Билэгийн Дамдинсүрэн

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search
Билэгийн Дамдинсүрэн
Төр. он 1919 он
Тө. газар Монгол улсын Төв аймгийн Сэргэлэн сумын нутаг
Нас бар. 1992 оны 1 сарын 12
      (73 насалсан)
Үндэстэн Монгол үндэстэн
Иргэн Flag of Mongolia.svg Монгол
Ажил Хөгжмийн зохиолч

Билэгийн Дамдинсүрэн (1919-1992 оны 1 сарын 12) нь Монголын хөгжмийн зохиолч юм.

Намтар[засварлах | edit source]

1919 онд одоогийн Төв аймгийн Сэргэлэн сумын нутаг "Тариалант" гэдэг газар төрсөн. 1924-1928 онд Гандантэгчэнлин хийдэд шавилан суусан. 1928-1931 онд хорооны бага сургуульд суралцаж төгсөөд, 1931-1934 онд Монгол техник нэвтрүүлэхэд ажилчин, 1935 оноос Улсын Төв Театрт хөгжимчин, 1941-1954 онд Улсын төв театрт хөгжмийн удирдаач, 1954-1956 онд Ленинград хотын хөгжмийн их сургуулийн хөгжмийн зохиолчийн ангид суралцсан (багш нь О.С.Чишко). 1955-1956 онд шоронд сууж байсан ба 1956-1957 онд Баян-Өлгий аймгийн хөгжимт драмын театрт уран сайхны удирдагч, 1957-1958 онд Улсын хөгжимт драматик театрт уран сайхны удирдагч, 1958-1962 онд Бээжин хотын хөгжмийн их сургуулийн хөгжмийн зохиолчийн ангид (багш нь Жан Дэн Шан) суралцан төгссөн. 1962-1981 онд Улсын дуурь бүжгийн театрт хөгжмийн зохиолч, найруулагч, 1981-1982 онд Дорнод аймгийн хөгжимт драмын театрт уран сайхны удирдагч, 1983 оноос "Монгол кино" үйлдвэрийн хөгжмийн ерөнхий редактор зэрэг ажил үүрэг гүйцэтгэж байв. 1992 оны 1-р сарын 12-ны өдөр Улаанбаатар хотод таалал төгсчээ.

Шагнал[засварлах | edit source]

"Ийм нэгэн хаан байжээ" жүжиг туурвисан учир 1949 онд, БНМАУ-ын Төрийн дуулал туурвисан учир 1951 онд БНМАУ-ын Маршал Чойбалсангийн нэрэмжит шагнал-ыг тус тус 2 дахь удаа хүртэж, 1969 онд БНМАУ-ын Ардын Жүжигчин болжээ.

Шинэ Монголын хөгжмийн урлагийн тулгын чулууг тавилцаж, Монгол хөгжимд дуурийн урлагийг үндэслэн хөгжүүлж эрийн цээнд хүргэсэн авъяас билэгт хөгжмийн зохиолч Билэгийн Дамдинсүрэнгийн уран бүтээл монголын хөгжмийн урлагийн хөгжил дэвшлийн нэг томоохон түүхэн зураг мөн.:)

Бүтээлүүд[засварлах | edit source]

Дуурь[засварлах | edit source]

  • Учиртай гурван толгой (Цомнолыг Д.Нацагдорж) 1942 он
  • Жаргалын зам (Цомнолыг Ч.Чимид, Ч.Ойдов) 1952 он
  • Тэмцэл (Цомнолыг Д.Намдаг) 1965 он
  • Амарсанаа (Цомнолыг Д.Намдаг. С.Дашдооров) 1970 он
  • Мартагдашгүй 42 хоног 1974 он

Бүжгэн жүжиг[засварлах | edit source]

  • Шуурга, 1 бүлэгт 1963 он
  • Нуурын домог 1968 он

Симфони зохиол[засварлах | edit source]

  • "Хасбаатар" симфони найраглал 1962 он
  • "Миний эх орон" симфони удиртгал 1965 он

Цөөхүүл хөгжим[засварлах | edit source]

  • "Хэнтийн өндөр ууланд" хийлийн гоцлол 1947 он
  • Виолончель төгөлдөр хуурын аяз 1955 он

Хөгжимт жүжиг[засварлах | edit source]

  • Шарай голын гурван хаан
  • Мандухай цэцэн хатан
  • Жаргалыг хүссэн Мөнхөө
  • Ийм нэгэн хаан байжээ
  • Амарсанаа
  • Далан худалч
  • Талын баатар

Киноны хөгжим[засварлах | edit source]

Дуу[засварлах | edit source]