Jump to content

Аугайт

Википедиа — Чөлөөт нэвтэрхий толь

Аугайт мөн Augurite гэж нэрлэгддэг нь (Ca,Na)(Mg,Fe,Al,Ti)(Si,Al) ₂O₆ томъёотой, пироксений бүлгийн ерөнхий чулуулгийн үүсгэгч эрдэс юм. Энэ талстууд нь моноклиник (monoclinic) ба призматик (prismatic) хэлбэртэй юм. Аугайт нь ойролцоогоор 90° градусын өнцгөн дээр огтлолцдог, хоёр тод ан цавтай. Аугайт нь пироксенийн бүлэг доторх хатуу уусмал (solid solution) юм. Диопсид ба хеденбергит нь аугайт-дахь чухал төгсгөлүүд (endmembers) боловч аугайт нь их хэмжээний хөнгөн цагаан, титан, натри болон бусад элементийг агуулна. Аугайт дахь кальцийн агууламж нь аугайт болон пигеонит болон ортопироксений хоорондох уусах чадварын (miscibility) ан цавтай хамааралтай: эдгээр бусад пироксенүүдийн хамт оршиж байх үед аугайт дахь кальцийн хэмжээ нь даралт ба ялангуяа температуртай хамааралтай тул чулуулгуудын температурын түүхийг сэргээхэд ашигтай байж болно. Температур буурах үед аугайт нь пигеонит болон/эсвэл ортопироксений ламеллыг (lamellae) тайлан ялгаруулж болно. Мөн аугайт ба омфацит (omphacite) хооронд уусах чадварын завсар байдаг ч энэ нь илүү өндөр температурт тохиолддог. Энэ эрдэс нь аж үйлдвэрийн эсвэл эдийн засгийн онцгой хэрэглээ байдаггүй. Аугайт нь мафик галт чулуулгуудын зайлшгүй чухал эрдэс бөгөөд жишээ нь: габбро ба базальт зэрэг байдаг бөгөөд ултрамафик чулуулгуудад түгээмэл тохиолдоно.