Сиднейн олимп

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Олимпын 27-р наадам
Games of the XXVII Olympiad
Sunset before 2000 Summer Olympics closing ceremony.JPEG

Зохиогдсон хот Австралийн Сидней хот
Оролцсон улс 199
Оролцогчдын тоо 10,651
(6,582 эрэгтэй, 4,069 эмэгтэй)
Зохиогдсон спортын
тэмцээнүүд
28 төрөл 300 багц медаль
Нээлтийн ёслол 2000 оны есдүгээр сарын 15
Хаалтын ёслол 2000 оны аравдугаар сарын 1
Наадмыг нээгч Австралийн амбан захирагч Виллиам Дийн
Тамирчдын тангараг Речелл Хоокс
Шүүгчдийн тангараг Питер Кэрр
Бамбар асаагч Кэти Фриймэн
Төв цэнгэлдэх
хүрээлэн
Австрали цэнгэлдэх хүрээлэн

Сиднейн олимп (Sydney 2000 Summer Olympic Games, Millennium Games/Games of the New Millennium, албан ёсоор Games of the XXVII Olympiad) нь 2000 оны есдүгээр сарын 15-наас аравдугаар сарын 1 хүртэл Австралийн Сидней хотноо зохиогдсон 27 дахь удаагийн зуны олимпын наадам. Олимпын наадам Өмнөд хагаст зохиогдож буй хоёрдахь тохиолдол. Өмнөх нь Австралийн Мельбурн хотод 1956 онд зохиогдсон.

Зохион байгуулах хотыг шийдсэн нь[засварлах]

Сидней хот 1993 оны есдүгээр сарын 23-нд Монакогийн Монте-Карло хотод болсон ОУОХ-ны 101-р чуулган дээр 4 шаттай санал хураалтын дүнд Бээжин, Берлин, Стамбул, Манчестер хотуудаас илүү санал авч сонгогджээ.

2000 Зуны Олимпийг зохион байгуулах хотыг тодруулах санал хураалт
Хот 1-р шат 2-р шат 3-р шат 4-р шат
Flag of Australia.svg Австрали Сидней 30 30 37 45
Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс Хятад Бээжин 32 37 40 43
Flag of the United Kingdom.svg Их Британи Манчестер 11 13 11 -
Герман Герман Берлин 9 9 - -
Flag of Turkey.svg Турк Стамбул 7 - - -

Наадмын тухай[засварлах]

Нээлтийн ёслол[засварлах]

2000 оны есдүгээр сарын 15-нд Австрали цэнгэлдэх хүрээлэнд болсон 2000 оны Зуны Олимпийн нээлтийн ажиллагаа.

Нээлтийн ёслолын ажиллагаа нь Австралийн бэлчээрийн мал аж ахуйн уламжлалыг харуулснаар эхэлсэн бөгөөд Австралийн үндэсний дууллыг Хюмэн Нэйчэ хамтлаг эхэлж, дараа нь Жюли Энтони хэмээх дуучин үргэлжлүүлэн дуулсан.

Ёслолын ажиллагаа нь цааш Австралийн газар нутаг, хүн амынх нь олон онцлогийг харуулж үргэлжилжээ. Тухайлал анх Австралийн уугуул иргэд хэрхэн тус "арал тивийг" эзэмшсэн, дараа нь анхны флот ирж, олон улсаас цагаачид ирж байгаа, хөдөөгийн амьдралын хүнд хэцүү байдал зэргийг харуулсан. Энэ арга хэмжээний хоёр дурсууштай үзүүлбэр бол Төв Австралиас ирсэн 200 уугуул эмэгтэй Олимпийн тоглолтыг ивээх Бурхны хүчирхэг сүнсэнд зориулж бүжсэн үзүүлбэр, барилгын салбарын дуу чимээг төлөөлүүлж бүжиглэсэн хэдэн зуун өсвөр насны товшуур бүжигчдийн үзүүлбэр юм.

ОУОХ-ны Ерөнхийлөгч Хуан Антонио Самаранчийн эхнэр хүнд өвчтэй байсан тул Олимпийн тоглолтод хамт ирж чадаагүй. Харин Австралийн Олимпийн аварга усанд сэлэгч, Шинэ Өмнөд Вэльс мужийн парламентийн гишүүн Доон Фрэйзер Самаранчийн дэргэд байж, Австралийн соёлын үзүүлбэрийг тайлбарлаж байлаа.

Уралдаан тэмцээний тойм[засварлах]

Есдүгээр сарын 16[засварлах]

2000 оны Зуны Олимпийн хамгийн анхны медаль гардуулах ёслолын ажиллагаа. АНУ-ын тамирчин Нэнси Жонсон (голд нь) алт, Солонгосын Чо-Хюн Канг (зүүн) мөнгө, Хятадын Жин Гао (баруун) хүрэл медаль хүртсэн.

Тус Олимпийн анхны медалийг эмэгтэйчүүдийн хийн урт бууны 10 метрийн зайд гардуулсан бөгөөд энэ төрөлд АНУ-ын тамирчин Нэнси Жонсон түрүүлжээ.

Триатлон буюу гурван төрөлт анх удаа Олимпийн тоглолтын хөтөлбөрт орсон бөгөөд энэ өдөр эмэгтэйчүүдийн уралдаан боллоо. Швейцарийг төлөөлсөн Брижитт МакМахон энэ тэмцээнд аваргалж Австралийн хүчтэй тамирчдыг ардаа орхилоо.

Тус Олимпийн анхны од нь Ян Торп боллоо. 17 настай Австралийн тамирчин залуу эхлээд 400 м-ийн чөлөөт сэлэлтэд дэлхийн шинэ рекорд амжилт тогтоосныхоо дараа 4 x 100 м буухиа чөлөөт сэлэлтийн тэмцээнд орсон. Багийнхаа сүүлийн гараанд гарсан Торп түрүүлж байсан америкчуудыг гүйцэж, дэлхийн шинэ рекорд тогтоожээ. Эмэгтэйчүүдийн буухиа чөлөөт сэлэлтэд америкчууд Нидерланд, Шведийн багуудын урд орж дэлхийн рекордыг шинэчилсэн.

Самаранч хүнд өвчтэй эхнэр рүүгээ буцан явсан боловч түүнийг ирэхэд эхнэр нь хэдийн өнгөрсөн байлаа. Самаранч Сидней рүү дөрөв хоногийн дараа буцжээ. Энэ хугацаанд Самаранчийн эхнэрийг хүндэтгэсний тэмдэг болгон Олимпийн далбааг хагас мандуулсан юм.

Есдүгээр сарын 17[засварлах]

Канадын Саймон Витфийлд эрэгтэйчүүдийн гурван төрөлтөд сүүлийн зуун метрт бусдаасаа тасран гүйж, Олимпийн тоглолтын гайхамшигтай ялалтуудын нэгийг авчрав.

Дугуйн уралдаанд Германы тамирчин Роберт Бартко Олимпийн шинэ рекорд тогтоосон бол Нидерландын Леонтиен Зийлаард-ван Моорсел эмэгтэйчүүдийн төрөлд дэлхийн рекорд тогтоолоо.

Усан санд Америкийн Том Долан 400 м-ийн холимог сэлэлтийн төрөлд дэлхийн рекордыг эвдэж, дөрвөн жилийн өмнө Атлантад хүртсэн аваргын титмээ амжилттай хамгаалав. Голланд эмэгтэй Инге де Бруийн 100 м-ийн далайн гахай сэлэлтэд өөрийн рекордоо нэгээс илүү секундээр ахиулж дэлхийн шинэ рекорд тогтоолоо.

Есдүгээр сарын 18[засварлах]

Австраличуудын хувьд Олимпийн тоглолтын энэ өдрийн гол тэмцээн нь 200 м-ийн чөлөөт сэлэлт байв. Голланд эр Пийтер ван ден Хоогенбанд хагас шигшээ тэмцээнд дэлхийн рекордыг эвдэж, Австралийн шинэ баатар Ян Торпоос түрүүлэв. Шигшээ уралдаанд голланд эр хагас шигшээд сэлсэн хугацаагаа давтаж, Торпоос даруй хагас секундын өмнө барианд орлоо.

Зийлаард-ван Моорсел дугуйн хагас шигшээ уралдаанд дэлхийн рекорд тогтоосныхоо дараа шигшээ уралдаанд алтан медаль хүртжээ.

Есдүгээр сарын 23[засварлах]

Залагчгүй дөрвөн сэлүүрт завины уралдаанд Их Британи түрүүлснээр тус багийн гишүүн Стийв Рэдгрэйв таван олимп дараалан алтан медаль хүртлээ.

4 x 100 м-ийн буухиа холимог сэлэлтийн төрөлд АНУ-ын Б.Ж. Бэдфорд, Меган Квонн, Жэнни Томпсон, Дара Торрес нар дэлхийн шинэ дээд амжилт тогтоож, алтан медаль хүртлээ.

Есдүгээр сарын 24[засварлах]

Сонгодог бөхийн хамгийн хүнд жинд АНУ-ын Их дээд сургуулиудын ч аварга болж байгаагүй, дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнээс нэг ч медаль хүртэж байгаагүй Рулон Гарднер Оросын Александер Карелиныг ялж алтан медаль авав. Карелин 1988, 1992, 1996 оны Олимпийн тоглолтуудад дараалан алтан медаль хүртэж байсан. Энэ барилдаанаас өмнө Карелин олон улсын чанартай нэг ч тэмцээнд нэг ч ялагдаж байгаагүй бөгөөд 13 жилийн турш босоо байсан, арван жилийн турш өрсөлдөгчдөө ганц ч оноо алдаж байгаагүй ялагдашгүй тамирчин байлаа.

Есдүгээр сарын 25[засварлах]

Хөнгөн атлетикийн тэмцээнээс

Австралийн Кэти Фрийман 400 м-ийн шигшээ уралдаанд түрүүлж, Ямайкын Лоррэйн Грэхэм, Их Британийн Катарин Мерри нарын урд барианд орлоо. Фрийман ийнхүү түрүүлснээр Олимпийн түүхэнд анх удаа Олимпийн бамбар асаасан тамирчин алтан медаль хүртсэн тохиолдол боллоо.

Есдүгээр сарын 28[засварлах]

Канадын Ерөнхий сайд агсан Пьер Трудо нас барсантай холбогдуулан Канадын тамирчид хүндэтгэл илэрхийлэн Олимпийн тосгонд Канадын далбааг хагас мандууллаа (Цагийн зөрөөнөөс шалтгаалан Трудог нас барахад Сиднейд есдүгээр сарын 29 болсон байв). Олимпийн үлдсэн өдрүүдэд Канадын далбааг хагас мандуулсан.

Есдүгээр сарын 30[засварлах]

Камерун эрэгтэйчүүдийн хөлбөмбөгийн тэмцээний шигшээ тоглолтод Испанийн багийг хожиж түүхэндээ анх удаа алтан медаль авлаа. Тоглолтын хувь заяа үндсэн болон нэмэлт цаг дууссаны дараа торгуулийн цохилтоор шийдэгдсэн юм.

Аравдугаар сарын 1[засварлах]

Сиднейн боомтын гүүрэн дээрх Олимпийн цагаригны өнгүүд.

Хаалтын ажиллагаа Кристин Ану өөрийн хит дуу болох "Island Home"-ээ дуулснаар эхлэв. Тэрбээр цэнгэлдэх хүрээлэнгийн голд уугуул үндэстний бүжигчдийн хамт дуугаа дуулсан бөгөөд эргэн тойрон нь хэдэн зуун шүхэр, дэнлүү барьсан хүүхдүүд уугуул үндэстний зүүдний цагийн дүрсийг үүсгэж байв.

Хуан Антонио Самаранч хаалтын үг хэлж, тус Олимпийг урьд хожид байгаагүй шилдэг Олимп болсныг тэмдэглэн хэлэв.

Олимпийн сүлд дууг сопрано хоолойт Айвонн Кэнни дуулсан. Тус ёслолын ажиллагаанд мөн Жимми Барнс, INXS, Миднайт Ойл, Кайли Минөүг, Слим Дасти, Кристин Ану, Ники Вэбстэр, Жон Пол Янг, Мэн эт Вөрк, Мельбурны дуучин Ванесса Аморози, Томми Эммануэл, поп хослол Савиж Гарден зэрэг хамтлаг дуучид оролцсон.

Тоглолтыг дараачийн Олимпийн хот болох Афинд шилжүүлэх ёслол болж, Сиднейн боомт дээгүүр асар том салют буудан өндөрлөв.

Медаль хүртсэн улсууд[засварлах]

Olympic flag.svg
Афины олимпоос
медаль хүртсэн улс орнууд
Байр Улс алт мөнгө хүрэл нийт
1 Америк Америк 36 24 31 91
2 Орос Орос 32 28 28 88
3 Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс Хятад 28 16 15 59
4 Flag of Australia.svg Австрали 16 25 17 58
5 Герман Герман 13 17 26 56
6 Франц Франц 13 14 11 38
7 Flag of Italy.svg Итали 13 8 13 34
8 Нидерланд Нидерланд 12 9 4 25
9 Куба Куба 11 11 7 29
10 Flag of the United Kingdom.svg Их Британи 11 10 7 28
Бүрэн жагсаалтыг эндээс үзнэ үү.
  • Нийт медаль авсан улсын тоо : 80

2007 онд АНУ-ын гурван алт, хоёр хүрэл медаль хүртсэн алдарт тамирчин Марион Жөүнс тетрагидрогестринон хэмээх хориотой бодисыг 2000 оны есдүгээр сараас эхлэн 2001 оны долдугаар сар хүртэл хэрэглэснээ хүлээснээр энэ олимпоос авсан бүх медалиа хураалгав.[1] ОУОХ Жөүнс болон түүний буухиа гүйлтийн багийн гишүүдийн 5 медалийг хураасан.[2] Түүнчлэн Олон улсын хөнгөн атлетикийн холбооноос Жөүнсийг хоёр жилийн турш тэмцээнд оролцох эрхийг нь хассан юм.[3]

АНУ-ын эрэгтэй 4x400 м-ийн буухиа гүйлтийн багийн гишүүн Антонио Пэттигрю хориотой бодис хэрэглэснээ хүлээсний дараа 2008 оны наймдугаар сарын 2-нд Олон Улсын Олимпийн Хороо АНУ-ын багийн алтан медалийг хураав.[4] Шигшээ гүйлтэд оролцсон АНУ-ын багийн дөрвөн гишүүний гурав нь тухайлбал Пэттигрю болон ихэр тамирчид болох Алвин Харрисон, Калвин Харрисон нар болон, урьдчилсан шатны гүйгч Жиром Янг нар бүгд хүч чадал сайжруулах бэлдмэл хэрэглэснээ хүлээсэн буюу ийм бодис хэрэглэсэн нь шинжилгээгээр илэрчээ.[4] Зөвхөн урьдчилсан шатанд гүйсэн Анжело Тэйлор болон дэлхийн рекорд эзэмшигч Майкл Жонсон нар л энэ асуудалд холбогдоогүй байна.[4] Энэ медаль нь Жонсоны хувьд тавдахь алтан медаль байсан бөгөөд тэрбээр Пэттигрюгийн мэдүүлгийг сонсоод мэхлэгдэж, араараа тавиулж, урам хугарсан тул энэ медалийг эргүүлж өгөх гэж байсан хэмээн мэдэгдэв.[4] Энэ тэмцээний алтан медалийн эзэн одоо ч тодроогүй л байна.

Тоо баримт[засварлах]

  • Зохион байгуулах зардал : 6.6 тэрбум австрали доллар, үүнээс улсын төсвөөс 1.7-2.4 тэрбум австрали доллар зарцуулсан[5][6]

Албан ёсны лого[засварлах]

Том лого нь Сиднейн Опера Хаусын дүрсийг агуулсан бол албан ёсны лого нь гүйж буй гүйлтийн тамирчны дүрсийг харуулсан.

Албан ёсны бэлгэдлүүд[засварлах]

2000 оны Зуны Олимпийн наадмын албан ёсны бэлгэдлүүд нь:[7]

  • Сид нугасан хошуут — 'Сид' нь тус Олимпийн тоглолтын хот болох 'Сидней'-н эхний үеэр нэрлэгдсэн
  • Милли ехидна — 'Милли' нь 'Милленниум' буюу мянган гэсэн үгнээс үүссэн нэр
  • Олли кукабурра — 'Олли' нь 'Олимп' гэдэг үгнээс гаралтай

Хүрэл медалиуд[засварлах]

1991 оны эцэс хүртэл,[8] Австрали 1, 2 центийн зоос хэрэглэж байсан.

1992 онд эдгээр зоосыг гүйлгээнээс гаргаж эхэлжээ. Хүмүүсийг эдгээр зоосоо гүйлгээнд хэрэглэдэг зоосоор сольж авахыг уриалсан байна.

Хураан авсан 1, 2 центийн зоосуудаа хайлуулж, 2000 оны Олимпийн тоглолтод зориулж хүрэл медалиуд хийжээ.[9] [10]

Шагнал[засварлах]

  • Олон Улсын Олимпийн Хороо Сидней хот болон түүний оршин суугчдыг хамтран ажиллаж, дэлхий дахинаас ирсэн бүх тамирчид, зочдод баяр баясгалангаа харуулсных нь төлөө "Пьер де Кубертений цом"-оор шагнажээ.

Шинэ Өмнөд Вэльсийн Цагдаагийн Хүчнийг сайшаав[засварлах]

  • Урьд хожид байгаагүй аюул осолгүй наадам зохион байгуулах нөхцлийг бүрдүүлсэн Шинэ Өмнөд Вэльсийн Цагдаагийн Хүчнийг сайшааж, Олимпийн цагариг хэрэглэх эрх олголоо.

Монгол улс Сиднейн олимпод[засварлах]

Монгол улс зуны олимпод 9 дэх удаагаа оролцож, Токиогийн олимпоос хойш анх удаа медаль зүүж чадаагүй.

Нэмэр[засварлах]


Лавлах бичиг[засварлах]

  1. "Jones returns five medals from 2000 Sydney Olympics." ESPN Track and Field News. 8 October 2007.
  2. "Jones stripped of Olympic medals." BBC Sport. 12 December 2007.
  3. "IOC strips Jones of Sydney medals." ABC News. 13 December 2008.
  4. 4.0 4.1 4.2 4.3 Wilson, Stephen. "IOC strips gold from 2000 US relay team." Associated Press. 2 August 2008.
  5. Sydney 2000 - Auditor Slams Costs liebreich.com, 2003-04-23
  6. Auditor-General’s Report to Parliament 2002 Volume Two archived Auditor's report, pages 10-11. 'Olympic Co-ordination Authority ... OCA’s current report on the actual result ... Total net impact in AUD$ million: ... 1,326.1'
  7. A Brief History of the Olympic and Paralympic Mascots. Bejing2008 (2004-08-05). 2006 оны 25 October-д хандсан.
  8. Australian Decimal Coins
  9. "Other Olympic and Paralympic Products" — on page 17 (just before page 18) of the Gold Corporation — 2001 Annual Report — Publication by the Parliament of Western Australia
  10. Australians add local color to medals for Olympic Games — Publication date: 28 August 2000

Гадны холбоос[засварлах]