Бостоны марафон

Бостоны марафон (англи. Boston Marathon) — Дэлхийн хамгийн ууган бөгөөд хамгийн нэр хүндтэй марафон гүйлтийн нэг, жил бүр зохиогддог марафоны ууган нь юм. Олон улсын марафон, зайн гүйлтийн холбоо (англи. Association of International Marathons and Distance Races, AIMS) -ны гишүүн, мөн Дэлхийн тэргүүлэх марафонууд (англи. World Marathon Majors) -ын цувралд ордог юм.

Бостоны марафон нь жил бүр АНУ-ын Массачусеттс мужийн зүүн хэсэгт орших Их Бостон тойргийн 8 хотуудын хамтран зохион байгуулдаг марафон гүйлтийн тэмцээн юм. Эх орончдын өдөр буюу 4-р сарын гурав дахь даваа гарагт болдог уламжлалтай. 1897 онд байгуулагдсан энэхүү уралдаан нь 1896 оны Зуны Олимпийн анхны марафон гүйлтийн амжилтаас санаа авчээ. Бостоны марафон бол дэлхийн хамгийн эртний жил бүрийн марафон бөгөөд хамгийн алдартай засмал замын уралдаануудын нэг юм. Энэ бол дэлхийн 7 том марафон гүйлтийн нэг юм. Марафон гүйлтийн зам өмнөд Мидлсекс мужийн Хопкинтоноос Бостоны Копли талбай хүртэл үргэлжилдэг байна.

Энэхүү спортын арга хэмжээний гүйлтийн замын дагуу 500,000 үзэгчидтэй байдаг бөгөөд энэ нь Шинэ Английн хамгийн алдартай спортын арга хэмжээ болдог юм. 1897 онд ердөө 15 оролцогчтой байсан бөгөөд энэ уралдаан жил бүр дунджаар 30,000 орчим тамирчид оролцдог болсон. 1996 онд зохиогдсон Бостоны марафон нь оролцогчдын тоогоор дэлхийн дээд амжилтыг тогтоожээ: нийт 38,708 тамирчин бүртгүүлж, гараанаас 36,748 тамирчин гарч 35,868 тамирчин барианд оржээ.

2013 оны 4-р сарын 15-нд Бостоны марафоны барианд хоёр удаа дэлбэрэлт болж, 3 хүн амиа алдаж, 282 хүн шархадсан байна.

Тэмцээний аваргууд

42,195 км
1927	Кларенс Демар	АНУ	2:40.22 MR
1928	Кларенс Демар	АНУ	2:37.07 MR
1929	Жонни Майлз	Канад	2:33.08 MR
1930	Кларенс Демар	АНУ	2:34.48
1931	Жеймс Хэниган	АНУ	2:46.45
1932	Брюн, Поль де	Герман	2:33.36
1933	Лес Поусон	АНУ	2:31.01 MR
1934	Дэйв Комонен	Канад	2:32.53
1935	Жонни Келли «ахлах»	АНУ	2:32.07
1936	Эллисон Браун	АНУ	2:33.40
1937	Уолтер Янг	Канад	2:33.20
1938	Лес Поусон	АНУ	2:35.34
1939	Эллисон Браун	АНУ	2:28.51 MR
1940	Жерар Котэ	Канад	2:28.28 MR
1941	Лес Поусон	АНУ	2:30.38
1942	Жо Смит	АНУ	2:26.51 MR
1943	Жерар Котэ	Канад	2:28.25
1944	Жерар Котэ	Канад	2:31.50
1945	Жонни Келли «Ахлах»	АНУ	2:30.40
1946	Стилианос Кириакидис	Грек	2:29.27
1947	Су Юн-бок	Солонгос	2:25.39 WR*, MR
1948	Жерар Котэ	Канад	2:31.02
1949	Гёста Леандерссон	Швед	2:31.50
1950	Хам Ки-йонг	Солонгос	2:32.39
41,4 км
1951	Сигэки Танака	Япон	2:27.45
1952	Матео Флорес	Гватемал	2:31.53
1953	Кэйзо Ямада	Япон	2:18.51 MR
1954	Вейкко Карвонен	Финланд	2:20.39
1955	Хидэо Хамамура	Япон	2:18.22
1956	Анти Вискари	Финланд	2:14.14 MR
42,195 км
1957	Жонни Келли «залуу»	АНУ	2:20.05 MR
1958	Франьо Михалич	Югослав	2:25.54
1959	Ейно Оксанен	Финланд	2:22.42
1960	Пааво Котила	Финланд	2:20.54
1961	Ейно Оксанен^[	Финланд	2:23.39
1962	Ейно Оксанен	Финланд	2:23.48
1963	Орель Вандендрише	Бельги	2:18.58 MR
1964	Орель Вандендрише	Бельги	2:19.59
1965	Морио Сигэмацу	Япон	2:16.33 MR
1966	Кэнзи Кимихара	Япон	2:17.11
1967	Дэйв МакКэнзи	Шинэ Зеланд	2:15.45 MR
1968	Эмби Бурфут	АНУ	2:22.17
1969	Ёсиаки Унэтани	Япон	2:13.49 MR
1970	Рон Хилл	Их Британи	2:10.30 MR
1971	Альваро Мехия	Колумби	2:18.45
1972	Олави Суомалаинен	Финланд	2:15.39
1973	Жон Андерсон	АНУ	2:16.03
1974	Нил Кусак	Ирланд	2:13.39
1975	Билл Рожерс	АНУ	2:09.55 MR
1976	Жек Фульц	АНУ	2:20.19
1977	Жером Драйтон	Канад	2:14.46
1978	Билл Рожерс	АНУ	2:10.13
1979	Билл Рожерс	АНУ	2:09.27 MR
1980	Билл Рожерс	АНУ	2:12.11
1981	Тосихико Сэко	Япон	2:09.26 MR
1982	Альберто Салазар	АНУ	2:08.52 MR
1983	Грег Мейер	АНУ	2:09.00
1984	Жеф Смит	Их Британи	2:10.34
1985	Жеф Смит	Их Британи	2:14.05
1986	Роберт Де Кастелла	Австрали	2:07.51 MR
1987	Тосихико Сэко	Япон	2:11.50
1988	Ибраим Хуссейн	Кени	2:08.43
1989	Абебе Меконнен	Этиоп	2:09.06
1990	Желиндо Бордин	Итали	2:08.19
1991	Ибраим Хуссейн	Кени	2:11.06
1992	Ибраим Хуссейн	Кени	2:08.14
1993	Космас Ндети	Кени	2:09.33
1994	Космас Ндети	Кени	2:07.15 MR
1995	Космас Ндети	Кени	2:09.22
1996	Мозес Тануи	Кени	2:09.15
1997	Ламек Агута	Кени	2:10.34
1998	Мозес Тануи	Кени	2:07.34
1999	Жозеф Чебет	Кени	2:09.52
2000	Элайжа Лагат	Кени	2:09.47
2001	Ли Бон Жу	Өмнөд Солонгос	2:09.43
2002	Роджерс Роп	Кени	2:09.02
2003	Роберт Кипкоэч Черуйот	Кени	2:10.11
2004	Черигат, Тимоти	Кени	2:10.37
2005	Хайлу Негусси	Этиоп	2:11.44
2006	Роберт Кипкоэч Черуйот	Кени	2:07.14 MR
2007	Роберт Кипкоэч Черуйот	Кени	2:14.13
2008	Роберт Кипкоэч Черуйот	Кени	2:07.45
2009	Дериба Мерга	Этиоп	2:08.42
2010	Роберт Кипроно Черуйот	Кени	2:05.52 MR
2011	Жеффри Мутаи	Кени	2:03.02 MR
2012	Уэсли Корир	Кени	2:12.40
2013	Лелиса Десиса	Этиоп	2:10.22
2014	Мебрахтом Кефлезигхи	АНУ	2:08.37
2015	Лелиса Десиса -2-	Этиоп	2:09.17
2016	Леми Берхану Хайле	Этиоп	2:12.45
2017	Жеффри Кируи	Кени	2:09.37
2018	Юки Каваути	Япон	2:15.58
2019	Лоуренс Чероно	Кени	2:07.57
~~2020~~	COVID-19 -аас завсарласан
2021	42,16 км
2021	Бенсон Кипруто	Кени	2:09.51
2022	Эванс Чебет	Кени	2:06.51