Цайр
Чөлөөт нэвтэрхий толь, Википедиагаас
| Цайр (Zn) | |
|---|---|
| Атомын дугаар | 30 |
| Атом масс | 65.409(4) г/моль |
| Өнгө | Хөх туяатай цайвар саарал |
| Электрон байгуулалт | [Ar] 3d10) 4s2) |
| Бүрхүүл дэх электроны тоо |
2, 8, 18, 2 |
| Физик шинж чанар | |
| Бодисын төлөв | Хатуу |
| Нягт | (20 °C) 7.14 г/см³ |
| Хайлах температур | (419.53 °C, 787.15 °F) 692.68 K |
| Буцлах температур | (907 °C, 1665 °F) 1180 K |
| Хайлалтын хувийн дулаан | 7.32 кЖ/моль |
| Ууршилтын хувийн дулаан | 123.6 кЖ/моль |
| Дулаан багтаамж | (25 °C) 25.390 кЖ/(моль·K) |
| Атомын шинж чанар | |
| Оронт торны бүтэц (Сингони) |
Гексагональ |
| Исэлдэлтийн зэрэг | 2 |
| Ионжих энерги (эхний электроноор) |
906.4 кЖ/моль |
| Атомын радиус | 135 пм |
| Ковалентийн радиус | 131 пм |
Цайр нь (Zink гэсэн Герман үгнээс гаралтай) химийн элементийн үелэх системд Zn гэж тэмдэглэгддэг, атомын дугаар нь 30 болох химийн элемент юм. Цайрын үүрэг: - 100гаруй энзимүүдийн найрлаганд орж, 300 орчим энзимийг дэмжинэ. - Өсөлтийн гормон дэмжих - Дархлаа дэмжих - Инсилуныг идэвхжүүлэх - Мэдрэхүй-амтлах, үнэрлэх, харах - Уураг ДНХ-н нийлэгжилт - Арьсны нөхөн сэргэлтэнд
Цайраар баялаг хүнсний бүтээгдэхүүн
- Далайн байцаа, далайн гаралтай бүхий л бүтээгдэхүүн - Тахианы элэг, гахайн мах, үхрийн мах, мах махан бүтээгдэхүүн - Бяслаг, тараг, сүү, айраг, сүү сүүн бүтээгдэхүүн, шош
| Үелэх систем | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
Энэ өгүүлэл хэт богино байна. Үүнийг өргөжүүлж Википедиад туслаарай. |
Гадаад холбоос [засварлах]
 |
Commons: Zinc - зураг, дуу, бусад юмс |
- Indian Contribution
- History & Etymology of Zinc
- Statistics and Information from the U.S. Geological Survey
- Reducing Agents > Zinc
- American Zinc Association Цайрын хэрэглээ, шинж чанарын талаархи мэдээлэл
