Кая Каллас
.jpg)
Ка́я Ка́ллас (эстони. Kaja Kallas [ˈkɑjɑ ˈkɑlːɑs]; 1977 оны 6-р сарын 18-нд ЗХУ-ын Зөвлөлт Эстони Улсын Таллин хотод төрсөн) — эстонийн төрийн болон улс төрийн зүтгэлтэн, хуульч. 2018-2024 онуудад Эстонийн Өөрчлөн байгуулалтын намын дарга. 2024 оны 12-р сарын 1-нээс хойш Холбооны Гадаад хэрэг, аюулгүй байдлын бодлогын дээд төлөөлөгч. Өмнө нь тэрээр Эстонийн Ерөнхий сайд (2021–2024), Европын төлөөх Либерал ба Ардчилсан намын холбооны гишүүн Европын парламентын гишүүн (2014–2018), Рийгикогугийн (Эстонийн парламент) гишүүн (2011–2014, 2019–2021) байсан. 2024 оноос хойш тэрээр Европын Комиссын дэд ерөнхийлөгч бөгөөд Холбооны Гадаад хэрэг, аюулгүй байдлын бодлогын дээд төлөөлөгчөөр ажиллаж байна.
Намтар
[засварлах | кодоор засварлах]Кая Каллас 1995 онд дунд сургуулиа төгсөөд Тартугийн их сургуулийн эрхзүйн ангид орж суралцаад 1999 онд бакалавраар дүүрэгсэн байна. Тэрээр Европын болон Эстонийн өрсөлдөөний эрх зүйн чиглэлээр мэргэшсэн хуульчаар ажиллаж байсан. 1996 оноос хойш тэрээр театрын туслах найруулагчаар ажиллаж байна. 2007 онд Эстонийн Бизнесийн сургуульд элсэн орж, 2010 онд эдийн засгийн чиглэлээр EMBA (Бизнесийн удирдлагын магистр) зэрэг хамгаалсан.
2010 онд Каллас Эстонийн Өөрчлөн байгуулалтын Намд элсэж, 2011 онд 7,157 санал авч Эстонийн Парламентад (Рийгикогу) сонгогдсон. Эстонийн Парламентын 12 дахь удаагийн сонгуульд (2011–2014) тэрээр Эдийн засгийн байнгын хороог даргалж байв.
Кая Каллас 2014 оны сонгуульд Европын Парламентад нэр дэвшиж, 21,498 санал авсан. Европын Парламентад тэрээр Аж Үйлдвэр, Судалгаа, Эрчим Хүчний Хорооны гишүүн, Дотоод зах зээл, Хэрэглэгчийн Эрхийн Хорооны орлогч гишүүнээр ажиллаж байжээ. Тэрээр Европын Холбоо-Украины Парламентын Хамтын Ажиллагааны Хорооны Төлөөлөгчдийн Дэд Дарга, мөн Евронестийн Парламентын Ассамблейн Төлөөлөгчдийн Хурал болон АНУ-тай Харилцааны Төлөөлөгчдийн Хурлын гишүүнээр ажиллаж байжээ.
2021 оны 1-р сарын 25-нд Каллас засгийн газар байгуулах парламентын дэмжлэгийг авч, Рийгикогугийн гишүүдээс 70 санал авчээ. 2021 оны 1-р сарын 26-нд Кая Каллас Эстонийн Ерөнхий сайд болсон анхны эмэгтэй болжээ. Калласын засгийн газрын 14 сайдын 7 нь эмэгтэйчүүд бөгөөд энэ нь Эстонийн хувьд дээд амжилт бөгөөд түүнийг тангараг өргөх үед Эстонийн ерөнхийлөгч байсан Керсти Калжулайд мөн эмэгтэй хүн байв.
2022 оны 2-р сарын 24-нд Орос улс Украинд довтлох ажиллагаа эхэлсний дараа Эстони бусад холбоотнуудын хамт НАТО-гийн дүрмийн 4-р зүйлийг хэрэгжүүлж Украинд улс төрийн болон материаллаг дэмжлэг үзүүлэхээ тэрээр амласан юм. 2022 оны 4-р сар гэхэд Эстонийн нэг хүнд ногдох ДНБ-ий 0.8%-ийг цэргийн хэрэгслээр Украинд шилжүүлсэн. Калласыг Эстони болон гадаадад дайнд Украиныг дэмжигч тэргүүлэгч дуу хоолой гэж магтаж байсан бөгөөд New Statesman түүнийг "Европын шинэ төмөр хатагтай" гэж нэрлэжээ. Тэрээр мөн Украиныг Европын Холбоонд элсэхийг хүчтэй дэмжиж, үүнийг "ёс суртахууны зайлшгүй шаардлага" гэж маргаж байсан. Тэрээр мөн оросуудад Европ руу нэвтрэх виз олгохыг зогсоохыг уриалж, Европт айлчлах нь "хүний эрх хөндөж байгаа биш, харин давуу эрх олгож байгаа юм" гэжээ.
Тэрээр 2024 оны 7-р сарын 15-нд Европын Холбооны Гадаад хэрэг, аюулгүй байдлын бодлогын дээд төлөөлөгчийн албан тушаалд нэр дэвшсэнийхээ дараа Эстонийн Ерөнхий сайдын албан тушаалаас огцорсон. Тэрээр 7-р сарын 22-нд шинэ засгийн газар байгуулагдах хүртэл албан тушаалаа хашсан байна.
2024 оноос хойш тэрээр Европын Комиссын дэд ерөнхийлөгч, Европын Холбооны Гадаад хэрэг, аюулгүй байдлын бодлогын дээд төлөөлөгчөөр ажиллаж байгаа юм.