Газрын үнийн албан татвар
Газрын үнийн албан татвар (LVT) нь барилга байгууламж, хувийн өмч болон бусад сайжруулалтыг харгалзахгүйгээр газрын үнэд ногдуулах татвар юм. Зарим эдийн засагчид LVT-ийг илүүд үздэг бөгөөд энэ нь эдийн засгийн үр ашиггүй байдлыг үүсгэдэггүй бөгөөд эдийн засгийн тэгш бус байдлыг бууруулахад тусалдаг гэж үздэг юм.[1] Газрын үнэ цэнийн татвар нь газар өмчлөх нь баялаг, орлоготой уялдаа холбоотой байдаг тул татварын дарамт нь газар өмчлөгчдөд ногддог дэвшилтэт татвар юм. Газрын үнэ цэнийн албан татварыг "төгс татвар" гэж нэрлэх болсон ба газрын өртгийн албан татварын эдийн засгийн үр ашгийг 18-р зуунаас эхлэн хүлээн зөвшөөрсөн. Адам Смит, Дэвид Рикардо нар албан татварыг өмгөөлснөөс хойш эдийн засагчид энэ татвар нь эдийн засгийн идэвхжилд сөргөөр нөлөөлөхгүй, хөгжлийг дэмждэг учраас үүнийг дэмжиж ирсэн.[2]
LVT нь Георгизм буюу Xенри Жоржтой холбоотой байдаг. Жорж газрын үнэд татвар ногдуулах нь улсын орлогын хамгийн логик эх үүсвэр юм, учир нь газрын нийлүүлэлт тогтмол байдаг бөгөөд нийтийн дэд бүтцийн сайжруулалт нь газрын үнэ цэнийг өсгөхөд тусгасан (иймээс төлбөр төлнө) гэж үзсэн.[3] Одоогоор Дани, Эстони, Литва, Орос, Сингапур, Тайвань даяар бага хүүтэй газрын үнийн татварыг хэрэгжүүлж байдаг бөгөөд[4] Австрали, Герман, Мексик болон АНУ-д (жишээ нь, Пенсильвани) бага хэмжээгээр хэрэгжүүлж байна.[5]
- ↑ "Land Value Tax: What It Is and How It Works". Investopedia (Англи хэлээр). Татаж авсан: 2025-07-29.
- ↑ "Tax simplification: the case for a land value tax". Adam Smith Institute (Британи-англи хэлээр). Татаж авсан: 2025-07-29.
- ↑ "FHWA - Center for Innovative Finance Support - Fact Sheets". www.fhwa.dot.gov. Татаж авсан: 2025-07-29.
- ↑ "FHWA - Center for Innovative Finance Support - Fact Sheets". www.fhwa.dot.gov. Татаж авсан: 2025-07-29.
- ↑ "Land Value Taxes—What They Are and Where They Come From - Federal Reserve Bank of Chicago". www.chicagofed.org (Англи хэлээр). Татаж авсан: 2025-07-29.