Бергенит
Бергенит (Англи: Bergenite) бол илүү тодорхой фосфуранилит бүлгийн ховор уранил фосфат юм. Бергенит дэх фосфуранилит төрлийн хуудас нь уг бүлгийн шинэ изомер бөгөөд уранил фосфатын тетраэдр нь дээш-дээш-доош ижил-ижил-эсрэг (uuduudSSOSSO) зэрэг чиглэлтэй байдаг. Бергенитийн бүх дээжийг хуучин уурхайн хогийн цэгүүдээс олжээ. Уранил эрдэс нь ураны ордын томоохон бүрэлдэхүүн хэсэг юм.
Фосфуранилит нь уранил цувралын хоёр үндсэн бүлгийн нэг бөгөөд ураны эрдэс бодисын хамгийн өргөн тархсан нь юм. Уранил фосфатууд нь 45 өөр эрдэс бодис агуулдаг бөгөөд үүнээс дор хаяж 16 нь фосфуранилит төрлийн топологид хамаардаг бөгөөд үүнд думонтит, ванмершейт, упалит, хамгийн онцлог шинж чанар болох фосфуранилит орно. Фрост болон бусад судлаачдын тайлбарласнаар уранил фосфатууд нь янз бүрийн химийн болон бүтцийн шинж чанартай байдаг бөгөөд энэ нь үүсэх явцад үүсдэг геохимийн нөхцөл байдлыг ихэвчлэн харуулдаг.
Физик шинж
[засварлах | кодоор засварлах]Бергенит нь сайн хөгжсөн, жижиг нимгэн зүү хэлбэртэй талстуудтай бараан шар царцдас хэлбэрээр үүсдэг. Бергенитийн анхны тодорхойлолт нь орторомбик тэгш хэмтэй бөгөөд нягтрал нь 4.1 г/см3-аас их байдаг.