Jump to content

Амстердам

Холбоос засах
Википедиа — Чөлөөт нэвтэрхий толь
Амстердам
Amsterdam
Нийслэл ба хотын захиргаа
Амстердамын сувгуудын агаарын зураг
Кейзерсграхт/Регулиерсграхт
Дамын талбай дээрх хааны ордон
Хааны Консертгебау
Рейксмюсеум
Гэгээн Николасын сүм
Амстердам далбаа
Далбаа
Амстердам сүлд
Сүлд
Official logo of Амстердам
Лого
Хоч: 
Умардын Венец, Mokum, Damsko
Уриа: 
Heldhaftig, Vastberaden, Barmhartig (Зоригтой, Тууштай, Энэрэнгүй)
Амстердам хотын захиргааны байршил
Амстердам хотын захиргааны байршил
Амстердам, Нидерланд
Амстердам
Амстердам
Нидерланд дахь байршил
Амстердам, Европ
Амстердам
Амстердам
Европ дахь байршил
Солбицол: 52°22′22″N 04°53′37″E / 52.37278°N 4.89361°E / 52.37278; 4.89361Солбицол: 52°22′22″N 04°53′37″E / 52.37278°N 4.89361°E / 52.37278; 4.89361
Улс Нидерланд
МужУмард Холланд
Бүс нутагАмстердам хотын бүс нутаг
Байгуулагдсанойр. 1275 он; 751 жилийн өмнө (1275)
Хотын захиргааСтопера
Дүүрэг7 дүүрэг, 1 хотын бүс[1]
Засаг захиргаа
[2]
 • БиетХотын зөвлөл
 • Хотын даргаФемке Халсема (GL)
Газар нутаг
[3][4]
 • Хотын захиргаа219.32 км2 (84.68 бээр2)
 • Газар165.76 км2 (64.00 бээр2)
 • Ус53.56 км2 (20.68 бээр2)
 • Хотын бүс нутаг2,580.26 км2 (996.24 бээр2)
 • Рандстад6,296.91 км2 (2,431.25 бээр2)
Өндөр
[5]
−2 м (−7 фут)
Хүн ам
 (2024 оны 6 сар)[6]
 • Хотын захиргаа933,680
 • Хотын нутаг
1,477,213
 • Хотын бүс нутаг
2,480,394
 • Рандстад
8,116,000
Иргэдийн нэршилАмстердамчууд
ДНБ
[7][8]
 • Хотын бүс нутаг€201.100 тэрбум (2022)
 • Рандстад€510.181 тэрбум (2022)
Цагийн бүсUTC+1 (ТЕЦ)
 • Зун (ЗЦ)UTC+2 (ТЕЗЦ)
Шуудангийн код
1000–1183
Бүсийн код020
GeoTLD.amsterdam
Вэб сайтamsterdam.nl

Амстердам (Нидерланд: Amsterdam [ˌɑmstərˈdɑm]) — Нидерланд улсын нийслэл, тэргүүн их хот.

Нидерландын засаг, хурал, шүүх байгууллага Амстердамд байрладаггүй. Харин вангийн ордон Амстердамд байх ба 1814 оноос Амстердамыг албан ёсоор улсын нийслэл болгон баталжээ. Нидерланд орны баруун хэсэг, Умард Холланд мужийн нутагт Амстел Эй хоёр голын бэлчирт оршиж, Умард тэнгистэй Норзеканал усан сувгаар холбогддог.

Амстердам хот нь 933,680 хүн амтай, дагуул хот, дүүргийг тооцвол 2.3 сая хүн оршин сууж байна. Амстердамыг багтаасан 6.7 сая хүн бүхий Рандстад хотын бөөгнөрөл Европтоо зургаадугаар том нь юм.

Хотын нэр «Амстел» + «дам» (Амстел голын далан) хоёр үгний нийлэмж юм. XII зуунд загасчны суурин байснаа Нидерландын алтан үед олны газар болж дэлхийд чухал далайн боомт байж, худалдаа, санхүү цэцэглэжээ.

Амстердам хотод 100 км урт сувагнууд, 90 орчим аралууд болон 1500 том жижиг гүүртэй хот ажээ.

Амстердам хот нь Нидерланд улсын санхүү, соёл урлагийн төв нь юм. Олон байгууллага, банкуудын төвүүд энд байрлана. Евронекстийн хэсэг Амстердамын хөрөнгийн бирж нь хотын төвд байрладаг. Түүхэн суваг каналууд, улсын музей (Rijksmuseum), Ван Гогийн музей, Анна Франкын байшин, улаан дэнлүүний гудамж болон олон хар тамхины кафенууд нь жил бүр 4.2 сая жуулчныг татдаг.

Түүх

[засварлах | кодоор засварлах]

Газар зүй

[засварлах | кодоор засварлах]

Цаг уур

[засварлах | кодоор засварлах]
Амстердам
Уур амьсгалын диаграмм
123456789101112
 
 
62
 
5
1
 
 
43
 
6
0
 
 
59
 
9
2
 
 
41
 
12
4
 
 
48
 
17
8
 
 
68
 
19
10
 
 
66
 
21
13
 
 
61
 
22
12
 
 
82
 
18
10
 
 
85
 
14
7
 
 
89
 
9
4
 
 
75
 
7
2
Температур °C,  Тунадас мм
Эх сурвалж: Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (PDF; 52 kB)
Амстердамын сарын дундаж хэм ба хур тунадас (1971-2000 он)
1-р сар 2-р сар 3-р сар 4-р сар 5-р сар 6-р сар 7-р сар 8-р сар 9-р сар 10-р сар 11-р сар 12-р сар
Маx. Температур (°C) 5.4 6.0 9.2 12.4 17.1 19.2 21.4 21.8 18.4 14.1 9.2 6.5 Ø 13.4
Мин. Температур (°C) 0.5 0.2 2.4 4.0 7.8 10.4 12.5 12.2 10.2 7.0 3.9 1.9 Ø 6.1
Температур (°C) 3.0 3.1 5.7 8.2 12.5 15.0 17.1 17.1 14.3 10.6 6.6 4.3 Ø 9.8
Тунадас (мм) 62.1 43.4 58.9 41.0 48.3 67.5 65.8 61.4 82.1 85.1 89.0 74.9 Σ 779.5
Нартай цаг (h/d) 1.7 2.9 3.8 5.5 7.0 6.7 6.7 6.5 4.4 3.3 1.9 1.4 Ø 4.3
Бороотой өдөр (d) 21 16 20 18 18 19 18 18 19 21 23 23 Σ 234
Т
е
м
п
е
р
а
т
у
р
5.4
0.5
6.0
0.2
9.2
2.4
12.4
4.0
17.1
7.8
19.2
10.4
21.4
12.5
21.8
12.2
18.4
10.2
14.1
7.0
9.2
3.9
6.5
1.9
1-р сар 2-р сар 3-р сар 4-р сар 5-р сар 6-р сар 7-р сар 8-р сар 9-р сар 10-р сар 11-р сар 12-р сар
Хур тунадас
Х
у
р

т
у
н
а
д
а
с 		62.1
43.4
58.9
41.0
48.3
67.5
65.8
61.4
82.1
85.1
89.0
74.9
  1-р сар 2-р сар 3-р сар 4-р сар 5-р сар 6-р сар 7-р сар 8-р сар 9-р сар 10-р сар 11-р сар 12-р сар
Эх сурвалж: Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (PDF; 52 kB)

Лавлах холбоос

[засварлах | кодоор засварлах]
  1. ↑ Иш татахад гарсан алдаа: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named stadsdelen
  2. ↑ "Portfolios: Mayor & Alderpersons". Gemeente Amsterdam. Эх хувилбараас архивласан: 2014-02-28. Татаж авсан: 2025-10-29.
  3. ↑ "Kerncijfers wijken en buurten 2020" [2020 оны хорооллын гол тоо баримтууд]. StatLine (Нидерланд хэлээр). CBS. 2020-07-24. Татаж авсан: 2025-10-29.
  4. ↑ 4.0 4.1 Загвар:Cite tech report
  5. ↑ "Postcodetool for 1012JS (Dam Square)". Actueel Hoogtebestand Nederland (Нидерланд хэлээр). Het Waterschapshuis. Эх хувилбараас архивласан: 2013-09-21. Татаж авсан: 2025-10-29.
  6. ↑ "Bevolkingsontwikkeling; regio per maand". Статистикийн төв товчоо. Татаж авсан: 2025-10-29. filter region Regio's > Gemeenten per Provincie > Amsterdam (and Regio's > Groot-Amsterdam (CR))
  7. ↑ "Gross domestic product (GDP) at current market prices by metropolitan regions". ec.europa.eu.
  8. ↑ "ЕХ-ны бүс нутгууд ДНБ-ээр, Евростат". www.ec.europa.eu. Татаж авсан: 2025-10-29.
  9. ↑ "Bevolking op 1 januari en gemiddeld; geslacht, leeftijd en regio". CBS StatLine (Нидерланд хэлээр). Татаж авсан: 2025-10-29.
  10. ↑ "Bevolkingsontwikkeling; regio per maand" [Хүн амын өсөлт; бүс нутгууд сар тутам]. CBS Statline (Нидерланд хэлээр). CBS. 2021-01-01. Татаж авсан: 2025-10-29.
  11. ↑ "Bevolkingsontwikkeling; Regionale kerncijfers Nederland" [Нидерландын бүс нутгийн гол үзүүлэлтүүд]. CBS Statline (Нидерланд хэлээр). CBS. 2020-01-01. Татаж авсан: 2025-10-29.

Цахим холбоос

[засварлах | кодоор засварлах]
 Commons: Амстердам – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан
"https://mn.wikipedia.org/w/index.php?title=Амстердам&oldid=844469"-с авсан