Баган

Баган буюу Паган ( бирм. ပုဂံ ) — Орчин үеийн Мьянмар улсын газар нутаг дахь эртний ижил нэртэй улсын нийслэл хот. Мандалай хотоос баруун урд зүгт 145 км зайд Айравати мөрний зүүн эрэгт байдаг хот. Өнөө үед эртний нийслэл хотын газар нутаг нь мянга мянган сүм хийд, суварга, дацан бүхий археологийн дурсгалт газар юм. Энэ газар нь Мьянмар улсад хөгжиж буй аялал жуулчлалын салбарын гол сонирхол татахуйц газар болоод байгаа юм.

2019 оноос ЮНЕСКО-гийн дэлхийн өвд бүртгэлтэй болсон.

Түүх

Барилгуудын ихэнх нь 11-13-р зууны хооронд, Баган гүрний хаант улсын нийслэл байх үед баригдсан. Пьинбя хаан 874 онд нийслэлээ Баган руу нүүлгэсэн. Гэсэн хэдий ч Бирмийн түүхэнд нийслэлийн нүүлгэн шилжүүлэлт түгээмэл байсан бөгөөд Анаврахта хаан нийслэлийг өөр хот руу нүүлгэжээ. 1057 онд Анаврахта хаан Мон улсын нийслэл Татоныг эзлэн авч, Пали гар бичмэлийг хураан авч, Буддын шашны лам хуврагууд, уран бүтээлчид, гар урчуудыг дагуулан Баганыг Мьянмарын Буддын шашны соёлын төв болгон хувиргажээ. Тэрээр Теравада буюу Бага хөлгөний шашныг төрийн шашин болгон тогтоож, Шри Ланкад оюун санааны номлол илгээж, тэндээс лам хуврагууд ирж, улс орныг бүхэлд нь Теравада болгон хувиргахад нь тусалжээ. Баган нь эрдэм шинжилгээ, шашин шүтлэг, соёлын төв болж, дэлхийн хамгийн том хотуудын нэг болжээ. Энэ хот нь Энэтхэг, Шри Ланк, Кхмерийн эзэнт гүрний лам хуврагууд, оюутнуудыг ихэд татдаг байв.

1277, 1283, 1287 болон 1300—1301 онуудад Юань Улс Баган руу хэд хэдэн удаа довтолсны үр дүнд татвар төлөхөөс татгалзсан хаант улсыг монголчууд эзэлж байжээ.