Нацист Герман
Германы Эзэнт Гүрэн (1933–1943) Deutsches Reich Их Германы Эзэнт Гүрэн (1943–1945) Großdeutsches Reich | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1933–1945 | |||||||||||||
Төрийн дууллууд:
| |||||||||||||
.svg) Дэлхийн 2-р дайны үед Германы нутаг дэвсгэрийн хяналт хамгийн дээд хэмжээ (хожуу 1942):
 Нацист намын Их Германы Эзэнт Гүрний засаг захиргааны хуваарь (улаан шугам нь хил), 1944 | |||||||||||||
| Нийслэл ба томоохон хот | Берлин 52°30′40″N 13°22′47″E / 52.51111°N 13.37972°E | ||||||||||||
| Нийтлэг хэл | Герман | ||||||||||||
| Шашин |
| ||||||||||||
| Ард түмний нэршил | Германчууд | ||||||||||||
| Төр засаг | Фашист улс | ||||||||||||
| Төрийн тэргүүн | |||||||||||||
• 1933–1934 | Паул фон Хинденбург[c] | ||||||||||||
• 1934–1945 | Адольф Хитлер[d] | ||||||||||||
• 1945 | Карл Дониц[c] | ||||||||||||
| Канцлер | |||||||||||||
• 1933–1945 | Адольф Хитлер | ||||||||||||
• 1945 | Йозеф Геббельс[e] | ||||||||||||
• 1945 | Лутц фон Крозиг[f] | ||||||||||||
| Хууль тогтоох байгууллага | Рейхстаг | ||||||||||||
| Рейхсрат (1934 онд татан буугдсан) | |||||||||||||
| Түүхэн эрин | Дайны хоорондын үе • Дэлхийн 2-р дайн | ||||||||||||
| 1 сарын 30, 1933 | |||||||||||||
| 3 сарын 23, 1933 | |||||||||||||
| 9 сарын 15, 1935 | |||||||||||||
• Аншлюс | 3 сарын 12/13, 1938[g] | ||||||||||||
| 9 сарын 1, 1939 | |||||||||||||
| 4 сарын 30, 1945 | |||||||||||||
| 5 сарын 2, 1945 | |||||||||||||
| 5 сарын 8, 1945 | |||||||||||||
• Фленсбургийн засгийн газар баривчлагдсан | 5 сарын 23, 1945 | ||||||||||||
| 6 сарын 5, 1945 | |||||||||||||
| Газар нутаг | |||||||||||||
| 1939[h] | 633,786 км2 (244,706 миль2) | ||||||||||||
| 1940[2][b] | 823,505 км2 (317,957 миль2) | ||||||||||||
| Хүн ам | |||||||||||||
| 79,375,281 | |||||||||||||
| 109,518,183 | |||||||||||||
| Мөнгөний нэгж | Райхсмарк (ℛℳ) | ||||||||||||
| |||||||||||||
.svg)
.svg)
Нацист Герман (Герман: nationalsozialistischer Staat орч. Үндсэрхэг Социалист Улс гэсний товчилсон хэлбэр) эсвэл ҮС-Герман нь 1933-1945 оны хооронд Германы Үндэсний Социалист Ажилчны Намын (ГҮСАН) удирдлага, хяналтан доор байсан байна. Энэ нь үндсэндээ өөрийгөө "Фюрер" буюу "Удирдагч" хэмээн нэрлүүлж байсан ГҮСАН-ы дарга болон тухайн үеийн Герман улсын удирдагч Адольф Хитлерээр удирдуулсан тоталитар дарангуйллын нэг хэлбэр байсан юм.
Түүхэн нэрс
[засварлах | кодоор засварлах]Германы Эзэнт Улс
[засварлах | кодоор засварлах]Германы Хаант улс нь 1871 онд үүсгэн байгуулагдаж 1918 оны 11 сарын 11 хүртэлх буюу Дэлхийн нэгдүгээр дайны төгсгөл хүртэл хэмжээт эрхт хаант засаглалтайгаар оршин тогтнож байсан билээ. Харин үүний дараачаас Германд парламентийн засаглал бүхий Ваймарын Нэгдсэн Улс 1919 онд байгуулагдаж, 1933 оны 5-р сарын 23 хүртэл оршин тогтнож байсан.
Энэ бүхэн 1933 оны 1-р сарын 30-нд А.Хитлер засгийн эрхэнд гарч эзэнт гүрний Ерөнхий сайдаар томилогдсон цагаас эхлэн нэг хүний дарангуйлал доор орших улс болон өөрчлөгдсөн юм. Гэвч уг дарангуйлал доор өнгөрүүлсэн эдгээр он жилүүд нь 1945 оны 5-р сарын 30-нд Герман улс Дэлхийн хоёрдугаар дайнд үг дуугүй бууж өгөх гэрээнд гарын үсэг зурснаар төгсгөл болсон.
Их Германы Эзэнт Улс
[засварлах | кодоор засварлах]Хуучин Эзэнт Улс
[засварлах | кодоор засварлах]Гуравдугаар Эзэнт Улс
[засварлах | кодоор засварлах]1933 онд А. Хитлер засгиийн эрхэнд гарч Германы төрийг Нацист буюу Үндэсний социалист ажилчны нам барих болжээ. Ингэснээр нацист үзэл суртлыг бүх шатны байгууллагуудад түгээж, тоталитари засаглалтай, социалист тогтолцоотой улс байгуулж, түүнийгээ Гуравдугаар Райх хэмээн нэрийджээ. Гуравдугаар Райх нь төвлөрсөн төлөвлөгөөт эдийн засагтай, цөөн хүний дарангуйлал, хээль хахууль, арьс өнгөөр гадуурхаж, улс төрийн бусад үзлийг үл тэвчих улс төрийн системтэй, хүчирхэг Вермахт хэмээх армитай, өрнө этгээдэд Францыг 1940 онд буулгаж авсан, дорно этгээдэд Польшийг 1939 онд, өмнө этгээдэд Чехословак, Югослав, умард этгээдэд Норвеги, Данийг 1940 онд эзэлсэн хүчирхэг улс байв.
Үзэл суртал
[засварлах | кодоор засварлах]Мөн үзэх
[засварлах | кодоор засварлах]Эх сурвалж
[засварлах | кодоор засварлах]Тэмдэглэл
[засварлах | кодоор засварлах]- ↑ 1933 оны 7 сарын 12-нд Reichsinnenminister (Дотоод хэргийн сайд) Вильгельм Фрик "Deutschland Über Alles" гэгддэг "Das Lied der Deutschen" үндэсний дуулал эгшиглүүлсний дараа Хорст-Вессел-Лиед дууг тоглохыг тушаасан. Түммлер 2010, х. 63. Tümmler 2010, х. 63.
- ↑ 2.0 2.1 Бохеми, Моравийн Протекторат болон Ерөнхий Засгийн газрыг багтаасан болно
- ↑ 3.0 3.1 Ерөнхийлөгч
- ↑ Фюрер ба Райхсканцлер
- ↑ 4 сарын 30-наас 5 сарын 1 хүртэл де-юре
- ↑ 5 сарын 2-ноос 5 сарын 23 хүртэл де-юре
- ↑ 3 сарын 12-нд Германы цэргүүд орж ирснээр де-факто; 3 сарын 13-нд батлагдсан хуулиар де-юре[1]
- ↑ 1939 онд, Версалийн гэрээнээс өмнө Герман улс өөрийн мэдэлд байсан сүүлийн хоёр бүс нутаг болох Эльзас-Лотаринг, Данциг болон Польшийн коридорыг хяналтандаа авахаас өмнө талбай нь 633,786 км2 (244,706 миль2) байсан. Мөн үзэх: Statistisches Jahrbuch 2006.