Мониторинг

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search

Мониторинг (Monitoring). Латины monitor – “урьдаас сануулах, сэрэмжлүүлэх” гэсэн утгатай үг юм. Сэтгүүл зүйн судлалд одоогоор маш түгээмэл хэрэглэдэг судалгааны аргуудын нэг юм. Объектын судалгаанд түгээмэл хэрэглэдэг урьдчилан сэрэмжлүүлэх, сануулах зорилго бүхий арга бөгөөд тухайн объектын үйл ажиллагааг хянах, ажиглах, таамаглалын үнэлэлт өгөх, зөвлөмж боловсруулах үүднээс тогтмол мэдээлэл авахыг гол зорилго болгодог. Орчин үед мониторингийн аргыг нийгмийн амьдралын нийгэм-улс төрийн, эдийн засгийн, экологийн зэрэг гол хүрээ, салбарыг мэдээллээр хангах, судалгааны объектын талаар мэдээллийн сан бүрдүүлэх чухал хэрэгсэл гэж үздэг. Мониторингийг бэлтгэх, явуулах үйл ажиллагаа нь дараах хэд хэдэн нийтлэг журмыг баримтлахыг шаарддаг. Энэ бол мониторингид зориулж сонгон боловсруулсан үзүүлэлтүүдийн систем нь объектын шинж чанарыг яв цав илэрхийлэхийн хамт түүний үйл ажиллагааны талаар иж бүрэн төсөөлөл өгч чадах ёстой; харьцуулсан судалгаа явуулах, хөдөлгөөнт эгнээг бүрдүүлэхэд нөлөөлдөг үзүүлэлтүүдийн иж бүрэн, бүрэн төгс нэгдлийг ашиглах; мэдээллийн харьцуулсан судалгааг явуулахдаа түүний аргын болон арга зүйн залгамж чанарыг хадгалах зэрэг болно. Ийм шаардлагыг хангах нь олж авсан мэдээ баримтуудыг тайлбарлахдаа орох субъектив хандлагыг багасгах, задлан шинжлэх, боловсруулах ажлын үед нэгдсэн үндэслэлийг баримтлахад нөлөөлдөг. Нийгмийн мониторинг, мөн мониторингийн аргыг ашиглаж явуулсан олон нийтийн санал бодлын судалгаа зэргийн практик ач холбогдол нь өндөр байдаг. Мониторингийн арга зүйн залгамж чанар, арга хэрэгслийн оновчтой, нэг мөр байх, хэмжигдэхүүн, үзүүлэлтүүдийн давтагдах шинж зэрэг нь объект болон түүний үйл ажиллагааны механизмуудад системийн задлан шинжилгээ хийх боломж олгодог. Мониторингийн судалгаа нь гарсан өөрчлөлтүүдийн шинж чанар, чиг хандлагыг шуурхай үнэлэх, түүнд тохирсон удирдлагын шийдвэр гаргах, судалж буй объектын хөгжлийн загварыг боловсруулах, таамаглал дэвшүүлэх боломж олгодог давуу талтай юм. Сүүлийн үед энэ аргыг сэтгүүл зүйн судлалд өргөн хэрэглэх хандлага ажиглагдаж байгаа бөгөөд Монголын хэвлэлийн хүрээлэн 2000 оноос эхлэн манай орны хэвлэл мэдээллийн мониторингийн судалгааг тогтмол явуулж, судалгааны тайланг англи, монгол хэл дээр хэвлэн гаргаж байгаа нь үүний тодорхой жишээ болно.