Бериллонит

Бериллонит (Англи: Beryllonite) нь NaBePO₄ химийн томьёотой, ховор тохиолддог фосфатын эрдэс юм. Түүний хавтгайгаас призм хэлбэртэй, моноклин талстууд нь өнгөгүй, цагаан эсвэл цайвар шаргал өнгөтэй байж болох ба шилэн гялалзсан, тунгалаг шинжтэй. Ихэнхдээ ихэржилт (twinning) үүсдэг бөгөөд хэд хэдэн хэлбэрээр тохиолддог. Нэг чиглэлд төгс хуваагдалтай. Хатуулаг нь 5.5–6, харин нягт (онцгой жин) нь 2.8 байна. Гэрэл хугаралтын үзүүлэлтүүд нь nα = 1.552, nβ = 1.558, nγ = 1.561 юм.

Зарим талстыг засаж, өнгөлж үнэт чулуу хэлбэрт оруулсан байдаг боловч гэрэл хугаралтын индекс нь кварцынхаас өндөр биш тул тийм ч их гялалзсан үнэт чулуу болдоггүй. Бериллонит нь боржинлог болон шүлтлэг пегматитад хоёрдогч бериллийн эрдэс байдлаар үүсдэг. Анх Мэн мужийн Оксфорд тойргийн Стоунхэм дахь боржин судлын задарсан материалаас, нийлмэл талст болон хагархай хэлбэрээр олдсон бөгөөд хээрийн жонш, утаат кварц, берилл, колумбит зэрэг эрдсүүдтэй хамт тохиолддог. Үүнийг 1888 онд Жэймс Дуайт Дана нээж, найрлага дахь бериллийн агуулгаар нь бериллонит хэмээн нэрлэсэн.