Вильхэльм Вундт
Вильхэльм Максимилиан Вундт (герман.Wilhelm Maximilian Wundt; 1832 оны 8-р сарын 16-нд төрсөн – 1920 оны 8-р сарын 31-нд Лайпцигт нас барсан)- Германы эмч, физиологич, сэтгэл судлаач, хэл судлаач юм. Тэрээр туршилтын сэтгэл судлалын чиглэлээр мэргэшсэн бөгөөд түүнийг үндэслэгч гэж үздэг юм. Нийгмийн сэтгэл судлалын томоохон зүтгэлтэн бөгөөд Вундт хожмын жилүүд - ард түмний сэтгэл судлалын (герман. Völkerpsychologie) бүтээлээрээ онцлогтой байсан. Үүнийгээ тэрээр оюун санааны дээд үйл ажиллагааны нийгмийн үндэсийн тухай сургаал гэж ойлгож байсан.
Намтар
[засварлах | кодоор засварлах]Тэрээр 1832 оны 8-р сарын 16-нд Некарау (одоо Манхаймын хэсэг) хотод лютеран номлогчийн гэр бүлд төржээ.
В.Вундт ахлах сургуулиа төгсөөд 1851-1856 онд Тюбингены, Берлины болон Хайдельбергийн их сургуульд суралцсан. Вундт Хайдельбергт анагаахын зэрэг хамгаалсны дараа Иоганн Мюллерын дэргэд богино хугацаанд суралцаж, дараа нь 1858-1864 онд нэрт физикч, физиологич Херман фон Хельмгольцын туслах байв. Энэ хугацаанд тэрээр "Мэдрэхүйн мэдрэхүйн онолын тухай өгүүллүүд" (1858-1862) бүтээлээ бичиж, Софи Маутай гэрлэсэн ажээ. 1864 онд тэрээр Гейдельбергийн их сургуулийн дэд профессор болсон. Энэ үеэр Вундт байгалийн шинжлэх ухаанаас авсан туршилтын аргуудыг ашиглахыг байнга онцолж, шинжлэх ухааны сэтгэл судлалын дэлхийн анхны хичээлийг зааж эхэлсэн байна. Тэр хичээлдээ тархи ба оюун санааны физиологийн холбоог онцолсон юм. Вундтын физиологийн мэдлэг, туршлага нь шинэ шинжлэх ухаан болох сэтгэл судлалыг хөгжүүлэхэд чухал ач холбогдолтой байжээ. Түүний лекцүүд 1863 онд "Хүн ба амьтдын оюун санааны тухай лекц" ном болгон хэвлэгджээ. Энэ үеэс эхлэн тэрээр сэтгэл судлалын түүхэн дэх хамгийн чухал бүтээлүүдийн нэг болох "Физиологийн сэтгэл судлалын зарчмууд" номыг 1874 онд хэвлүүлэхэд хүргэсэн ажлыг эхлүүлжээ.
Вундт амьдралынхаа сүүлийн жилүүдэд нийгэм, соёлын сэтгэл зүйд анхаарлаа хандуулж, нас барах хүртлээ "Үндэстнүүдийн сэтгэл зүй" хэмээх 10 боть суурь бүтээлээ бичсэн байна.