Евратом

Евратом Европын Атомын Эрчим Хүчний Нийгэмлэг (European Atomic Energy Community, EAEC буюу EURATOM) нь 1957 оны Евратомын гэрээгээр байгуулагдсан олон улсын байгууллага юм. Анхны зорилго нь Европт цөмийн эрчим хүчний мэргэшсэн зах зээлийг бий болгон цөмийн эрчим хүчийг хөгжүүлэх, гишүүн орнуудад түгээх, мөн илүүдэл эрчим хүчийг гишүүн бус орнуудад худалдах явдал байв. 1967 онд гүйцэтгэх байгууллагууд нь нэгдсэний дараа Европын нүүрс гангийн нийгэмлэг болон Европын эдийн засгийн нийгэмлэгийн хамт Европын гурван нийгэмлэгийн нэг болсон бөгөөд өнөөдөр Евратом нь бодит байдал дээр Европын Холбооны (ЕХ) эрх мэдлийн дор үйл ажиллагаа явуулдаг боловч хууль зүйн хувьд тусдаа байгууллага хэвээр байна.

Евратом нь Европын Холбооноос хууль зүйн хувьд тусгаарлагдсан хэдий ч гишүүнчлэл нь ижил бөгөөд ЕХ-ны олон институциар удирдуулдаг. Гэсэн хэдий ч энэ нь Европын Холбооноос хараат бус одоо хүртэл оршин байгаа цорын ганц нийгэмлэгийн байгууллага бөгөөд иймээс Европын Парламентын зохицуулалтын хяналтаас гадуур байдаг. Цаг хугацааны явцад түүний үйл ажиллагааны хүрээ өргөжиж, цөмийн эрчим хүч болон ионжуулагч цацрагтай холбоотой олон салбарыг хамрах болсон. Үүнд цөмийн материалын хамгаалалт, цацрагийн хамгаалалт, энхийн зорилгоор ЕХ-ны гишүүн орнуудын цөмийн судалгааны хөтөлбөрүүдийг уялдуулах мөн Олон улсын нэгдсэн термоядролын реакторын (International Fusion Reactor) барилга байгууламж зэрэг орно.