Колорадоит

Колорадоит (Англи: Coloradoite) буюу мөнгөн усны теллурид (HgTe) нь ховор теллуридын хүдэр бөгөөд ихэвчлэн металлын ордтой (ялангуяа алт, мөнгөтэй) хамт тохиолддог. Алт ихэнхдээ теллуридын дотор агуулагддаг бөгөөд жишээлбэл колорадоит нь өндөр сорьцтой байгалийн алттай хамт илэрдэг.

Металл олборлох эрэл хайгуулын явцад теллуридын хүдрүүд илэрсэн нь эдгээр үнэт металлыг агуулсан ордуудыг нээхэд хүргэсэн. Теллуридууд нь эдгээр металлыг агуулсан хүдэрт нэвт шингэсэн байдаг тул теллуридын хүдрийг илрүүлэх нь үнэт металлыг олборлоход чухал ач холбогдолтой. Колорадоит нь теллуридын бүлгийн гишүүн бөгөөд сфалерит (ZnS)-тэй изоструктур (ижил талст бүтэцтэй) юм. Теллуридын дэд ангилалд багтах эдгээр нэгдлүүд нь ковалент холбоотой тул бусад теллуридуудтай харьцуулахад химийн шинж чанараараа ялгардаг. Колорадоит анх 1877 онд АНУ-ын Колорадо мужид илэрсэн. Түүнээс хойш бусад ордуудаас ч олдсон.

Танилцуулга

Теллуридын хүдрүүд нь ашигт малтмалын геологид чухал үүрэгтэй. 1848 онд С.Т. Жэксон Виржиниа мужийн Фредериксбургийн ойролцоох Спотсильваниа тойргийн Уайтхолл уурхайн орчимд теллур агуулсан Америкийн ашигт малтмалыг анх нээсэн хүн юм. Теллуридын хүдрийг бусад зориулалтаар ч ашиглаж ирсэн.