Воллейбаллен

Воллейбаллен нь нүүрстөрөгч болон шилжилтийн металлуудаас тогтсон, шинэ төрлийн 3 хэмжээст хоосон молекул бүхий таамаглалын химийн нэгдэл юм. Нэр нь фуллеренүүдтэй холбоотой. Эдгээр бодисын гол онцлог нь металл атомууд молекулын гадаргуу дээр суусан биш, харин түүний бүтцийн нэг хэсэг болдогт оршино. Металл атомуудыг ийнхүү бүтцэд оруулснаар тэдгээр нь бөөгнөрөхөөс сэргийлж, мөн воллейбаллений бүтэц устөрөгч холбох боломжтой болдог.

Воллейбаллений оршин тогтнохыг 2016 онд Жинг Ван болон хамтран ажиллагчид урьдчилан таамагласан. Түүнтэй ижил жилд Тлауисе-Флорес нягтын функционал онол (DFT)-д тулгуурласан судалгаа хийж, таамагласан бүтцийг дэмжин, туршилтаар илрүүлэхэд зориулсан инфра улаан, Раман болон хэт ягаан туяаны спектрүүдийг тооцоолон гаргасан. Бүтэц нь зургаан тал бүр дээрээ C₁₀ нэгжүүдтэй холбогдсон 12 скандий атом агуулсан нэг Sc₈ кластерээс бүрдэнэ. Химийн томьёо нь C₆₀Sc₂₀ бөгөөд C₈₀ фуллерентэй нягт холбоотой бөгөөд 1.47 eV хэмжээтэй HOMO–LUMO энергийн их зөрүүтэй гэж таамаглагдсан.

Воллейбаллений цаашдын устөрөгжүүлэлт нь ойролцоогоор –0.11 eV/H₂ адсорбцийн энергитэй, 70 устөрөгчтэй бүтэц үүсгэнэ гэж тооцоологдсон. Мөн адсорбц–десорбцийн урвал нь орчны температурт явагдах боломжтой гэж үзэж байна. Воллейбаллений боломжит хэрэглээ нь ердийн нөхцөлд ч устөрөгч хадгалах явдал юм.