Jump to content

Амстердам

Википедиа — Чөлөөт нэвтэрхий толь
Амстердам
Amsterdam
Хоч: 
Уриа: 
Heldhaftig, Vastberaden, Barmhartig (Зоригтой, Тууштай, Энэрэнгүй)
Амстердам хотын захиргааны байршил
Амстердам хотын захиргааны байршил
Map
Интерактив газрын зураг
Амстердам, Нидерланд
Амстердам
Амстердам
Нидерланд дахь байршил
Амстердам, Европ
Амстердам
Амстердам
Европ дахь байршил
Солбицол: 52°22′22″N 04°53′37″E / 52.37278°N 4.89361°E / 52.37278; 4.89361Солбицол: 52°22′22″N 04°53′37″E / 52.37278°N 4.89361°E / 52.37278; 4.89361
Улс Нидерланд
МужУмард Холланд
Бүс нутагАмстердам хотын бүс нутаг
Байгуулагдсанойр. 1275 он; 751 жилийн өмнө (1275)
Хотын захиргааСтопера
Дүүрэг7 дүүрэг, 1 хотын бүс[1]
Засаг захиргаа
 • БиетХотын зөвлөл
 • Хотын даргаФемке Халсема (GL)
Газар нутаг
219.32 км2 (84.68 бээр2)
 • Газар165.76 км2 (64.00 бээр2)
 • Ус53.56 км2 (20.68 бээр2)
 • Хотын бүс нутаг2,580.26 км2 (996.24 бээр2)
 • Рандстад6,296.91 км2 (2,431.25 бээр2)
Өндөр−2 м (−7 фут)
Хүн ам
 (2024 оны 6 сар)[6]
 • Хотын захиргаа933,680
 • Хотын бүс
1,477,213
 • Хотын бүс нутаг
2,480,394
 • Рандстад
8,116,000
Иргэдийн нэршилАмстердамчууд
ДНБ
 • Хотын бүс нутаг€201.100 тэрбум (2022)
 • Рандстад€510.181 тэрбум (2022)
Цагийн бүсUTC+1 (ТЕЦ)
 • Зун (ЗЦ)UTC+2 (ТЕЗЦ)
Шуудангийн код
1000–1183
Бүсийн код020
GeoTLD.amsterdam
Вэб сайтamsterdam.nl

Амстердам (Нидерланд: Amsterdam [ˌɑmstərˈdɑm]) — Нидерланд улсын нийслэл, тэргүүн их хот.

Нидерландын засаг, хурал, шүүх байгууллага Амстердамд байрладаггүй. Харин вангийн ордон Амстердамд байх ба 1814 оноос Амстердамыг албан ёсоор улсын нийслэл болгон баталжээ. Нидерланд орны баруун хэсэг, Умард Холланд мужийн нутагт Амстел Эй хоёр голын бэлчирт оршиж, Умард тэнгистэй Норзеканал усан сувгаар холбогддог.

Амстердам хот нь 933,680 хүн амтай, дагуул хот, дүүргийг тооцвол 2.3 сая хүн оршин сууж байна. Амстердамыг багтаасан 6.7 сая хүн бүхий Рандстад хотын бөөгнөрөл Европтоо зургаадугаар том нь юм.

Хотын нэр «Амстел» + «дам» (Амстел голын далан) хоёр үгний нийлэмж юм. XII зуунд загасчны суурин байснаа Нидерландын алтан үед олны газар болж дэлхийд чухал далайн боомт байж, худалдаа, санхүү цэцэглэжээ.

Амстердам хотод 100 км урт сувагнууд, 90 орчим аралууд болон 1500 том жижиг гүүртэй хот ажээ.

Амстердам хот нь Нидерланд улсын санхүү, соёл урлагийн төв нь юм. Олон байгууллага, банкуудын төвүүд энд байрлана. Евронекстийн хэсэг Амстердамын хөрөнгийн бирж нь хотын төвд байрладаг. Түүхэн суваг каналууд, улсын музей (Rijksmuseum), Ван Гогийн музей, Анна Франкын байшин, улаан дэнлүүний гудамж болон олон хар тамхины кафенууд нь жил бүр 4.2 сая жуулчныг татдаг.

Цаг уурын мэдээлэл: Амстердамын Схипхол нисэх буудал
Сар 1 сар 2 сар 3 сар 4 сар 5 сар 6 сар 7 сар 8 сар 9 сар 10 сар 11 сар 12 сар Жил
Макс. Температур °C (°F) 14.0
(57.2)
16.6
(61.9)
24.1
(75.4)
28.0
(82.4)
31.5
(88.7)
33.2
(91.8)
36.3
(97.3)
34.5
(94.1)
31.0
(87.8)
25.3
(77.5)
18.2
(64.8)
15.5
(59.9)
36.3
(97.3)
Дундаж дээд °C (°F) 6.2
(43.2)
6.9
(44.4)
10.1
(50.2)
14.3
(57.7)
17.8
(64.0)
20.3
(68.5)
22.5
(72.5)
22.4
(72.3)
19.2
(66.6)
14.7
(58.5)
10.0
(50.0)
6.9
(44.4)
14.3
(57.7)
Өдрийн дундаж °C (°F) 3.8
(38.8)
4.1
(39.4)
6.5
(43.7)
9.8
(49.6)
13.3
(55.9)
16.0
(60.8)
18.1
(64.6)
18.0
(64.4)
15.1
(59.2)
11.3
(52.3)
7.4
(45.3)
4.6
(40.3)
10.7
(51.2)
Дундаж доод °C (°F) 1.2
(34.2)
1.0
(33.8)
2.8
(37.0)
5.2
(41.4)
8.6
(47.5)
11.3
(52.3)
13.5
(56.3)
13.4
(56.1)
11.0
(51.8)
7.7
(45.9)
4.5
(40.1)
1.5
(34.7)
6.8
(44.3)
Мин. температур °C (°F) −16.3
(2.7)
−19.7
(−3.5)
−16.7
(1.9)
−4.7
(23.5)
−1.1
(30.0)
2.3
(36.1)
5.0
(41.0)
5.0
(41.0)
2.0
(35.6)
−3.4
(25.9)
−8.1
(17.4)
−14.8
(5.4)
−19.7
(−3.5)
Дундаж хур тунадас см (инч) 66.5
(2.62)
54.7
(2.15)
51.8
(2.04)
39.6
(1.56)
53.9
(2.12)
64.8
(2.55)
82.3
(3.24)
98.6
(3.88)
84.4
(3.32)
86.7
(3.41)
85.3
(3.36)
81.7
(3.22)
850.3
(33.48)
Дундаж цас см (инч) 4.8
(1.9)
5.3
(2.1)
2.8
(1.1)
0.2
(0.1)
0
(0)
0
(0)
0
(0)
0
(0)
0
(0)
0.1
(0.0)
0.8
(0.3)
3.9
(1.5)
17.9
(7.0)
Дундаж хур тунадастай өдрүүд (≥ 1 мм) 12.2 10.8 9.7 8.6 8.9 9.7 10.9 11.6 10.9 12.4 13.4 14.1 133.2
Дундаж харьцангуй чийгшил (%) 87.3 84.9 81.0 75.6 74.5 76.3 77.2 78.3 81.8 84.9 88.4 88.5 81.6
Сарын дундаж нартай цаг 69.0 94.3 146.0 197.7 230.7 217.2 225.4 203.5 154.2 116.9 66.8 58.2 1,779.9
Percentage possible sunshine 26.8 33.6 39.6 47.4 47.4 43.4 44.7 44.6 40.4 35.3 25.2 24.1 37.7
Дундаж хэт ягаан туяаны индекс 1 1 2 4 5 6 6 5 4 2 1 0 3
Эх сурвалж: Нидерландын Хааны Цаг Уурын Хүрээлэн (1991–2020 normals)[9] (1971–2000 extremes)[10] болон Weather Atlas (UV индекс)[11]
  1. ↑ Эш татахад гарсан алдаа: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "stadsdelen".
  2. ↑ "Portfolios: Mayor & Alderpersons". Gemeente Amsterdam. Эх хувилбараас архивласан: 2014-02-28. Татаж авсан: 2026-04-22.
  3. ↑ "Kerncijfers wijken en buurten 2020" [2020 оны хорооллын гол тоо баримтууд]. StatLine (Нидерланд хэлээр). CBS. 2020-07-24. Татаж авсан: 2025-10-29.
  4. ↑ Загвар:Cite tech report
  5. ↑ "Postcodetool for 1012JS (Dam Square)". Actueel Hoogtebestand Nederland (Нидерланд хэлээр). Het Waterschapshuis. Эх хувилбараас архивласан: 2013-09-21. Татаж авсан: 2025-10-29.
  6. ↑ "Bevolkingsontwikkeling; regio per maand". Статистикийн төв товчоо. Татаж авсан: 2025-10-29. filter region Regio's > Gemeenten per Provincie > Amsterdam (and Regio's > Groot-Amsterdam (CR))
  7. ↑ "Gross domestic product (GDP) at current market prices by metropolitan regions". ec.europa.eu.
  8. ↑ "ЕХ-ны бүс нутгууд ДНБ-ээр, Евростат". www.ec.europa.eu. Татаж авсан: 2025-10-29.
  9. ↑ "Klimaattabel Schiphol, langjarige gemiddelden, tijdvak 1991–2020" (Нидерланд хэлээр). Нидерландын Хааны Цаг Уурын Хүрээлэн. Татаж авсан: 2026-04-22.
  10. ↑ "Klimaattabel Schiphol, langjarige extremen, tijdvak 1971–2000" (PDF) (Нидерланд хэлээр). Нидерландын Хааны Цаг Уурын Хүрээлэн. Архивласан (PDF) огноо 2022-10-09. Татаж авсан: 2026-04-22.[үхмэл линк]Загвар:Cbignore
  11. ↑ "Amsterdam, Netherlands – Detailed climate information and monthly weather forecast". Weather Atlas. Yu Media Group. Эх хувилбараас архивласан: 2021-12-13. Татаж авсан: 2026-04-22.
 Commons: Амстердам – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан