Jump to content

Загвар:Инфобокс зэс

Википедиа — Чөлөөт нэвтэрхий толь
Зэс, 29Cu
Байгалийн зэс (~4 см хэмжээтэй)
Зэс
Дуудлага/tses/
Гадаад байдалУлаан улбар шар металл гялбаа
Стандарт атомын жин Ar°(Cu)
Үелэх систем дэх Зэс
Устөрөгч Гели
Лити Берилли Бор (химийн элемент) Нүүрстөрөгч Азот Хүчилтөрөгч Фтор Неон
Натри Магни Хөнгөн цагаан Цахиур Фосфор Хүхэр Хлор Аргон
Кали Кальци Сканди Титан Ванади Хром Манган Төмөр (химийн элемент) Кобальт Никель Зэс Цайр Галли Германи Хүнцэл Селени Бром Криптон
Рубиди Стронци Иттри Циркони Ниоби Молибден Технеци Рутени Роди Паллади Мөнгө (химийн элемент) Кадми Инди Цагаан тугалга Сурьма Теллур Иод Ксенон
Цези Бари Лантан Цери Празеодим Неодим Промети Самари Европи Гадолини Терби Диспрози Гольми Эрби Тули Иттерби Лютеци Гафни Тантал Вольфрам Рени Осми Ириди Цагаан алт Алт Мөнгөн ус Талли Хар тугалга Висмут Полони Астат Радон
Франци Ради Актини Тори Протактини Уран Нептуни Плутони Америци Кюри Беркли Калифорни (химийн элемент) Эйнштейни Ферми Менделеви Нобели Лоуренси Резерфорди Дубни Сиборги Бори Хасси Мейтнери Дармштадти Рентгени Коперници Нихони Флерови Москови Ливермори Теннессин Оганесон


Cu

Ag
никельзэсцайр
Атомын дугаар (Z)29
Бүлэг11-р бүлэг
Үе4-р үе
Блок  d-блок
Электрон байгуулалт[Ar] 3d10 4s1
Давхарга бүрт2, 8, 18, 1
Физик шинж чанарууд
Төлөвхатуу
Хайлах температур1357.77 K ​(1084.62 °C, ​1984.32 °F)
Буцлах температур2835 K ​(2562 °C, ​4643 °F)
Нягт (20° C)8.935 г/см3[3]
шингэн үед (х.т.)8.02 г/см3
Хайлах энтальп13.26 кЖ/моль
Уурших энтальп300.4 кЖ/моль
Хувийн дулаан шингээлт24.440 Ж/(моль·K)
Уурын даралт
P (Па) 1 10 100 1 к 10 к 100 к
T (K) 1509 1661 1850 2089 2404 2834
Атомын шинж чанар
Исэлдэлтийн зэрэгнийтлэг: +2
−2,[4] −1,[5] 0,[6] +1,[7] +3,[7] +4[7]
Цахилгаан сөрөг чанарПолингийн шаталбар: 1.90
Ионжилтын энерги
  • 1-р: 745.5 кЖ/моль
  • 2-р: 1957.9 кЖ/моль
  • 3-р: 3555 кЖ/моль
  • (илүү үзэх)
Атомын радиусэмпирик: 128 пм
Ковалент радиус132±4 пм
Ван дер Ваальсийн радиус140 пм
Спектрийн хүрээ дэх өнгөт шугамууд
Спектрийн хүрээ дэх өнгөт шугамууд
зэс элементийн спектрийн шугам
Бусад шинж чанарууд
Байгалийн тархацанхдагч
Талст бүтэцтал-төвтэй куб (ттк) (cF4)
Торны тогтмол
Face-centered cubic crystal structure for зэс
a = 361.50 пм (20 °C)[3]
Дулааны тэлэлт16.64×10−6/K (20 °C)[3]
Дулаан дамжуулалт401 Вт/(м⋅K)
Цахилгаан эсэргүүцэл16.78 nΩ⋅м (20 °C)
Соронзон чанардисоронзон[8]
Моляр соронзон мэдрэмж−5.46×10−6 см3/моль[9]
Юнгийн модуль110–128 ГПа
Хөдөлгөх модуль48 ГПа
Эзлэхүүний модуль140 ГПа
Дууны хурд нимгэн саваа(шатаасан)
3810 м/с (т.т.)
Пуассоны коэффициент0.34
Моосын хатуулаг3.0
Викерсийн хатуулаг343–369 МПа
Бринеллийн хатуулаг235–878 МПа
CAS дугаар7440-50-8
Түүх
НээсэнОйрх Дорнод (МЭӨ 9000)
Тэмдэг"Cu": Латин cuprum үгнээс
Хамгийн тогвортой изотопууд
Гол изотопууд[10] Задрал
дэлбэг байдал хагас задрал (t1/2) хэлбэр бүтээгдэхүүн
63Cu 69.2% тогтвортой
64Cu хиймэл 12.70 h β+ 64Ni
β 64Zn
65Cu 30.9% тогтвортой
67Cu хиймэл 61.83 h β 67Zn
 Ангилал: Зэс
үзэх · хэлэлцэх · засах | эх сурвалж
Cu · Зэс
Ni ←

ibox Ni

iso
29
Cu  [e]
IB-Cu [e]
IBisos [e]
→ Zn

ibox Zn

indexes by PT (page)
Ү · Х · З
child table, as reused in {IB-Cu}
Гол изотопууд
Гол изотопууд[10] Задрал
дэлбэг байдал хагас задрал (t1/2) хэлбэр бүтээгдэхүүн
63Cu 69.2% тогтвортой
64Cu хиймэл 12.70 h β+ 64Ni
β 64Zn
65Cu 30.9% тогтвортой
67Cu хиймэл 61.83 h β 67Zn
{{Инфобокс элемент}} уншсан өгөгдлийн багц
Name and identifiers
Symbol etymology (11 non-trivial)
Top image (caption, alt) caption:
alt:
Pronunciation
Allotropes (overview)
Group (overview)
Period (overview)
Block (overview)
Natural occurrence
Phase at STP
Oxidation states
Spectral lines image
Electron configuration (cmt, ref)
Isotopes
Standard atomic weight
  most stable isotope
Wikidata
Wikidata *
* Not used in {{Инфобокс элемент}} (2023-01-01)
See also Загвар:Tla · Cat:data sets (0) · (this table: )

References

  1. "Стандарт атомын жин: Зэс". CIAAW. 1969.
  2. Прохаска, Томас; Иргер, Йоханна; Бенефилд, Жаклин; Бөхлке, Жон К.; Чессон, Лесли А.; Коплен, Тайлер Б.; Дин, Типин; Данн, Филип Ж. Х.; Грёнинг, Манфред; Холден, Норман Э.; Мейжер, Харро А. Ж. (2022-05-04). "Элементүүдийн стандарт атомын жин 2021 (IUPAC Техникийн тайлан)". Pure and Applied Chemistry (Англи хэлээр). doi:10.1515/pac-2019-0603. ISSN 1365-3075.
  3. 3.0 3.1 3.2 Арбластер, Жон В. (2018). Элементүүдийн кристаллографийн шинж чанарын сонгосон утгууд. Материалын Парк, Охайо: ASM International. ISBN 978-1-62708-155-9.
  4. Cu(−2) have been observed as dimeric anions [Cu4]2– in La2Cu2In; see Changhoon Lee; Myung-Hwan Whangbo (2008). "Late transition metal anions acting as p-metal elements". Solid State Sciences. 10 (4): 444–449. Bibcode:2008SSSci..10..444K. doi:10.1016/j.solidstatesciences.2007.12.001.
  5. Jackson, Ross A.; Evans, Nicholas J.; Babula, Dawid J.; Horsley Downie, Thomas M.; Charman, Rex S. C.; Neale, Samuel E.; Mahon, Mary F.; Liptrot, David J. (2025-01-28). "Nucleophilicity at copper(-I) in a compound with a Cu–Mg bond". Nature Communications. 16 (1): 1101. Bibcode:2025NatCo..16.1101J. doi:10.1038/s41467-025-56544-z. ISSN 2041-1723. PMC 11775243. PMID 39875432.
  6. Moret, Marc-Etienne; Zhang, Limei; Peters, Jonas C. (2013). "A Polar Copper–Boron One-Electron σ-Bond". J. Am. Chem. Soc. 135 (10): 3792–3795. Bibcode:2013JAChS.135.3792M. doi:10.1021/ja4006578. PMID 23418750.
  7. 7.0 7.1 7.2 Гринвуд, Норман Н.; Эрншоу, Алан (1997). Элементүүдийн хими (2-р хэвлэл). Butterworth-Heinemann. х. 28. doi:10.1016/C2009-0-30414-6. ISBN 978-0-08-037941-8.
  8. Лиде, Д.Р., ed. (2005). "Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds". CRC Хими, физикийн гарын авлага (PDF) (86-р хэвлэл). Бока Ратон (Флорида): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5. Эх хувилбараас (PDF) архивласан: 2011-03-03.
  9. Вэст, Роберт (1984). CRC, Хими, физикийн гарын авлага. Бока Ратон, Флорида: Chemical Rubber Company Publishing. х. E110. ISBN 0-8493-0464-4.
  10. 10.0 10.1 Кондев, Ф. Г.; Ван, М.; Хуан, В. Ж.; Наими, С.; Ауди, Г. (2021). "The NUBASE2020 evaluation of nuclear properties" (PDF). Chinese Physics C. 45 (3): 030001. doi:10.1088/1674-1137/abddae.