Карпатят
Карпатят (Carpathite) нь маш ховор нүүрс устөрөгчийн эрдэс бөгөөд онцгой цэвэр коронен (C24H12)-оос тогтох ба энэ нь олон цагирагт ароматик нүүрс устөрөгч юм. Нэрийг нь заримдаа karpatite гэж бичиж байсан бөгөөд мөн уг эрдсийг буруу нэрлэж pendletonite гэж нэрлэсэн тохиолдол бий.
Нээлт
[засварлах | кодоор засварлах]Энэ эрдсийг анх 1955 онд Украйны Закарпат мужид илэрсэн олдвороор нь тодорхойлсон бөгөөд Карпатын нурууны нэрээр нэрлэжээ. 1967 онд өмнөх тодорхойлолтыг мэдээгүй байсан Joseph Murdoch Калифорни мужийн San Benito тойргийн Picacho Peak орчмоос олдсон дээжийг шинжилж, “pendletonite” гэж нэрлэсэн байна.
Бүтэц
[засварлах | кодоор засварлах]Карпатят нь цэвэр коронентой (coronen) ижил талст бүтэцтэй. Молекулууд нь хавтгай хэлбэртэй бөгөөд ойролцоогоор харилцан перпендикуляр чиглэлтэй хоёр бүлэгт байрлана. Нэг бүлгийн молекулууд хоорондоо параллель бөгөөд хэсэгчлэн зөрсөн байрлалтай, тэдгээрийн хавтгай хоорондын зай нь 0.3463 нм байна. Энэ нь графитын давхаргуудын хоорондын зай (0.335 нм)-ээс ялимгүй их бөгөөд молекул доторх C–C холбоосын уртаас (ойролцоогоор 0.14 нм) хавьгүй урт юм. Ийм “долгионт давхарга” бүтэц нь интеркаляцид маш тэсвэртэй тул эрдсийн ийм өндөр цэвэршилтийг тайлбарлаж чадна.