Jump to content

Бараа, бүтээгдэхүүн

Википедиа — Чөлөөт нэвтэрхий толь

Бараа бүтээгдэхүүн Эдийн засгийн ухаанд “commodity” буюу бараа бүтээгдэхүүн гэдэг нь эдийн засгийн үнэ цэнтэй, ихэвчлэн нөөц баялагт хамаарах зүйл бөгөөд бүрэн эсвэл бараг бүрэн солилцооны чадвартай байдаг. Өөрөөр хэлбэл, зах зээл дээр тухайн барааг хэн үйлдвэрлэснээс үл хамааран ижил зүйл мэтээр харьцдаг. Бараа бүтээгдэхүүний үнэ нь нийт зах зээлийн нөхцөл байдлаас хамааран тогтдог. Зах зээл дээр баттай тогтсон бараа бүтээгдэхүүнүүд нь ихэнхдээ богино хугацааны (spot) болон дериватив зах зээлд идэвхтэй арилжаалагддаг. Бараа бүтээгдэхүүний өргөн хүртээмжтэй байдал нь ашгийн хэмжээ багасахад хүргэдэг бөгөөд брэндийн нэр зэрэг үнээс бусад хүчин зүйлсийн ач холбогдлыг бууруулдаг. Ихэнх бараа бүтээгдэхүүнүүд нь түүхий эд, суурь нөөц, хөдөө аж ахуй эсвэл уул уурхайн бүтээгдэхүүнүүд байдаг. Жишээлбэл, төмрийн хүдэр, элсэн чихэр, будаа болон улаан буудай зэрэг үр тариа орно. Мөн химийн бодис, компьютерийн санах ой зэрэг олноор үйлдвэрлэдэг, тусгай зориулалтгүй бүтээгдэхүүнүүд ч бараа бүтээгдэхүүнд тооцогдоно. Нийтлэг түгээмэл бараа бүтээгдэхүүнд түүхий нефть, эрдэнэшиш, алт зэрэг орно. Бусад тодорхойлолтоор “commodity” гэдэг нь ашигтай эсвэл үнэ цэнтэй зүйл, мөн зах зээл дээр худалдан авах боломжтой эдийн засгийн бараа, үйлчилгээ гэсэн утгатай байж болно. Альфред Маршалын Эдийн засгийн зарчмууд (1920) болон Леон Валрасын Цэвэр эдийн засгийн үндэс (1926 [1954])* зэрэг сонгодог бүтээлүүдэд “commodity” гэдэг нь эдийн засгийн бараа, үйлчилгээний ерөнхий нэр томьёо болон ашиглагддаг.