Ираны Гадаад хэргийн яам
Лалын Бүгд Найрамдах Иран Улсын Гадаад хэргийн яам (перс: وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران) нь Лалын Бүгд Найрамдах Иран Улсын гүйцэтгэх засаглалын байгууллага бөгөөд Ираны гадаад орнууд болон олон улсын байгууллагуудтай харилцах харилцааг удирдан хэрэгжүүлэх үүрэгтэй юм.
Энэ яам нь Лалын Бүгд Найрамдах Иран Улсын Үндсэн хуулиар эсвэл Ираны Гадаад хэргийн яамны тухай хуулийн дагуу Ираны Засгийн газарт тайлагнадаг.
Тус яамыг Гадаад хэргийн сайд удирддаг; 2024 оны 8-р сарын 21-нээс хойш энэ албан тушаалыг Аббас Арагчи хашиж байна.
.svg)
Гадаад хэргийн яам бол Ираны хамгийн эртний засгийн газрын байгууллага юм. Гадаад хэргийн алба 1821 онд байгуулагдсан. Гадаад хэргийн албаны анхны тэргүүн нь 1821-1823 онуудад энэ албан тушаалыг хашиж байсан Мирза Абдулвахаб Нешат Мотамед аль-Давла байв.
1824 онд Фатх Али Шах Ираны Гадаад хэргийн сайдаар Мирза Абул-Хасан Ширазийг томилж байжээ.
Яамны гол үүрэг бол Улсын ерөнхий гадаад бодлогын стратеги боловсруулах, Ираны Засгийн газарт холбогдох саналуудыг өргөн барих, гадаад бодлогыг хэрэгжүүлэх явдал юм.
Гадаад хэргийн яам нь үйл ажиллагаагаа шууд болон Ираны дипломат төлөөлөгчийн газар, консулын газрууд, мөн Ираны олон улсын байгууллагуудын дэргэдэх төлөөлөгчийн газруудаар дамжуулан хэрэгжүүлдэг.
Гадаад хэргийн яамыг Ираны Ерөнхийлөгчийн нэр дэвшүүлснээр Межлисаас /парламент/ томилдог Гадаад хэргийн сайд удирддаг байна.
Ираны Гадаад хэргийн сайд нар
[засварлах | кодоор засварлах]| № | Овог нэр | Албан тушаалд осон огноо | дуусгавар болсон огнооо |
|---|---|---|---|
| Кажар угсааны үе | |||
| 1 | Мирза Абдолвахаб Нешат Мотамед аль-Давла | 1821 | 1823 |
| 2 | Мирза Абул-Хасан-хан Ширази | 1823 | 1834 |
| 3 | Мирза Али Фарахани | 1834 | 1835 |
| 4 | Мирза Масуд-хан Ансари | 1835 | 1838 |
| 5 | Мирза Абул-Хасан-хан Ширази | 1838 | 1846 |
| Гажи Мирза Агаси
үүрэг гүйцэтгэгч |
1846 | 1846 | |
| 6 | Мирза Масуд-хан Ансари | 1846 | 1849 |
| Амир-Кабир
үүрэг гүйцэтгэгч |
1849 | 1851 | |
| 7 | Мирза Мохаммад-Али-хан Ширази | 1851 | 1852 |
| 8 | Мирза Саид-хан Ансари | 1853 | 1873 |
| 9 | Мирза Гусейн-хан Сипахсалар | 1873 | 1880 |
| 10 | Мирза Саид-хан Ансари | 1880 | 1884 |
| 11 | Мирза Махмуд-хан Карагёзлу (Насир аль-Мульк) | 1884 | 1886 |
| 12 | Мирза Яхья-хан Мушир ал-Даула | 1886 | 1887 |
| 13 | Мирза Аббас-хан Кавам ал-Даула | 1887 | 1896 |
| 14 | Мирза Мохсен-хан Мушир ал-Даула | 1896 | 1899 |
| 15 | Мирза Насрулла Хан | 1899 | 1906 |
| 16 | Мирза Мухаммед Али-хан Ала ус-Салтане | 1906 | 1907 |
| 17 | Жавад Са‘д ал-Даула | 1907 | 1907 |
| ... | ... | ... | ... |
| Пехлеви угсааны үе | |||
| 1 | Фируз-мирза Носрат ал-Даула | 1925 | 1938 |
| 2 | Мирза Али-хан Сухейли | 1938 | 1939 |
| 3 | Мозаффар Алам | 1939 | 1943 |
| 4 | Хосейн Ала' | 1943 | 1945 |
| 5 | Махмуд Салехи | 1945 | 1945 |
| 6 | Мохсен Раис | 1945 | 1945 |
| 7 | Бакер Каземи | 1945 | 1946 |
| 8 | Хосейн Навваб | 1946 | 1951 |
| 9 | Бакер Каземи | 1951 | 1952 |
| 9 | Хосейн Навваб | 1952 | 1952 |
| 9 | Хосейн Фатеми | 1952 | 1953 |
| 10 | Абд ал-Хусайн Мефтах | 1953 | 1953 |
| 11 | Фазлоллах Захеди | 1953 | 1953 |
| 12 | Абдулла Энтезам | 1953 | 1958 |
| 13 | Али-Кули Ардалан | 1958 | 1959 |
| 14 | Аббас Арам | 1959 | 1960 |
| 15 | Жафар Шариф-Эмами | 1960 | 1960 |
| Хосейн Кудс-Нахаи
үүрэг гүйцэтгэгч |
1960 | 1960 | |
| 16 | Аббас Арам | 1960 | 1966 |
| 17 | Ардешир Захеди | 1966 | 1973 |
| 18 | Аббас-Али Халатбари | 1973 | 1978 |
| 19 | Амир Хосров Афшар | 1978 | 1979 |
| 20 | Ахмад Мир-Фендерески | 1979 | 1979 |
| Лалын Бүгд Найрамдах Иран Улс | |||
| 1 | Карим Санжаби | 1979.02.11 | 1979.04.01 |
| Мехди Базарган
үүрэг гүйцэтгэгч |
1979.04.01 | 1979.04.12 | |
| 2 | Ибрагим Язди | 1979.04.12 | 1979.11.12 |
| 3 | Абольхасан Банисадр | 1979.11.12 | 1979.11.29 |
| 4 | Садек Готбзаде | 1979.11.12 | 1980.08.03 |
| 5 | Мохаммад-Карим Ходапанахи | 1980.08.03 | 1981.03.11 |
| Мохаммад-Али Ражаи
үүрэг гүйцэтгэгч |
1981.03.11 | 1981.08.15 | |
| 6 | Мир-Хосейн Мусави | 1981.08.15 | 1981.12.15 |
| 7 | Али-Акбар Велаяти | 1981.12.15 | 1997.08.20 |
| 8 | Камаль Харази | 1997.08.20 | 2005.08.24 |
| 9 | Манучехр Моттаки | 2005.08.24 | 2010.12.13 |
| 10 | Али-Акбар Салехи | 2010.12.13 | 2013.08.15 |
| 11 | Мохаммад-Жавад Зариф | 2013.08.15 | 2021.08.25 |
| 12 | Хосейн Амир Абдоллахиян | 2021.08.25 | 2024.05.20 |
| Али Багери
үүрэг гүйцэтгэгч |
2024.05.20 | 2024.08.21 | |
| 13 | Аббас Арагчи | 2024 оны 8-р сарын 21-нээс | -/-/- |