сайд, ардчилсан засгийн газрын 5 дахь тэргүүнээр 1999 оны 7 сард Р.Амаржаргал 38 настайдаа томилогдсон.
Түүний эзэмшисэн мэргэжил мэдлэг, ажлын үр дүн, амьдралын туршлага нь хүнд хэцүү цаг үеийн Засгийн газрын тэргүүнээр томилогдон ажиллахад ач тусаа өгч, чухал үүрэг гүйцэтгэсэн юм. Тухайн үед Засгийн газрын бүтцэд өөрчлөлт оруулж, шинэ баг бүрдүүлэх боломж хийгээд эрх мэдэл түүнд байсан ч цаг хугацаа алдаж байснаас ажиллаж байсан хүмүүстээ итгэд өгөөд гар нийлж ажиллая гэсний эцэст тэд бүгд чадлынхаа хэрээр зүтгэсэн юм. Өгөгдсөн улс төрийн хугацаа богино хэдий ч Р.Амаржаргалын засгийн газар тухайн үеийн банк, санхүүгийн реформ, тэтгэврийн тогтолцоо, амьжиргааны доод түвшинг дээшлүүлэх талаар дорвитой ажил хийж чадсан.
Монгол улсын эдийн засгийн шинэчлэлийг гүнзгийрүүлэх, үндэсний хөгжлийн стратеги болон шинэ тогтолцоонд зохицсон улс төрийн институтциудын гүйцэтгэх үүргийн талаархи үзэл санааг төлөвшүүлэх, мэдээлэл холбооны шинэ технологийг өргөн ашиглах, илүү тод засаглал гэсэн зорилтыг Р.Амаржаргал өөрийн засгийн газрын танхимын тэргүүлэх зорилт хэмээн тодорхойлон ажилласан билээ.
[Засварлах] Амаржаргал сан
Монгол улс нийгэм эдийн засаг, улс төрийн томоохон өөрчлөлтөнд сүүлийн 15 жилд өртөж байна. Энэхүү үйл явдлыг онол практикийн хүрээнд судлах, судалгаа шинжилгээний үр дүнг хэрэгцээт байгууллагуудад хүргэх, өөрчлөлт шинэтгэлийн асуудлаар дотоод гадаадын байгууллагуудтай мэдээлэл солилцон хамтран ажиллах, гадаадын зээл, тусламж болон хөрөнгө оруулалтыг татахад чиглсэн үйл ажиллагааг дэмжих, судалгаа шинжилгээний материалыг олон нийтэд хүргэх, иргэдийг нийгмийн амьдралд оролцох идэвхижлийг өрнүүлэх, нийгэм эдийн засаг, улс төр, эрх зүйн чиглэлийн судалгаа шинжилгээний ажил хийж буй хүмүүст, ялангуяа залуучуудад дэмжлэг үзүүлэх, ШУТехник, технологийн тэргүүний ололтыг Монголд нэвтрүүлэх үйл ажиллагааг дэмжих замаар Монгол улсын хөгжил дэвшилд хувь нэмэр оруулах зорилго бүхий ТББ Амаржаргал санг 2000 онд байгуулахаар үүсгэн байгуулагчид санаачилсан билээ.
Монгол улсын хөгжил дэвшлийг хангахад бүх талын дэмжлэг үзүүлэх зорилго бүхий дурын нийгэмд үйлчилдэг, аливаа намын харъяа бус, төрийн бус байгууллага мөн.
[Засварлах] Гавъяа шагнал
- Хөдөлмөрийн гавъяаны улаан тугийн одон - 2007 он
- Хүндэт доктор – Удирдлагын академи - 2001 он
- Хүндэт профессор – Батлан хамгаалахын их сургууль - 2000 он
- Хүндэт доктор – Бред Фордын их сургууль, Их Британи - 2000 он
- Алтан гадас одон - 1994 он
- Оны шилдэг эдийн засагч залуу – 1993 он
[Засварлах] Гадаад холбоос
| Өмнөх Ням-Осорын Туяа үүрэг гүйцэтгэгч |
Монгол Улсын Ерөнхий Сайд 1999-2000 |
Дараах Намбарын Энхбаяр |
| Монгол Улсын Ерөнхий Сайдууд | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
