Макс Мюллер

Фридрих Макс Мюллер (англи. Friedrich Max Müller, 1823 оны 12-р сарын 6-нд төрсөн - 1900 оны 10-р сарын 28-нд нас барсан) -Германд төрсөн Британийн харьцуулсан хэл зүйч, дорно дахины судлаач байв. Тэрээр Энэтхэг судлал болон шашин судлалын өрнөдийн шинжэх ухааны салбарыг үндэслэгчдийн нэг байв. Мюллер Энэтхэг судлалын сэдвээр шинжлэх ухааны алдартай бүтээлүүд тууривсан юм. Түүнийг нас барсны дараа ч үргэлжилсэн 50 боть англи хэл дээрх орчуулгын багц болох Дорно дахины Ариун номуудыг бэлтгэх ажлыг удирдаж байсан юм.
Макс Мюллер Оксфордын Их Сургуульд эхлээд орчин үеийн хэлний, дараа нь харьцуулсан филологийн профессор багш болж, өөрийн үндэслэсэн уг албан тушаалдаа насаараа ажилласан юм. Судалгааныхаа эхэн үед тэрээр Энэтхэгийн талаар хатуу үзэл бодолтой байсан бөгөөд үүнийг Христийн шашин өөрчлөх шаардлагатай гэж үздэг байжээ. Хожим нь түүний үзэл бодол илүү нарийн болж, эртний Санскрит уран зохиол болон Энэтхэгийг ерөнхийд нь дэмжиж байв. Тэрээр эрдмийн ажлынхаа туршид хэд хэдэн маргаантай асуудалд оролцсон: түүнийг Христийн шашны эсрэг гэж буруутгаж байсан; тэрээр Дарвины хувьслын үзэлтэй санал нийлэхгүй, теист хувьслыг дэмжиж байсан; тэрээр Арийн соёлд сонирхол татаж, "Ари" гэдэг нэр томьёог арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах үзэл суртал болгон хувиргасан "Ари" гэсэн нэр томьёог буруугаар ашиглахыг эсэргүүцсэн; мөн тэрээр "Туран" хэлний гэр бүлийн санааг сурталчилсан юм.