Исламын хувьсгалт харуулын корпус
Исламын Хувьсгалт харуулын Корпус товч. ИХХК (перс. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی — Sepâh-e pâsdârân-e enqelâb-e Eslâmi, Сэпа́хе пасдара́не энгела́бе эслами́, англи. Islamic Revolutionary Guard Corps, IRGC, ) - Ираны Зэвсэгт Хүчний гол олон талт үйл ажиллагааны нэг салбар юм. Уг корпусыг Ираны хувьсгалын дараа 1979 оны 5-р сард Рухолла Хомейниг дагалдагсад албан ёсоор цэргийн салбар болгон байгуулсан. Ираны арми уламжлал ёсоор тус улсын бүрэн эрхийг хамгаалдаг бол Хувьсгалт Харуулын корпусын Үндсэн хуулиар олгогдсон үүрэг нь Исламын Бүгд Найрамдах Иран Улсын бүрэн бүтэн байдлыг хангах явдал юм. Энэхүү мандатын ихэнх тайлбарт Иранд гадаадын оролцоог таслан зогсоох, уламжлалт цэргийн эргэлт хийхийг зогсоох, Исламын хувьсгалын үзэл суртлын өвийг сүйтгэдэг "гажууд хөдөлгөөнүүд"-ийг дарах үүргийг даалгасан гэж үздэг.
АНУ, Их Британи, Европын Холбоо, Израил, Саудын Араб, Бахрейн, Канад, Швед, Литва, Бельги, Украин, Аргентин болон бусад хэд хэдэн орны эрх баригчид Исламын хувьсгалт харуулын корпусыг террорист байгууллага гэж тодорхойлсон. 2026 оны 7-р сарын байдлаар нийт 47 улс орнууд Исламын хувьсгалт харуулын корпусыг террорист байгууллага гэж тодорхойлоод байгаа юм.
Исламын хувьсгалт харуулын корпус байнгын 120-150 мянган хүний бүрэлдэхүүнтэй байдаг бөгөөд цэрэг дайны үед 1 сая хүртэл нөөц хүчин бүрдүүлэх боломжтой гэж үздэг.
Удирдлага
[засварлах | кодоор засварлах]1982 оны 5-р сард батлагдсан ИХХК-ийн дүрмийн дагуу түүний дээд командлагч нь Рахбар буюу Ираны Дээд удирдагч юм. ИХХК нь ерөнхий командлал, хамтарсан штаб, хуурай замын, агаар-сансар, тэнгисийн цэргийн хүчнээс бүрдэнэ. Үүнд мөн "Кудс" тусгай хүчин, хагас цэрэгжилттэй сайн дурын "Басиж" зэвсэгт бүлэглэл багтдаг. Цэргийн асуудлаар ИХХК-ийг Дээд командлалын зөвлөл, Депутатуудын алба, ИХХК-ийн хамтарсан штаб, ИХХК-ийн салбар, үйл ажиллагааны командлал, нутаг дэвсгэрийн командлалын штабууд дэмждэг Ерөнхий командлагч удирддаг. Тэрээр үйл ажиллагааны бэлтгэл, төлөвлөлт, зохион байгуулалт, тагнуулын ажиллагаа явуулах, шинээр элсүүлэх, боловсон хүчний цэргийн болон үзэл суртал-улс төрийн сургалт, суртал ухуулга, хэвлэн нийтлэх үйл ажиллагаа, ардын зэвсэгт хүчнийг сургах үүрэгтэй ажээ.