Jump to content

Монгол Улсын Засгийн газар

Википедиа — Чөлөөт нэвтэрхий толь
(Монголын засгийн газар-с чиглүүлэгдэв)
Монгол Улсын Засгийн газар
ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠤ᠋ᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ
Засгийн газрын бэлгэ тэмдэг
ҮүрэгГүйцэтгэх засаглал
Байгуулагдсан1911 оны 12 сарын 29 (анхны)[a]
1992 оны 7 сарын 12 (одоогийн)
УлсМонгол
ТэргүүнЕрөнхий сайд
ХариуцлагаУлсын Их Хурлын өмнө хариуцлага хүлээнэ
Эрх бүхийМонгол Улсын Үндсэн Хууль
Бүрэлдэхүүн
БүтэцН.Учралын танхим
Ерөнхий сайдНям-Осорын Учрал
Тэргүүн шадар сайдЖадамбын Энхбаяр
Шадар сайдТогмидын Доржханд
Нямтайширын Номтойбаяр
Нийт гишүүд20
Яамдын тоо16
Албан газар
БайршилУлаанбаатар, Монгол
Төв байрТөрийн ордон
(1951 оноос хойш)
Цахим хаягgov.mn

Монгол Улсын Засгийн газар бол Монгол Улсын төрийн гүйцэтгэх дээд байгууллага юм.[1] Засгийн газрын тэргүүн Ерөнхий сайд болон бусад сайд нараас бүрддэг бөгөөд Монгол Улсын хуулийг биелүүлж, аж ахуй, нийгэм, соёлын байгуулалтыг удирдах нийтлэг чиг үүргийг хэрэгжүүлдэг гүйцэтгэх засаглал.[1]

Монголын түүхэн дэх хамгийн анхны засгийн газар 1911 оны 12-р сарын 29-нд Сайн Ноён ханТөгс-Очирын Намнансүрэн тэргүүтэй байгуулагдсан. Өнөөгийн Монгол Улсын Засгийн газар хамгийн анх шинэ Үндсэн Хууль 1992 оны 1-р сард батлагдсаны дараа тус оны 7-р сарын 12-нд Пунцагийн Жасрай тэргүүтэй байгуулагдаж байсан билээ.

Монгол Улсын Засгийн Газар төрийн хуулийг биелүүлж, аж ахуй, нийгэм, соёлын байгуулалтыг удирдах нийтлэг чиг үүргийн дагуу дараах үндсэн бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ.[1]

  1. Үндсэн хууль, бусад хуулийн биелэлтийг улс даяар зохион байгуулж хангах;
  2. Шинжлэх ухаан, технологийн нэгдсэн бодлого, улсын эдийн засаг, нийгмийн хөгжлийн үндсэн чиглэл, улсын төсөв, зээл, санхүүгийн төлөвлөгөөг боловсруулж Улсын Их Хуралд өргөж, гарсан шийдвэрийг биелүүлэх;
  3. Салбарын ба салбар хоорондын, түүнчлэн бүс нутгийн хөгжлийн асуудлаар арга хэмжээ боловсруулж хэрэгжүүлэх;
  4. Хүрээлэн байгаа орчныг хамгаалах, байгалийн баялгийг зүй зохистой ашиглах, нөхөн сэргээх арга хэмжээ авах;
  5. Төрийн захиргааны төв байгууллагыг шуурхай удирдаж, нутгийн захиргааны байгууллагын үйл ажиллагааг удирдан чиглүүлэх;
  6. Улсыг батлан хамгаалах хүчин чадлыг бэхжүүлж, үндэсний аюулгүй байдлыг хангах;
  7. Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалах, нийгмийн хэв журмыг бэхжүүлэх, гэмт хэрэгтэй тэмцэх арга хэмжээ авч хэрэгжүүлэх;
  8. Төрийн гадаад бодлого хэрэгжүүлэх;
  9. Улсын Их Хуралтай зөвшилцөж дараа соёрхон батлуулахаар Монгол Улсын олон улсын гэрээ байгуулах, хэрэгжүүлэх, түүнчлэн Засгийн газар хоорондын гэрээ байгуулах, цуцлах.

Засгийн газрын бүрэлдэхүүний тухай хууль 2024 оны 7-р сарын 10-нд батлагдсанаас хойш засгийн газрыг нийт 16 яам бүрдүүлж байна.[2] Үүнээс, ерөнхий чиг үүргийн 4, чиглэлийн 12 яамын бүтэцтэй байна.[3]

Ерөнхий чиг үүргийн яам

[засварлах | кодоор засварлах]
  1. Эдийн засаг, хөгжлийн яам;
  2. Гадаад харилцааны яам;
  3. Сангийн яам;
  4. Хууль зүй, дотоод хэргийн яам;
  1. Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яам;
  2. Батлан хамгаалах яам;
  3. Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яам;
  4. Боловсролын яам;
  5. Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам;
  6. Зам, тээврийн яам;
  7. Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучуудын яам;
  8. Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын яам;
  9. Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яам;
  10. Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яам;
  11. Эрчим хүчний яам;
  12. Эрүүл мэндийн яам.

2024 оны 7-р сарын 10-наас хойш мөн Засгийн газрын бүтэцэд 8 тохируулагч агентлаг, 32 хэрэгжүүлэгч агентлаг, нийтдээ 40 агентлаг багтаж байна.[4] 2019 оноос хойш цахим хөгжил, нийгмийн халамж, хөрөнгө оруулалтын бодлоготой холбоотой шинэ агентлагууд байгуулагдсанаар нийт тоо өссөн.[5]

Ерөнхий Сайд Ням-Осорын Учралын тэргүүлж буй Монгол Улсын Засгийн Газрын өнөөгийн бүрэлдэхүүн нь 2026 оны 3-р сарын 16-нд хаврын чуулган нээсний[6] дараа 3-р сарын 27-нд ерөнхий сайд Гомбожавын Занданшатар өөрийн хүсэлтээр огцрох өргөдлөө өгч, энэ өдөртөө багтаж УИХ-ын чуулганаар огцрохыг хуралд оролцсон гишүүдийн 74 хувь нь дэмжиж огцруулсан.[7] 3-р сарын 29-нд МАН-ын бага хурлаар намын дарга Н.Учралыг ерөнхий сайдад нэр дэвшүүлж,[8] 3-р сарын 30-ний өдрийн УИХ-ын хуралдаанд оролцсон 107 гишүүний 88 нь буюу 82.2 хувийн саналаар Н.Учралыг Монгол Улсын 35 дахь Ерөнхий сайдаар томилохыг дэмжив.[9]

Албан тушаалНэр[10]Нам, эвсэл
Монгол Улсын Ерөнхий сайдНям-Осорын УчралМАН
Тэргүүн шадар сайд бөгөөд Эдийн засаг, хөгжлийн сайдЖадамбын ЭнхбаярМАН
Онцгой байдлын алба хариуцсан Шадар сайдНямтайширын НомтойбаярҮЭ
Худалдан авах, хөрөнгө оруулалт, өрсөлдөөн хариуцсан Шадар сайдТогмидын ДоржхандХҮН
Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын даргаБаттөмөрийн ЭнхбаярМАН

Яамдын сайд нар

[засварлах | кодоор засварлах]
ЯамНэр[10]Нам, эвсэл
Гадаад харилцааны яамБатмөнхийн БатцэцэгМАН
Сангийн яамЗагджавын МэндсайханМАН
Хууль зүй, дотоод хэргийн яамГанзоригийн ТэмүүлэнМАН
Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамЦэндийн Сандаг-ОчирМАН
Батлан хамгаалах яамДамбын БатлутМАН
Боловсролын яамЛувсанцэрэнгийн Энх-АмгаланМАН
Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын яамЭнхтайваны Бат-АмгаланМАН
Зам тээврийн яамБорхүүгийн ДэлгэрсайханМАН
Гэр бүл, нийгмийн хамгааллын яамТилеуханы АубакирМАН
Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яамЦагаанхүүгийн ИдэрбатМАН
Аж Үйлдвэр, эрдэс баялгийн яамГонгорын ДамдиннямМАН
Эрчим хүчний яамБадрахын НайдалааХҮН
Аялал жуулчлал, Соёл, Спорт, Залуучуудын яамЖуковын АлдаржавхланМАН
Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яамЧинбатын УндрамМАН
Эрүүл мэндийн яамЭнхбаярын БатшугарМАН
  • Жич: УИХ-ын гишүүнээр давхар ажилладаг нэрсийг тодруулав.

Үе үеийн Засгийн газрууд

[засварлах | кодоор засварлах]
Д.д Засгийн газар Ажилласан хугацаа Ерөнхий сайд Нам эвсэл
Бүрдсэн Тарсан
1 Д.Бямбасүрэнгийн танхим 1990.09.11 1992.07.21 Дашийн Бямбасүрэн МАХН / МҮДН / МоАН
2 П.Жасрайн танхим 1992.07.21 1996.07.19 Пунцагийн Жасрай МАХН
3 М.Энхсайханы танхим 1996.07.19 1998.04.23 Мэндсайханы Энхсайхан МҮАН / МСДН
4 Ц.Элбэгдоржийн I танхим 1998.04.23 1998.12.09 Цахиагийн Элбэгдорж
5 Ж.Наранцацралтын танхим 1998.12.09 1999.07.22 Жанлавын Наранцацралт
6 Р.Амаржаргалын танхим 1999.07.30 2000.07.26 Ринчиннямын Амаржаргал
7 Н.Энхбаярын танхим 2000.07.26 2004.08.20 Намбарын Энхбаяр МАХН
8 Ц.Элбэгдоржийн II танхим 2004.08.20 2006.01.13 Цахиагийн Элбэгдорж АН / МАХН
9 М.Энхболдын танхим 2006.01.25 2007.11.22 Миеэгомбын Энхболд МАХН / ҮШН / Эх орон-МАШСН / БНН
10 С.Баярын I танхим 2007.11.22 2008.09.11 Санжийн Баяр МАХН / ИЗН / ҮШН / Эх орон-МАШСН
11 С.Баярын II танхим 2008.09.11 2009.10.29 МАХН / АН
12 Сү.Батболдын танхим 2009.10.29 2012.08.10 Сүхбаатарын Батболд
13 Н.Алтанхуягийн танхим 2012.08.10 2014.11.05 Норовын Алтанхуяг АН / МАХН / МҮАН / ИЗНН
14 Ч.Сайханбилэгийн I танхим 2014.11.21 2015.09.09 Чимэдийн Сайханбилэг АН / МАН / МАХН / МҮАН
15 Ч.Сайханбилэгийн II танхим 2015.09.09 2016.07.07 АН / МАХН / МҮАН
16 Ж.Эрдэнэбатын танхим 2016.07.07 2017.10.04 Жаргалтулгын Эрдэнэбат МАН
17 У.Хүрэлсүхийн I танхим 2017.10.04 2020.07.08 Ухнаагийн Хүрэлсүх
18 У.Хүрэлсүхийн II танхим 2020.07.08 2021.01.27
19 Л.Оюун-Эрдэнийн I танхим 2021.01.27 2024.07.10 Лувсаннамсрайн Оюун-Эрдэнэ
20 Л.Оюун-Эрдэнийн II танхим 2024.07.10 2025.06.13 МАН / АН / ХҮН
21 Г.Занданшатарын танхим 2025.06.18 2026.04.04 Гомбожавын Занданшатар МАН / ХҮН / ИЗНН
22 Н.Учралын танхим 2026.04.04 одоо хүртэл Ням-Осорын Учрал МАН / ХҮН / ҮЭ
  1. 1 2 3 "МОНГОЛ УЛСЫН ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ТУХАЙ". Эрх зүйн мэдээллийн нэгдсэн систем. 1993-05-06. Татаж авсан: 2026-08-28.
  2. ↑ "ЗАСГИЙН ГАЗРЫН БҮРЭЛДЭХҮҮНИЙ ТУХАЙ". Эрх зүйн мэдээллийн нэгдсэн систем. 2024-07-10. Татаж авсан: 2026-09-14.
  3. ↑ "Танилц: Одоогийн Засгийн газрын БҮТЭЦ ба БҮРЭЛДЭХҮҮН". Eguur.MN. 2025-06-13. Татаж авсан: 2026-09-14.
  4. ↑ "ТӨРИЙН ЗАХИРГААНЫ БАЙГУУЛЛАГЫН ТОГТОЛЦОО, БҮТЦИЙН ЕРӨНХИЙ БҮДҮҮВЧ". Эрх зүйн мэдээллийн нэгдсэн систем. Татаж авсан: 2026-09-14.
  5. ↑ Ж.Танан (2025-03-31). "Монгол Улсын Засгийн газрын тохируулагч ба хэрэгжүүлэгч агентлаг Чиг үүрэг, эрх зүйн суурь, бүтэц, шинэчлэлийн практик судалгаа". Хуульч Шувуухай. Татаж авсан: 2026-09-14.
  6. ↑ А. Ням-Өлзий (2026-03-16). "Монгол Улсын Их Хурлын 2026 оны хаврын ээлжит чуулган нээлтээ хийлээ". ikon.mn. Татаж авсан: 2026-04-06.
  7. ↑ Н. Эрхбаяр (2026-03-27). "Ерөнхий сайд Г.Занданшатар чөлөөлөгдөх хүсэлтээ МАН-ын Удирдах зөвлөлд өгчээ". ikon.mn. Татаж авсан: 2026-04-06.
  8. ↑ А. Ням-Өлзий (2026-03-29). "МАН-ын дарга Н.Учралыг Ерөнхий сайдад нэр дэвшүүлэхийг 99.7 хувийн саналаар дэмжив". ikon.mn. Татаж авсан: 2026-04-06.
  9. ↑ А. Ням-Өлзий (2026-03-30). "Монгол Улсын 35 дахь Ерөнхий сайдаар Н.Учралыг томиллоо". ikon.mn. Татаж авсан: 2026-04-06.
  10. 1 2 А. Ням-Өлзий (2026-04-03). "ТАНИЛЦ: Ерөнхий сайд Н.Учралын зурсан танхимын бүрэлдэхүүн". ikon.mn. Татаж авсан: 2026-04-06.