Хяргас сум

Хяргас нь Увс аймгийн сум юм. Хяргас сум Улаанбаатараас 1300 км, аймгийн төвөөсөө 160 км зайд оршдог. Засаг даргаар Л.Сүхбаатар ажилладаг.

Хяргас сумд Монголд гүнээрээ гуравт ордог Хяргас нуур байдаг. Хэцүү хар хад, Хар Тэрэмсийн амралт зэрэг үзэсгэлэнт газруудтай. Сумын ахлах сургууль нь алдарт туульч М.Парчингийн нэрэмжит болно.

Түүх

Энэ газар эртнээс олон овог аймаг их бага хугацаагаар нутаглаж ирсэн. Хяргас гэсэн үг Киргиз гэдгийн Монгол хувилбар гэж ойлгож болно. Гэхдээ Хяргас гэсэн үг нь Хиргүй ус гэсэн үгнээс үүдэлтэй гэж үзэх хүмүүс ч байдаг. Баруун Монголын Ойрад угсааны Баядууд аж төрдөг. Тэдгээр нь Манж Чин улс Ойрадын Зүүнгарын хаант улсыг мөхөөх үед одоогийн Шинжааны Тэнгэр уулсын орчмоос Алтайгаар дамжин орж ирсэн. Манжийн хаан Увс-Хяргас нуурын хооронд нутаг зааж, Арван Баядын хошуу болгон суулгахдаа Дөрвөд Далай ханы харьяанд оруулжээ.

Тус сум нь 1922 онд албан ёсоор байгуулагдсан.

Хүмүүс

Тус сумаас төрөн гарсан алдартнууд:

• Жамбын Батмөнх - БНМАУ-ын АИХ-ын тэргүүлэгчдийн дарга, Сайд нарын Зөвлөлийн ерөнхий сайд
• Хорлоогийн Баянмөнх - Үндэсний бөхийн дархан аварга дэлхийн 100-н жилийн бөхийн од 20-р зууны манлай бөх
• Баянмөнхийн Гантогтох - Үндэсний бөхийн улсын гарьд
• Очирын Одгэрэл - Үндэсний бөхийн улсын заан
• Жачингийн Цэрэндэлэг - цаг уурч, Монголоос анх удаа Антарктидад хөл тавьсан хүн
• Сүхбаатарын Батсуурь - Монгол Улсын начин
• Монгол улсын начин Чотонгийн Баянмөнх
• Төрийн сайд, МУГЭдийн засагч Рагчаа
• Монгол улсын гавьяат багш Ц.Өнөрбаян
• Монгол улсын гавьяат багш Л.Өвгөн
• Баруун Монголын алдарт бийч Т.Баян
• Баруун Монголын алдарт туульч М.Парчин
• Монгол улсын гавьяат хуульч С.Удвал
• Зохиолч Цэмбэл