Клеусонит
Клеусонит нь (Pb,Sr)(U⁴⁺,U⁶⁺)(Fe²⁺,Zn)₂(Ti,Fe²⁺,Fe³⁺)₁₈(O,OH)₃₈ гэсэн химийн томьёотой, крихтонитын бүлгийн эрдсүүдийн нэг гишүүн юм. Энэхүү эрдсийн бүлэг нь ойролцоогоор арван гурван төрлийн нарийн төвөгтэй металл титанатуудаас бүрддэг. Энэ бүлгийн эрдсүүдийн бүтэц нь цацраг идэвхтэй элементүүдийн нөлөөгөөр үүсэх бичил хэмжээний ихэржилт (twinning) болон метамиктжилт байнга тохиолддог тул маш төвөгтэй байдаг.
Крихтонитын бүлэг нь A{BC₂D₆E₁₂}O₃₈ хэлбэрийн хамааралтай эрдсийн зүйлийн гишүүдээс тогтох бөгөөд тэдгээрийг зонхилох катионоор нь ялган тодорхойлдог. Үүнд крихтонит (Sr), сенаит (Pb), давидит (газрын ховор элемент + U), ландауит (Na), ловерингит (Ca), линдслиит (Ba), маттиасит (K) зэрэг орно.
Бүтэц
[засварлах | кодоор засварлах]Крихтонитын бүлгийн хар тугалгатай төгсгөлийн гишүүн болох сенаитын талст бүтцийг 1976 онд Грей ба Ллойд нар тодорхойлсон. Бусад гишүүдийн бүтэц нь үүнтэй төстэй бөгөөд AM₂₁O₃₈ гэсэн томьёонд нийцдэг.
Клеусонитын талстууд нь ихэрлэсэн олон ромбоэдр болон зургаан талт призмүүдээс тогтдог. Талст систем нь тригональ, ромбоэдрийн ангилал 3-д хамаарах бөгөөд орон зайн бүлэг нь R3 юм.
Илэрц
[засварлах | кодоор засварлах]Энэхүү эрдэс нь Швейцарын Вале мужид орших Мон Фор болон Сивьез–Мишабель наппа бүсүүдийн ногоон занарын фацист метаморфжсон гнейсийн цувралд хоёр байршлаас илэрсэн.