Хиймэл оюун ухаан

Чөлөөт нэвтэрхий толь, Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт

Хиймэл оюун ухаан Хиймэл оюун ухаан (англ. Artificial Intelligence, AI) гэдэг нь машин, роботуудад хиймэл оюун ухаан бүтээх Компьютерын ухааны салбар юм. Хиймэл оюун ухаан нь орчноо мэдэрч хамгийн боломжит үйлдлийг хийдэг ухаалаг агентыг бүтээхийг зорьдог. Жон Маккарти 1955 онд "Хиймэл оюун ухаан" гэдэг нэрийг өгчээ. Хиймэл Оюун ухаан нь өөрийгөө хөгжүүлж байдаг программ хангамжийн төгс программ юм. Бид бүхэн хиймэл оюун ухааныг роботоор төсөөлж болно. Гэхдээ өнөөгийн робот бол зөвхөн тухайн зохиогчийн бичигдсэн алгоритмын дарааллаар ажилладаг билээ. Мөн бид өнөөгийн компьютер тоглоомнууд нь үүний тод жишээ юм. Хэрэв бид төгс хиймэл оюун ухааныг зохион бүтээх аваас хүн төрөлхтөн өөрсдийнхөө бүтээсэн зүйлд устаж үгүй болох магадлалтай. Хиймэл оюун ухаанд байвал зохих чадварууд: 1. Өөрт дүн, шинжилгээ хийж хариултыг өөрийнхөөр илэрхийлдэг байх. 2. Өөрийн алдааг олж засварладаг 3. Хүний сэтгэхүйгээс илүү давсаныг сэтгэх Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа, хэсэг бүлэг хүмүүс бие даан оюун ухаант машиныг хийхээр ажиллаж эхэлсэн. Английн математикч Алан Тур анхны судлаач Тэрээр 1947 онд анхны судалгаагаа танилцуулсан. Тэрээр машин бүтээхээс илүү компьютерын програмчилалаар ХОУ-г судлах нь хамгийн сайн гэдгийг анх шийджээ 1950 оны сүүлээр ХОУ-г олон хүн судалах болсон бөгөөд ихэнх нь компьютер програмчиллын суурьтай болсон. Хиймэл оюуны чадамжийн гол зүйл 1950 -д онд Alan M. Turing машинуудын оюун ухааныг шалгаж болохыг санал болгож "Computing machinery and intelligence"-г хэвлэсэн. Энэ үйл явц одоо Turing Test -г нэрлэсэн. Нэр томьёоны хиймэл оюун эхлээд "the science and engineering of making intelligent machines" бодох John McCarthy -р ашигласан. Тэр хиймэл нэгжээр үзэсгэлэн гаргасан даруй бас нууц мэдээг хэлж болно. customized машинууд эсвэл компьютерүүд ашиглаж голдуу боловсруулдаг ба оюуны шинж , сургалт ба өөрчлөлтийг харилцаа, инженер ба neuroscience , зан ааш , тооцоологчийн шинжлэх ухааны overlapping талбайнуудад суралцдаг AI. Оюуны шинжийг тодорхойлоход шаардлагатай байх автоматжуулах машинуудыг хийх үүрэг нь AI -н судалгаанд хамаардаг. Жишээ нь: нүүрний таних ба үг , хүний хэл , гар бичиг , оношилгооны ба хэрэглэгч асуултуудад хариулах чадал , ба төлөвлөлт төлөвлөх , хяналтыг багтаана. Тиймээс бусад видео тоглоомууд ба компьютерийн шатар шиг стратеги тоглоомууд , програм хэрэглээнүүд , мэдлэг уурхай , бодит амьдралын бэрхшээлүүдийн шийдлүүдээр хангахад чиглэсэн AI -н судалгаа бас инженерийн сургалт болсон. AI -тай холбоотой хамгийн том бэрхшээлүүдийн нэг нь тэр байна. AI -н шүүмжлэгчид AI -н машинаар жинхэнэ гайхамшигтай юмсыг хийж чадах их төхөөрөмжүүдийг бий болгосон. Бодлын орчны тухай маргаан хиймэл оюуны чадамжийн хөгжилд холбогдолтой байна. Бодол үнэхээр ухаантай хүний ажиллахаас өндөр эсвэл юмны separate байна тэр нь боломжтой байсан бол тэр машины дотор recreate -ж байх болно.

ДАЛАЙ ЛАМ: Хиймэл оюун ухаан (poботын) талаар ярилцлага

Үнэхээр өөрөө бодож чаддаг робот бий юу? Бид программд мэдээлэл оруулж, эцсийн дүндээ технологийн тусламжтайгаар роботыг бүтээдэг. Гэвч робот өөрөө бодох чадвартай юу? Түүний адил өөрийн санааг хүрээлэн буй орчинтой хуваалцах чадвартай гэж үү? 

-Миний бодлоор робот ухамсаргүй байдаг. Хүмүүс бид түүнд тусгай ухамсар суулгаж болох юм. -Тиймээ, би санал нэг байна. Бид машинд мэдээлэл оруулдаг. -Төслийн хоёр дахь шат нь хүний тархинд зориулж амьдрах чадвартай систем зохиох явдал. Энэ нь үхлийн зааг дээр байгаа хүмүүст зориулагдсан. Аватарыг ашигласнаар хүн удаан амьдарч чадна. Учир нь олон хүмүүс тархи үхжсэнээр биш харин дотор эрхтнүүд нь үхэж, бие цогцос нь өвчилснөөс болж мөхдөг. Хэрвээ бид тархийг аварч чадвал хүмүүс амьдарч чадна. Хэрэв хүний тархийг аватар роботтой нэгтгэж чадвал хүн 200-аас дээш насалж чадна гэж эрдэмтэд үзэж байгаа юм. -Бие, робот, хүний ухам¬сар, тархийг нэгтгэх шаардлагатай. Энэ бол боломжтой шүү. -Хэрэв бид тархийг робот биед суулгаж чадвал хавьгүй удаан амьдрах чадвартай шинэ хүнийг гаргаж ирнэ гэсэн үг. -Роботод хүнс шаардла¬гагүй. Тэгэхээр шинэ хүний өртөг хамаагүй бага байх нь. Хүн амьдрахын тулд хүнс, орон байр, хувцас шаардлагатай, үүнийг дагаад л ихээхэн зардал гарна гэсэн үг. Тиймээс робот биетэй хүн хамаагүй хямд байна гэж бодож байна /Инээв/. -Төслийн гурав дахь шат нь хүний ухамсрыг шилжүүлэн суулгах боломжтой хиймэл тархи бүтээх зорилготой. Биологийн амьдрал нь төгсгөл болоход хүн энэ ертөнцийг орхих уу эсвэл хиймэл биетэй үргэлжлүүлэн амьдрах уу гэсэн шийдвэр гаргах боломжтой болох юм. Цаашлаад роботжсон бие, хиймэл бие нь нанороботуудаас тогтох бололцоотой. Ингээд “Аватар” төслийн дөрөв дэх төсөлд бид голограммтай төстэй бие бүтээнэ. Хэдэн сарын өмнө АНУ-ын Батлан хамгаалах яамны ирээдүйн судалгааны газар /DARPA/ цэргийн үйл ажиллагаа явуулахад чиглэгдсэн “Аватар” хэмээх өөрсдийн төслийг гаргасан. Харин манай төсөл бол огт өөр. Хүмүүнлэгийн зорилготой. Бид хүмүүсийн амьдралын чанарыг сайжруулах технологиудыг хөгжүүлж, эдгээр технологийг хямд төсөр, хүн бүрт хүртээмжтэй байхаар тооцоолж байгаа юм. Зөвхөн элитүүд, цэргийнхэнд зориулахгүй. Одоо би танаас “Аватар” төслийн тухай таван асуулт асууя. Эхнийх нь, төсөл хэрэгжих бүхий л үе шатууд хэр бодитой гэж та бодож байна вэ? Хүний ухамсрыг биеэс нь салгаж, өөр биологийн эсвэл биологийн бус биед шилжүүлэх боломжтой юу? -Одоо бидэнд байгаа техно¬логийн түвшинг авч үзвэл энэ нь тийм ч хялбар байхгүй л болов уу гэж би бодож байна. Гэхдээ хөгжил дэвшил явагдаж, технологиуд хөгжиж байна. Ямар ч тохиолдолд цаашдын судалгаа явуулах нь зүйтэй. Шинжлэх ухааны эрэл хайгуул нь анхандаа тодорхойгүй байдаг ч эрдэм¬тэд ажилдаа орж, туршилт явуулж, гайхалтай нээлтүүд хийдэг шүү дээ. Тэгэхээр урагшаа! -Баярлалаа. Тэгэхээр та ухамсар, бие хоёрыг салгах нь боломжтой гэж үзэж байна уу? -Тиймээ боломжтой. Ухамсар хуучин биеэс салж, шинэ залуу биед шилжин ордог хоёр төрлийн йог байдаг. Ийм жишээ Төвөд, Энэтхэгт бий. Тэдгээрийн заримыг би үнэн гэж боддог. Тэр бүү хэл хүний биеэс ухамсар салж, амьтны биед орох нь ч бий. Буддизм ч тэр индуизмийн зарим эртний уламжлалууд нь дахин төрөх итгэл үнэмшил дээр суурилагдсан байдаг. Мөн чанарынхаа хувьд нарийн ухамсар нь биологийн биеэс салах боломжтой. Ялангуяа энэ нь хүнийг үхэх үед болдог процесс. Түүнчлэн амьд ахуйд биеэс ухамсар салах үзэгдэл бясалгалын үед бий болдог. -Орчин үед хүний тархи руу хөндлөнгөөс орох нь ёс суртахуунд нийцэх эсэх талаар хэлэлцэх болсон. Нэг талаас ийм технологиуд нь өвчтэй, үхэж байгаа хүмүүст туслахад зориулагдах бол нөгөө талаас ийнхүү хөндлөнгөөс оролцсоноор сөрөг үр дагавар гарч ирнэ гэсэн болгоомжлол байна. Аватар технологи боловсруулах нь хэр ёс суртахуунтай гэж та бодож байна? -Энэ нь та бүхний сэдлээс хамаарна. Та нар эдгээр судалгааг яагаад явуулах болсон гэдгээс шалтгаална. Би эрдэм шинжилгээний эрэл хайгуулд эергээр ханддаг. Гэхдээ сэдэл чухал. Амьд биетийг ердөө л машин эсвэл машины хэсэг шиг, ямар ч хүндэтгэлгүйгээр хандах юм бол сөрөг үр дагавар гарч болох юм. Та бүхэн хариуцлагаа ухамсарлаж, амьдралд хүндэтгэлтэй хандан туршилтаа хийвэл ийм туршилтууд нь хүн төрөлхтөнд зөвхөн ашиг тус, хүн бүрт сайн сайхныг авчрах болно. Энэ тохиолдолд бүх зүйл хэвийн. -Ирээдүйд хүмүүс аватар технолог хэрэгжсэнээр төгс бус биологийн биенээсээ хамааралтай байхаа больж, харин шинжлэх ухааны хөгжил, оюун санааны хэрэгжилтийн ололт соёл иргэншлийн дээд эрхэм зүйл болно гэдэгт та хэрхэн хандаж байна вэ? -Оюун санааны хэрэгжилт гэж та юуг хэлж байна? -Оюун санааны практикаар дамжуулан өөрийн ухамсрын нөөц боломжийг нээхийг хэлж байгаа юм? -Ийм төрлийн туршилт, судалгаанууд нь ухамсрын боломжийг нээх шилдэг арга гэж би бодож байна. Ихэнх хүмүүсийн хувьд, хар үгээр хэлбэл ухамсар нь тархин доторх процесс. Өөр юу ч биш. Гэтэл үнэн хэрэгтээ ухамсар, оюун санаа нь Энэтхэгийн сэтгэл судлалд заасанчлан хэд хэдэн түвшинтэй. Тархи эсвэл мэдрэлийн системээс бүрэн хамааралтай ухамсар гэж бий. Тиймээс тархи эсвэл мэдрэлийн систем үхвэл ухамсар устдаг. Харин өөр түвшинд ухамсрын өөр хэлбэр бий. Энэ нь биднийг мөрөөдөх эсвэл гүн нойронд дарагдах үеэр оршдог уха쬬¬сар юм. Ингэснээр тархи үхэж, үхэл ирэх үед үргэлжлүүлэн амьдрах чадвартай нарийн ухамсрын түвшин оршдог. Тиймээс ийм төрлийн туршилтууд нь ухамсар, оюун санааг гүн гүнзгий ойлгоход тусалж чадна. Гэхдээ дараа нь та бүхэн энэ нарийн ухамсрыг яаж ашиглах гэж байна? Энэ чинь сайхан асуулт шүү /инээмсэглэв/ -Төсөл 2045 хүртэл үргэлжилнэ гэж бид төлөвлөж байгаа. Төслийг хэрэгжүүлэхийн тулд байгуулагдсан олон нийтийн хөдөлгөөнөө бид “Орос 2045” гэж нэрлэсэн. Учир нь бид түүнийг Оросын эрдэмтэдтэй хамтран байгуулсан юм. Энэ зууны дунд үе гэхэд бид амжилтанд хүрнэ гэдэгтээ би итгэлтэй байгаа. -Энэ чинь сайн хэрэг. -“Дэлхийн ирээдүй 2045” конгресс дээр үг хэлэхдээ би бидний бие, ухамсар хөгжих ёстой гэдэг нь илэрхий гэж хэлсэн. Та ухамсрын хувьслыг хэрхэн хардаг вэ? Оюун санааны сургуулийн төлөөлөгчидтэй ярилцаад, эртний ном уншиж байхад зөн билэг дээр суурилсан шинэ логик, тэр бүү хэл ямар ч интерфейс ашиглахгүйгээр машиныг хянах боломж бий гэдгийг мэдэж авсан. Тэр бүү хэл ухамсрын хүчээр бодит байдлыг хянах бололцоотой байдаг юм билээ? -Тиймээ, энэ нь оюун санааны хүч, ухамсрын хүчнээс хамаардаг. Энэ нь бидний “шаматха” гэж нэрлэдэг зорилго чиглэлтэй ухамсар өөрөө хэлбэл төвлөрлийн хүч юм. Таны оюун ухаан тодорхой нэг зүйл дээр төвлөрөх үед ийм зүйл болдог. Анхаарлаа огт сарниулахгүйгээр шүү. Үүний зэрэгцээ бид өөрсдийн энерги, тодорхой эрч хүчийг ашигладаг. Жишээлэхэд нэгэн ахимаг эр тодорхой эрч хүчийг ашиглан элс хийсгэж чадсан. Үүнийг бясалгал, оюун санааны хүчээр дамжуулж хийсэн юм. Бясалгалын тусламжтайгаар бид зөн билгийн чадвараа хөгжүүлэх боломжтой. Та өөр зүйл харж, бусад хүмүүсийн оюун санааг уншиж чадна. Энэ бол онолын хувьд, харин практикийн хувьд гэвэл өөр. Олон жилийн өмнө, 1960-аад онд юм байна. Би нэг америк хүнтэй зургаан өдрийг хамт өнгөрүүлсэн юм. Тэрбээр бусдын бодлыг уншиж чадна гэж баталдаг байлаа. Тэгэхээр нь би намайг юу бодож байгааг хэлэхийг хүссэн юм. Гэтэл тэр огт өөр зүйл хэлсэн юм. Их хачин хүн байсан л даа. Тэр бүгдийг л санаанаасаа зохиодог байсан шиг байна лээ /Инээв/. Гэх¬дээ та бүхэн шинжлэх ухааны арга ашиглан энэ чиглэлд судалгааны ажил хийж байгаа нь сайн хэрэг. Маш сайн. -Уучлаарай, жаахан тодруулахгүй юу? Таны бодлоор хувь хүний ухамсрыг хөгжүүлэх гэж чухам юу вэ? -Бидний ухамсар биет байдлаас хамаардаг, боломж нь хязгаарлагдмал. Гэхдээ бид ухамсрыг хөгжүүлдэг энергийг ашиглаж болно. Ингэснээр ухамсар илүү гүн гүнзгий, нарийн түвшинд хүрч, тусгаар болох юм. Бид энэхүү нарийн түвшинд оршиж чадвал бидний боломжууд хавьгүй өснө. -Баярлалаа. Сүүлийн асуулт. Энэхүү “Аватар” стратеги нь шинэ технологи, соёлын, ёс суртахууны болон оюун санааны хөгжлийг зүй зохистойгоор холбох үндэс суурь нь болж чадах уу? -Энэ нь ашиг тустай байх ёстой. Олон эрдэмтэдтэй ярилцаж байхад орчин үеийн шинжлэх ухаан нь машины тусламжтайгаар хэмжиж, тооцоолж, судалж болохуйц асуултууд дээр төвлөрсөн байдаг юм байна гэсэн сэтгэгдэл надад төрсөн. Өнөөг хүртэл шинжлэх ухаан техникийн асуултуудыг л хөндөж ирсэн гэхээс оюун санааг судлахад нэг их анхаарал хандуулсангүй. Гэхдээ одоо, сүүлийн жилүү¬дэд эрдэмтэд ухамсрыг сонирхож эхэлж байгааг би харж байна. Мэдрэлийн үйл ажиллагааг судалдаг мэргэжилтнүүд, тархины мэр¬гэ¬жилтнүүд ухамсар, оюун санааг судалж байна. Тиймээс дараагийн арван жилд шинжлэх ухаан бүрэн дүүрэн болно гэж би бодож байна. Танай төсөл бол шинэ мэдлэг олж авах талаасаа тун ашиг тустай. Шинжлэх ухааны судлагдахууныг үргэ묬жлүүлэхэд тустай жин¬хэнэ туршилт. Их сайн байна! -Та энэ төрлийн хэлэлцүүлэгт бидэнтэй хамт оролцох боломж бий юу? 2013 онд Нью-Йорк хотноо дараагийн хурал болох юм. Би таныг тэнд үг хэлээч гэж урьж байна? -Энэ миний хуваариас хамаарна. Хуваариа харъя. Боломжтой гэж найдаж байна. Энэ санаа Оросоос эх¬тэй, би ийм чухал уулзалтыг Москвад болоосой гэж хүсч байна. Москвагийн их сургуульд эсвэл Шинжлэх ухааны академид ч юм уу. Би Москвад хоёр удаа очиж байсан. Орос бол том гүрэн, асар их нөөц боломжтой. Газарзүйн хувьд гэвэл өрнө дорныг холбосон гүүр. Тиймээс би Москвад болох уул¬за묬тыг тэсэн ядан хүлээх болно. -Өнөөдөр ийм санааг гаргаж ирэхэд маш хүндрэлтэй. Учир нь энэ бүхэнд итгэхгүй байгаа учраас Засгийн газрын зүгээс ч, эрдэмтдийн зүгээс ч тэр эсэргүүцэлтэй тулгардаг. Гэхдээ бид аажмаар дэлхий даяар олон нийтийн дэмжлэгийг авч байгаа... -Та бүхнийг үзээд алдах хэрэгтэй гэж би бодож байна. Орос, Москвад чадварлаг эрдэмтэд бий. Та нарт ихээхэн боломж байна. Харин дараа нь энэ үйлс баруунд ч дэлгэрэх болно.