Касситерят

Касситерят нь цагаан тугалганы исэл эрдэс бөгөөд химийн томьёо нь SnO₂ юм. Ерөнхийдөө тунгалаг бус боловч нимгэн талстууд нь хагас тунгалаг шинжтэй байдаг. Түүний гялбаа болон олон талт талст гадаргуу нь үнэт чулуу болгон ашиглахад тохиромжтой болгодог. Касситерят нь эртний түүхийн туршид цагаан тугалганы гол хүдэр байсаар ирсэн бөгөөд өнөө үед ч цагаан тугалганы хамгийн чухал эх үүсвэр хэвээр байна. Орчин цагт илэрч буй касситерятийн ихэнх орд нь элэгдэлд тэсвэртэй мөхлөгүүд хуримтлагдсан аллювийн буюу шороон ордуудаас олддог. Анхдагч касситерятийн хамгийн сайн эх үүсвэр нь Боливийн цагаан тугалганы уурхайнууд бөгөөд тэнд талстжсан гидротермаль судлуудад илэрдэг. Руанда улсад касситерят олборлох салбар дөнгөж хөгжиж эхэлж байна. Ардчилсан Бүгд Найрамдах Конго Улсын зүүн хэсэгт, ялангуяа Валикалегийн орчимд касситерятийн ордуудын төлөөх тэмцэл нь зэвсэгт мөргөлдөөний гол шалтгаануудын нэг болсон. Үүний улмаас касситерят нь “мөргөлдөөний ашигт малтмал” гэж тооцогдох болсон. Касситерят нь магмын чулуулгийн өргөн тархсан боловч бага хэмжээний бүрэлдэхүүн хэсэг юм. Боливийн судлууд болон Английн Корнуолл, Девон муж дахь 4500 жилийн настай олборлолтын ул мөрүүд нь гранитын интрузив биетүүдтэй холбоотой, өндөр температурт үүссэн кварцын судал болон пегматитуудад төвлөрдөг. Эдгээр судлууд нь ихэвчлэн турмалин, топаз, флюорит, апатит, вольфрамит, молибденит, арсенопирит зэрэг эрдэстэй хамт тохиолддог.