Сөүл

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Сөүл хот
—  онцгой хот  —
Сөүл онцгой хот
 • солонгос үсэг 서울특별시
 • ханз үсэг 서울特別市
 • 2000 оны галиг Seoul Teukbyeolsi
 • 1938 оны галиг Sŏul T'ŭkpyŏlsi
 • монгол галиг Соүл тыгбёлши
 • англиар Seoul Special City
Эзэн улс Өмнөд Солонгос Өмнө Солонгос
Орших бүс, муж Сүдуквонь
Нутгийн хуваарь Нэр бүхий 25 дүүрэг
Газар нутаг 605.25 км²
Хүн ам (тооц.) 2011 онд 10,581,728 хүн
Нягт сийрэг 2011 онд 17483 хүн/км²
Ард түмэн үндсэндээ солонгос
Нутгийн олон Сөүлийнхэн
Цагийн бүс Солонгосын цаг (ГЦ+9)
Утасны дуг. +82 02
Цахим газар seoul.go.kr (солонгосоор)

Бүгд Найрамдах Солонгос Улсын нийслэл, зүрхэн хотыг нь Сөүл (урьд нь Сеул; солонгосоор 서울, Дуудлага [соүл], «нийслэл») гэнэ. Улс дотроо ямар нэгэн аймагт харьяалагдддаггүй хэдэн хот байдгаас Сөүл ганцаараа «онцгой хот» (특별–тусгай/онцгой, 시–хот) гэсэн нэрээр зүйлчлэгддэг. Ийм учир солонгос бүтэн нэрийг нь монголчловол Сөүл онцгой хот (서울특별시, Соүл тыгбёлши) гэх юм.

Түүх[засварлах]

Нэр[засварлах]

Энэ газар түүхэн олон нэртэй. Пэгжэ улсын үед «Виресон» (위례성, 慰禮城) гэж байв. Түүнээс нааш Шилла улсын «Ханжү» (한주, 漢州), Гуулин улсын «Намгён» (남경, 南京), Чусонь улсын «Ханьсон» (한성, 漢城), «Ханьян» (한양, 漢陽), Японы эзэрхлийн үеийн «Кёнсон» (경성, 京城)[1] гэсэн нэрсийг гэтлээд БНСУ-ын энэ үед «Сорабол» (서라벌, 徐羅伐) хэмээх эртний үгээс улбаалж «Соүл» (Сөүл) гэгджээ.[2]

Байр суурь[засварлах]

НТӨ 18 онд Пэгжэ улс хотын зүүн урд хэсэг, тэр үеийн Виресонд төвлөжээ. 1394 онд Ханьян Чусонь улсын нийслэл болсноос хойш Сөүл хот Солонгос орны гол хот, нийслэл болсон. Тухайлбал 1948-1972 онд БНАСАУ Сөүлийг улсынхаа нийслэл гэж зарлаж байв.

Газар зүй[засварлах]

Сөүл хот Өмнө Солонгос орныхоо өрнө умард хэсэгт далайн түвшнээс дээш 20-40 м өндөрт, хоёр Солонгосын хилээс 50 км зайнд оршдог. Хотын дундуур Хан мөрөн урсаж өмнөд умард хоёр тал болгон хуваадаг. Сөүл хот анх 1394 онд Ивансан, Намсан, Наксан, Пукагсан гэсэн дөрвөн уулын дунд зайд багтаж байсан бол тэлсээр одоо найман уулын дунд гэж яригдаж, 15 км радиустай тойрогт багтах 605 км² газрыг харъяалдаг болжээ. Гэхдээ хотын баруун хэсэг мөрний адаг тул уул толгодгүй нам доор газар байдаг.

Уур амьсгал[засварлах]

Сөүл нь Өмнөд Солонгосын бусад нутагтай ижил, чийглэг уур амьсгалтай. Учир нь Солонгосын хойг гурван талаараа далайгаар хүрээлэгдэнэ[3]. Зундаа халуун, чийглэг, наймдугаар сард хамгийн их хална. Энэ үед дундаж температур 22-30 °C байна. Өвөлдөө дунджаар -7 °C-1 °C байна. Өвөлдөө харьцангуй хуурай байх ба жилд дунджаар 28 өдөр цас орно.

Засаг захиргааны хуваарь[засварлах]

Сөүлийн дүүргүүд

Сөүл эхлээд 25 дүүрэг (구 кү)[4], дүүрэг нь цааш хороо болж (동 дун) хуваагдана. Доорх дүүргүүдээс хамгийн том нь Сочу-гү, хамгийн жижиг нь Чун-гү дүүрэг юм.

  • Дубун-гү (도봉구)
  • Тундэмүнь-гү (동대문구)
  • Тунжак-гү (동작구)
  • Инпён-гү (은평구)
  • Ганбүк-гү (강북구)
  • Гандун-гү (강동구)
  • Гансо-гү (강서구)
  • Гимчон-гү (금천구)
  • Гүру-гү (구로구)
  • Гванак-гү (관악구)
  • Гванжин-ү (광진구)
  • Жунру-гү (종로구)
  • Жүн-гү (중구)
  • Каннам-кү (강남구)
  • Чүннан-гү (중랑구)
  • Мапу-гү (마포구)
  • Нувон-гү(노원구)
  • Сочу-гү (서초구)
  • Содэмүн-гү (서대문구)
  • Сонбүк-гү (성북구)
  • Сондун-гү (성동구)
  • Сонпа-гү (송파구)
  • Янчон-гү (양천구)
  • Ёндинпу-гү (영등포구)
  • Ёнсан-гү (용산구)

Хүн ам[засварлах]

2009 онд 10.2 сая оршин суугчтай байсан дэлхийд 8-р олон).[5]

Сөүл хотын бөөгнөрөл 25 сая хүнтэйгээрээ дэлхийд 2-рт (Токиогийн дараа) тоогдоно.[6] Үүнд Сөүлтэй хаяа залгаа Инчон хот, Кёнги аймгийн хэдэн хот ордог. Сөүлийн оршин суугчид үндсэндээ Солонгосчууд бөгөөд цөөн тооны Хятад, Япончууд амьдарна. Гадаадын иргэд Сөүлийн нийт хүн амын 2%-ийг эзэлнэ[7]. Сөүлийн оршин суугчдын тоо 2007 оны эцсээр 10,421,000 байсан ба 229,000 гадаадынхан амьдарч байжээ[1].

Сөүлд гэмт хэрэг маш бага. Гол хоёр шашин нь Буддын болон Христийн шашин байна.

Мөн үзэх[засварлах]

Эх сурвалж[засварлах]

  1. Seoul. Encyclopædia Britannica (2009). “The city was popularly called Seoul in Korean during both the Chosŏn (Yi) dynasty (1392–1910) and the period of Japanese rule (1910–45), although the official names in those periods were Hansŏng (Hanseong) and Kyŏngsŏng (Gyeongseong), respectively.”
  2. yahoo. Uk.holidaysguide.yahoo.com.
  3. http://web.archive.org/web/20060423072450/http://www.bbc.co.uk/weather/world/country_guides/results.shtml?tt=TT002800 BBC Weather - Country Guide
  4. Administrative Districts (English). Seoul Metropolitan Government. 2008-05-02-д хандсан.
  5. Seoul Statistics (Population). Seoul Metropolitan Government. 24 March 2010-д хандсан.
  6. Current population of the Seoul National Capital Area. Statistics Korea.
  7. Park, Chung-a. "Foreign Population in Seoul Stands at 175,000", Korea Times, 2007-07-24. 2008-01-06-нд авсан. (English) 

Гадаад холбоос[засварлах]

Commons
Викимедиа дуу дүрсний сан: Seoul