Гели

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Гели,  2He
Helium discharge tube.jpg
Helium spectra.jpg
Ерөнхий шинж чанарууд
Нэр, тэмдэг гели, He
Гадаад байдал өнгөгүй хий, өндөр хүчдэлийн цахилгаан орон дотор улбар шараар гэрэлтэнэ
Англи дуудлага /ˈhliəm/
HEE-lee-əm
Гели-ийн үелэх систем дэх байрлал
Устөрөгч (диатомт металл бус)
Гели (инерт хий)
Лити (шүлтийн металл)
Берилли (газрын шүлтэт металл)
Бор (химийн элемент) (металлоид)
Нүүрстөрөгч (полиатомт металл бус)
Азот (диатомт металл бус)
Хүчилтөрөгч (диатомт металл бус)
Фтор (диатомт металл бус)
Неон (инерт хий)
Натри (шүлтийн металл)
Магни (газрын шүлтэт металл)
Хөнгөн цагаан (шилжилтийн дараах металл)
Цахиур (металлоид)
Фосфор (полиатомт металл бус)
Хүхэр (полиатомт металл бус)
Хлор (диатомт металл бус)
Аргон (инерт хий)
Кали (шүлтийн металл)
Кальци (газрын шүлтэт металл)
Сканди (шилжилтийн металл)
Титан (шилжилтийн металл)
Ванади (шилжилтийн металл)
Хром (шилжилтийн металл)
Манган (шилжилтийн металл)
Төмөр (химийн элемент) (шилжилтийн металл)
Кобальт (шилжилтийн металл)
Никель (шилжилтийн металл)
Зэс (шилжилтийн металл)
Цайр (шилжилтийн металл)
Галли (шилжилтийн дараах металл)
Германи (металлоид)
Арсени (металлоид)
Селени (полиатомт металл бус)
Бром (диатомт металл бус)
Криптон (инерт хий)
Рубиди (шүлтийн металл)
Стронци (газрын шүлтэт металл)
Иттри (шилжилтийн металл)
Циркони (шилжилтийн металл)
Ниоби (шилжилтийн металл)
Молибден (шилжилтийн металл)
Технеци (шилжилтийн металл)
Рутени (шилжилтийн металл)
Роди (шилжилтийн металл)
Паллади (шилжилтийн металл)
Мөнгө (химийн элемент) (шилжилтийн металл)
Кадми (шилжилтийн металл)
Инди (шилжилтийн дараах металл)
Цагаан тугалга (шилжилтийн дараах металл)
Сурьма (металлоид)
Теллур (металлоид)
Иод (диатомт металл бус)
Ксенон (инерт хий)
Цези (шүлтийн металл)
Бари (газрын шүлтэт металл)
Лантан (лантаноид)
Цери (лантаноид)
Празиодим (лантаноид)
Неодим (лантаноид)
Промети (лантаноид)
Самари (лантаноид)
Европи (лантаноид)
Гадолини (лантаноид)
Терби (лантаноид)
Диспрози (лантаноид)
Гольми (лантаноид)
Ерби (лантаноид)
Тули (лантаноид)
Иттерби (лантаноид)
Лютеци (лантаноид)
Гафни (шилжилтийн металл)
Тантал (шилжилтийн металл)
Вольфрам (шилжилтийн металл)
Рени (шилжилтийн металл)
Осми (шилжилтийн металл)
Ириди (шилжилтийн металл)
Цагаан алт (шилжилтийн металл)
Алт (шилжилтийн металл)
Мөнгөн ус (шилжилтийн металл)
Талли (шилжилтийн дараах металл)
Хар тугалга (шилжилтийн дараах металл)
Висмут (шилжилтийн дараах металл)
Полони (шилжилтийн дараах металл)
Астат (металлоид)
Радон (инерт хий)
Франци (шүлтийн металл)
Ради (газрын шүлтэт металл)
Актини (актиноид)
Тори (актиноид)
Протактини (актиноид)
Уран (актиноид)
Нептуни (актиноид)
Плутони (актиноид)
Америци (актиноид)
Кюри (химийн элемент) (актиноид)
Беркли (актиноид)
Калифорни (актиноид)
Эйнштейни (актиноид)
Ферми (актиноид)
Менделееви (актиноид)
Нобели (актиноид)
Лоуренси (актиноид)
Рутерфорди (шилжилтийн металл)
Дубни (шилжилтийн металл)
Сиборги (шилжилтийн металл)
Бори (шилжилтийн металл)
Хасси (шилжилтийн металл)
Мейтнери (unknown chemical properties)
Дармштадти (unknown chemical properties)
Рентгени (unknown chemical properties)
Копеници (шилжилтийн металл)
Нихони (unknown chemical properties)
Флерови (шилжилтийн дараах металл)
Москови (unknown chemical properties)
Ливермори (unknown chemical properties)
Теннессин (unknown chemical properties)
Оганесон (unknown chemical properties)


He

Ne
устөрөгчгелилити
Цэнэгийн тоо (Z) 2
Атом масс (±) (Ar) 4.002602(2)[1]
Элементийн ангилал   инерт хий
Бүлэг, блок бүлэг 18 (инертийн хий), s-блок
Үе үе 1
Электрон бүтэц 1s2
давхарга бүрт
2
Физик шинж чанарууд
Төлөв хий
Хайлах температур 0.95 K ​(−272.20 °C, ​−457.96 °F) (2.5 MPa-д)
Буцлах температур 4.222 K ​(−268.928 °C, ​−452.070 °F)
Нягт стд (0 °C ба 101.325 kPa) 0.1786 g/L
шингэн үед,х.т. 0.145 г/см3
шингэн үед, б.т. 0.125 г/см3
Гурвалсан цэг 2.177 K, ​5.043 kPa
Критик цэг 5.1953 K, 0.22746 MPa
Хайлах энтальп 0.0138 Ж/моль
Уурших энтальп 0.0829 кЖ/моль
Хувийн дулаан шингээлт 20.78[2] Ж/(моль·K)
Уурын даралт (ITS-90-р тодорхойлсноор)
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K)     1.23 1.67 2.48 4.21
Атомын шинж чанар
Исэлдэлтийн зэрэг 0
Цахилгаан сөрөг чанар Полингийн шаталбар: мэдээлэл үгүй
Ионжилтын энерги 1 дэх: 2372.3 кЖ/моль
2 дахь: 5250.5 кЖ/моль
Ковалент радиус 28 пм
Ван дер Ваальсийн радиус 140 pm
Бусад
Талст бүтэц гексагонал нягт бүтэцтэй (гнб)
Hexagonal close-packed crystal structure for гели
Дууны хурд 972 m/s
Дулаан дамжуулалт 0.1513 W/(m·K)
Соронзон чанар дисоронзон[3]
CAS дугаар 7440-59-7
Түүх
Нэрийн үүсэл Гелиос, Грекийн нарны бурхан
Нээсэн Пьер Жансен, Норман Локьер (1868)
Анх ялгасан Уильям Рамзай, Пер Теодор Клеве, Абрахам Ланглет (1895)
Хамгийн тогвортой изотопууд
изо БДТ ХЗҮ ЗТ ЗЭ (MeV) ЗБ
3He 0.000137%* 3He нь 1 нейтронтой үед тогтвортой
4He 99.999863%* 4He нь 2 нейтронтой үед тогтвортой
* Агаарын үзүүлэлтүүдээс хамаарч газар газар өөр өөр байж болно.
үзэх · хэлэлцэх · засах· эх сурвалж

Гели нь He тэмдэг, 2 атомын дугаар бүхий химийн элемент. Өнгөгүй, үнэргүй, амтгүй, хоргүй, инерт, моноатомт хий. Гели нь, хамгийн бага буцлах ба хайлах температуртай химийн элемент юм.

Цахим холбоос[засварлах | edit source]

Wiktionary
Wiktionary: Гели – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу
 Commons: Гели – Викимедиа дуу дүрсний сан

Эшлэл[засварлах | edit source]

  1. Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  2. Shuen-Chen Hwang, Robert D. Lein, Daniel A. Morgan (2005). "Noble Gases". Kirk Othmer Encyclopedia of Chemical Technology. Wiley. pp. 343–383. doi:10.1002/0471238961.0701190508230114.a01.
  3. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition, CRC press.