Жидда (хот)

Жидда (араб. جدة, англи. Jeddah) — Саудын Араб улсын баруун хэсэгт орших хоёр дахь том хот бөгөөд «эдийн засгийн нийслэл» гэгддэг, Улаан тэнгисийн эрэг дээрх боомт юм. Мекка захиргааны тойргийн хамгийн том хот.
Түүх
[засварлах | кодоор засварлах]Археологичдын үзэж буйгаар Жидда хотыг МЭӨ 6-р зууны сүүлчээр Марибын хүмүүс байгуулжээ. Лалын гурав дахь халиф Усман ибн Аффан 647 онд Хаж мөргөл үйлдэж буй мөргөлчдийг хүлээн авах гол цэг болгох хүртэл энэ хот хэдэн зуун жилийн турш загас агнуурын жижиг боомт хэвээр байсан. Тэр цагаас хойш Жидда хот Улаан тэнгисийн эрэг дээрх томоохон боомт, худалдааны төв болон эрчимтэй хөгжиж эхэлсэн.
1497 онд Васко да Гамагийн аялал Энэтхэгийн далайг португалчуудад нээж өгсөн нь тус бүс нутгийн мусульман мужуудын элитүүдийн дунд айдас төрүүлсэн байна. Энэтхэгийн далай дахь лалын шашинтнуудын худалдааны гол боомт Жиддаг бэхжүүлэхэд их хэмжээний хөрөнгө зарцуулсан бөгөөд энэ нь 1517 онд Португалын далайн аялагчид хот руу дайран орж зүрхлэхгүй байх үед үр дүнгээ өгч, бүс нутаг дахь мусульманчуудын хөлөг онгоцыг бөмбөгдөж, устгахаар хязгаарлагдаж байжээ.
Хүн ам
[засварлах | кодоор засварлах]Жидда бол Саудын Арабын нийслэл Эр-Рияд хотын дараа орох хоёр дахь том хот юм. 2009 оны байдлаар тус хот 3.6 сая хүн амтай байсан бол нийслэл хот 5 сая орчим хүн амтай байжээ. Хотын оршин суугчдын ердөө 45% нь Саудын Арабын иргэд, үлдсэн хэсэг нь Египет, Филиппин, Пакистан, Судан, Этиоп, Энэтхэг, Бангладеш зэрэг улсаас түр хугацаагаар ажиллаж байгаа гадаадын иргэд байдаг ажээ. Энэ хотод хуучин ЗХУ-ын бүрэлдэхүүн орнуудаас, гол төлөв Хойд Кавказаас ирсэн хэдэн мянган хүн амьдардаг. Хотын Саудын Арабын оршин суугчдын 90% нь суннит шашинтнууд, 10% нь шийтүүд байдаг. Гадаадын иргэдийн 3/4 нь лалын шашинтнууд, үлдсэн нь Хинду, Христийн шашинтнууд байдаг. Хотын хүн амын бараг 65% нь эрэгтэйчүүд. Энэ нь гадаад ажилчдын 90 гаруй хувь нь эрэгтэйчүүд байгаатай холбоотой юм.