Мартин Гарднер

Ма́ртин Га́рднер (англи. Martin Gardner; 1914 оны 10-р сарын 21-нд АНУ-ын Оклахома мужийн Талса хотод төрсөн — 2010 оны 5-р сарын 22-нд Оклахома мужийн Норман хотод нас барсан) — америкийн математик -сонирхогч, зохиолч, шинжлэх ухааныг сурталчлагч, 70 орчим ном хэвлүүлсэн.

Мартин Гарднер АНУ-ын Оклахома мужийн Тулса хотод төрж өссөн. Тэрээр Чикагогийн их сургуулийн коллежид суралцаж, философийн чиглэлээр бакалаврын зэрэг хамгаалжээ. Дэлхийн хоёрдугаар дайны үеэр тэрээр АНУ-ын Тэнгисийн цэргийн хүчинд хөлөг онгоцны нарийн бичгийн даргаар хэдэн жил ажилласан. Дайн дуусаж, 1945 оны 8-р сард Япон бууж өгөх үед түүний хөлөг онгоц далайд байсан ажээ.

Хэдэн арван жилийн турш Мартин, эхнэр Шарлотт болон тэдний хоёр хүүтэйгээ амьдарч уран зохиолын ажлаар амьжиргаагаа залгуулж, хэд хэдэн хэвлэн нийтлэгчидтэй хамтран номоо хэвлүүлж, янз бүрийн сэтгүүл, сонинд хэдэн зуун нийтлэл хэвлүүлжээ.

Тэрээр "Scientific American" сэтгүүлийн математикийн тоглоом, зугаа цэнгэлийн буланг хөтөлж, Жон Конвейгийн "Амьдрал" тоглоом болон бусад олон сонирхолтой тоглоом, бодлого, таавар зэргийг олон нийтэд танилцуулсан юм.

Мартин Гарднерын зугаа цэнгэлийн математикийн талаархи нийтлэл, номууд их алдартай байв. Гарднер "зугаа цэнгэл" гэдэг нь сонирхолтой, сурахад сонирхолтой зүйлтэй ижил утгатай боловч хоосон зугаа цэнгэлээс ангид зүйл гэж тодорхойлсон байдаг юм.

"Гарднерийн" бичих хэв маяг нь тод байдал, илтгэлийн ятгах чадвар, гялалзсан байдал, сэтгэлгээний парадоксик байдал, шинжлэх ухааны санааны шинэлэг байдал, гүн гүнзгий шинж чанараараа тодорхойлогддог бөгөөд тэдгээрийн ихэнх нь орчин үеийн шинжлэх ухааны хэвлэлээс авсан бөгөөд эргээд ноцтой судалгаа, уншигчдыг бие даасан бүтээлч ажилд идэвхтэй оролцуулах хөшүүрэг болж өгсөн юм.

Бүтээлүүд

• 1952 In the Name of Science G. P. Putnam's Sons
• 1956 Mathematics, Magic and Mystery Dover; ISBN 0-486-20335-2
• 1957 Science Puzzlers The Viking Press, Scholastic Book Services
• 1957 Fads and Fallacies in the Name of Science Dover; ISBN 0-486-20394-8 (номны хөгжил In the Name of Science)
• 1957 Great Essays in Science (editor); Prometheus Books (перепечатка в 1994) ISBN 0-87975-853-8
• 1957 The Wizard of Oz and Who He Was. (с Russel B. Nye) Michigan State University Press.
• 1958 Logic Machines and Diagrams. McGraw-Hill New York
• 1960 The Annotated Alice New York: Bramhall House Clarkson Potter. Lib of Congress #60-7341 (no ISBN)
• 1962 The Annotated Snark New York: Simon & Schuster.
• 1962 Relativity for the Million New York: MacMillan Company (o.p.). New York: Vintage Books. Relativity Simply Explained New York: Dover; ISBN 0-486-29315-7
• 1964 The Ambidextrous Universe: Mirror Asymmetry and Time-Reversed Worlds (The New Ambidextrous Universe: Symmetry and Asymmetry from Mirror Reflections to Superstrings; 2005, Dover; ISBN 0-486-44244-6)
• 1965 The Annotated Ancient Mariner New York: Clarkson Potter, Reprint. Prometheus. ISBN 1-59102-125-1
• 1967 Annotated Casey at the Bat: A Collection of Ballads about the Mighty Casey New York: Clarkson Potter. Reprint. Chicago: University of Chicago Press, 1984. ISBN 0-226-28263-5 Reprint. New York: Dover, 1995. ISBN 0-486-28598-7
• 1973 The Flight of Peter Fromm, Los Altos, California: William Kaufmann, Inc. Prometheus Books; Reprint edition (1994) ISBN 0-87975-911-9
• 1975 Mathematical Carnival: A New Round-up of Tantalizers and Puzzles from «Scientific American», Knopf Publishing Group; ISBN 0-394-49406-7
• 1976 The Incredible Dr. Matrix, New York, Charles Scribner’s Sons; ISBN 0-684-14669-X
• 1978 Aha! Insight, W.H. Freeman & Company; ISBN 0-7167-1017-X
• 1981 Science: Good, Bad, and Bogus, Prometheus Books; ISBN 0-87975-573-3 , ISBN 0-87975-144-4 , ISBN 0-380-61754-4
• 1981 Entertaining Science Experiments With Everyday Objects; Dover; ISBN 0-486-24201-3
• 1982 Aha! Gotcha: Paradoxes to Puzzle and Delight ; W.H. Freeman & Company; ISBN 0-7167-1361-6
• 1983 The Whys of a Philosophical Scrivener, 1999 reprint St. Martin’s Griffin; ISBN 0-312-20682-8
• 1983 Order and Surprise, Prometheus Books, ISBN 0-87975-219-X
• 1984 Codes, Ciphers and Secret Writing (Test Your Code Breaking Skills), Dover; ISBN 0-486-24761-9
• 1985 Magic Numbers of Dr Matrix, Prometheus Books; ISBN 0-87975-282-3
• 1986 Entertaining Mathematical Puzzles, Dover; ISBN 0-486-25211-6
• 1987 The No-Sided Professor and other tales of fantasy, humor, mystery, and philosophy, Prometheus Books; ISBN 0-87975-390-0
• 1987 The Annotated Innocence of Father Brown Oxford University Press, ISBN 0-19-217748-6 .
• 1987 Riddles of the Sphinx Mathematical Association of America, ISBN 0-88385-632-8 (собрание статей из Isaac Asimov's Science Fiction Magazine)
• 1987 Time Travel and Other Mathematical Bewilderments, W.H. Freeman & Company; ISBN 0-7167-1925-8
• 1988 Perplexing Puzzles and Tantalizing Teasers, Dover; ISBN 0-486-25637-5
• 1988 New Age: Notes of a Fringe Watcher, Prometheus Books; ISBN 0-87975-432-X ( «Notes of a Fringe Watcher»)
• 1990 More Annotated Alice, Random House; ISBN 0-394-58571-2 (The Annotated Alice нэмэлт)
• 1991 The Unexpected Hanging and Other Mathematical Diversions, University Of Chicago Press; Reprint edition; ISBN 0-226-28256-2
• 1991 The Annotated Night Before Christmas: A Collection Of Sequels, Parodies, And Imitations Of Clement Moore’s Immortal Ballad About Santa Claus Edited, with an introduction and notes, by Martin Gardner, Summit Books (Перепечатка, Prometheus Books, 1995); ISBN 0-671-70839-2
• 1991 Fractal Music, Hypercards and More; W. H. Freeman
• 1992 On the Wild Side, Prometheus Books; ISBN 0-87975-713-2 (собрание заметок из «Notes of a Fringe Watcher»)
• 1993 The Healing Revelations of Mary Baker Eddy, Prometheus Books,
• 1994 My Best Mathematical and Logic Puzzles, Dover; ISBN 0-486-28152-3
• 1995 Classic Brainteasers, Sterling Publishing; ISBN 0-8069-1261-8
• 1995 Urantia: The Great Cult Mystery, Prometheus Books; ISBN 0-87975-955-0
• 1996 Weird Water & Fuzzy Logic: More Notes of a Fringe Watcher, Prometheus Books; ISBN 1-57392-096-7 ( «Notes of a Fringe Watcher»)
• 1997 The Night Is Large : Collected Essays, 1938—1995, St. Martin’s Griffin; ISBN 0-312-16949-3
• 1998 Calculus Made Easy, St. Martin’s Press; Revised edition ISBN 0-312-18548-0
• 1998 Martin Gardner’s Table Magic, Dover; ISBN 0-486-40403-X
• 1998 Mathematical Recreations: A Collection in Honor of Martin Gardner, Dover; ISBN 0-486-40089-1
• 1999 Gardner’s Whys & Wherefores Prometheus Books; ISBN 1-57392-744-9
• 1999 The Annotated Alice: The Definitive Edition ; W.W. Norton & Company; ISBN 0-393-04847-0
• 1999 The Annotated Thursday: G. K. Chesterton’s Masterpiece, the Man Who Was Thursday by G. K. Chesterton, .
• 2000 From the Wandering Jew to William F. Buckley, Jr. : On Science, Literature, and Religion, Prometheus Books; ISBN 1-57392-852-6
• 2000 The Annotated Wizard of Oz, New York: W.W. Norton & Company; ISBN 0-393-04992-2 (introduction)
• 2001 A Gardner’s Workout: Training the Mind and Entertaining the Spirit ISBN 1-56881-120-9
• 2001 Mathematical Puzzle Tales; Mathematical Association of America ISBN 0-88385-533-X (Isaac Asimov's Science Fiction Magazine)
• 2001 Did Adam and Eve Have Navels?: Debunking Pseudoscience, W.W. Norton & Company; ISBN 0-393-32238-6 («Notes of a Fringe Watcher»)
• 2002 Martin Gardner’s Favorite Poetic Parodies Prometheus Books; ISBN 1-57392-925-5
• 2003 Are Universes Thicker Than Blackberries?: Discourses on Gödel, Magic Hexagrams, Little Red Riding Hood, and Other Mathematical and Pseudoscientific Topics, ISBN 0-393-05742-9 («Notes of a Fringe Watcher»)
• 2004 Smart Science Tricks, Sterling; ISBN 1-4027-0910-2
• 2007 The Jinn from Hyperspace: And Other Scribblings—both Serious and Whimsical, Prometheus Books; ISBN 1-59102-565-6
• 2008 Bamboozlers: The Book of Bankable Bar Betchas, Brain Bogglers, Belly Busters & Bewitchery by Diamond Jim Tyler, Diamond Jim Productions; ISBN 0-9676018-1-9 (оршил)
• 2009 When You Were a Tadpole and I was a Fish and other Speculations about This and That, Hill and Wang; ISBN 0-8090-8737-5
• 2009 The Upside-Down World of Gustave Verbeek, Sunday Press Books; ISBN 0-9768885-7-2