Жосипхос лигандууд

Жосипхос (Josiphos) лиганд нь субстрат-онцлогт тохируулан өөрчилсөн хираль дифосфины нэг төрөл бөгөөд энантиосонгомол нийлэгжилд өргөн хэрэглэгддэг. Тэд асимметр катализад түгээмэл ашиглагддаг. Орчин үеийн энантиосонгомол нийлэгжил нь ихэвчлэн гол шатуудад сайтар сонгосон нэгэн төрлийн (гомоген) катализаторыг хэрэглэдэг. Эдгээр катализаторын лигандууд нь хираль чанарыг олгодог. Давуу (privileged) лигандуудын Жосипхосын гэр бүл нь энантиосонгомол нийлэгжилд онцгой өндөр гарц өгдгөөрөө ялгардаг. 1990-ээд оны эхээр Антонио Тоньни Ciba (одоогийн Novartis) компанийн Төв Судалгааны Лабораторид Au(I)-оор катализлагдсан алдолын урвалд өмнө нь мэдэгдэж байсан ферроценил лигандуудыг судалж эхэлсэн. Тоньнигийн баг дифосфин лигандуудыг авч үзэж эхэлсэн бөгөөд техникч Жоси Пулео хоёрдогч фосфин агуулсан анхны лигандуудыг бэлтгэсэн. Жосипхос лигандын олон хувилбарууд тайлагнагдсан байдаг. Тэдгээрийн нэг гэр бүлийг Угигийн аминээс бэлтгэдэг. Анхны нийлэгжлүүдийг сайжруулсан чухал ахиц нь ацетатаас илүү N(CH₃)₂-г гарч явах бүлэг (leaving group) болгон ашигласан явдал бөгөөд харин цууны хүчил уусгагч болгон хэрэглэхэд илүү өндөр гарц өгдөг.