Жон Далтон

Жон Далтон (англи. John Dalton; 1766 оны 9-р сарын 6 — 1844 оны 7-р сарын 27) — Английн физикч болон химич, цаг уур буюу байгаль судлаач, химийн атомизмыг бүтээгч хүн.

1794 онд тэрээр анх удаа судалгаа хийж, өөрөө зовж шаналж байсан харааны согогийг тодорхойлсон - өнгөт харалган, хожим нь түүний хүндэтгэлд "Далтонизм" (Daltonism) гэж нэрлэдэг болсон. Хэсэгчилсэн даралтын хууль (Далтоны хууль) (1801), халаах үед хийн жигд тэлэлтийн хууль (1802), хийн шингэн дэх уусах чадварын хуулийг (Хенри-Далтоны хууль) нээсэн. Олон тооны харьцааны хуулийг (1803) тогтоож, этилен, бутилений жишээн дээр полимержих үзэгдлийг нээж, "атомын жин" гэсэн ойлголтыг нэвтрүүлж, хэд хэдэн элементийн атомын жинг (масс) анхлан тооцоолж, эмхэтгэсэн. Тэдгээрийн харьцангуй атомын массын эхний хүснэгт, улмаар материйн бүтцийн эртний атомын онолын тоон үндэс суурийг тавьсан эрдэмтэн.