Начин хүргэн

Начин хүргэн (монгол бичиг: ᠨᠠᠴᠢᠨ ᠬᠦᠷᠭᠡᠨ, галиг: naqin hurgen; перс: ناچین كوركان (Nāchīn kūrkān); хятад хэл: 納陳, пиньинь: Nà chén) бол Их Монгол Улсын Хонгирад аймгаас гаралтай түмтийн ноён. Мөн Хонгирад аймгийн Босхур овгийн Алчи ноёны хүү. 1260 онд Хубилайг хаан өргөмжлөхөд оролцсон ноёдын нэг.

Товч намтар

Начин хүргэн нь Чингис хааны хатан Бөртэгийн дүү Алчи ноёны хүү бөгөөд төрсөн он нь тодорхойгүй. Тэрээр Чингис хааны ач охин Сэцэгэн гүнжтэй^[1] (薛只干) гэрлэснээр түүхэнд Начин хүргэн гэж алдаршсан. Сэцэгэн гүнжийг хэн охин гэдгийг Юань улсын сударт огт тэмдэглээгүй ч, зарим судлаачид Тулуй ноёнтой холбож таамагладаг. 1257 онд эцгийнхээ түмтийн ноён цолыг залгамжилж, Мөнх хааны удирдсан өмнөд Сүн улсын эсрэг аян дайнд зүүн жигүүрийн цэрэгт багтаж цэргээ удирдан оролцохдоо Дяо юй цайзыг бүслэн байлдахад оролцож байгаад, Хубилайн дэргэд шилжин очоод Хуай мөрнийг гатлан, Дачинкоуг эзлэн авч, зуу гаруй цэргийн онгоцыг олзолсон ажээ. Үүнээс гадна цэрэг удирдан Шаньдун нутгийн Жи, Янь, Дань зэрэг мужийг төвхнүүлсэн байна.^[2]

Мөнх хааныг таалал төгссөний дараа, 1260 оны 3-р сард Кайпин хотод Хубилай хааныг дэмжиж өргөмжлөхөд голлон оролцсон ноёдын нэг. 1261 онд Хубилай, Аригбөхийн арми Монголын говьд тулгаран байлдахад олон ноёдын хамт Начин ноён Хахай, Тогоон, Уручин нарын хүүхдүүдийн хамт цэргээ удирдан Манлай, Шумуулт нуур, Булагт зэрэг газарт болсон олон тулалдаанд гарамгай тулалдаж, эсрэг талын 10,000 гаруй цэргийг хядаж ялалт байгуулсан.^[2] Түүний хэзээ нас барсан нь тодорхойгүй ч Махайт (末懷禿)^[2] гэдэг газарт оршуулсан.