Нью-Йоркийн нийтийн номын сан

Нью-Йоркийн нийтийн номын сангийн төв хаалга

Нью-Йоркийн Нийтийн номын сан (Англи: The New York Public Library, NYPL) нь дэлхийн хамгийн том номын сангийн нэг бөгөөд дэлхийн хамгийн том судалгааны номын сангийн системийн нэг юм. Энэ нь олон нийтийн эрхэм зорилготой хувийн, ашгийн бус байгууллага бөгөөд хувийн болон олон нийтийн санхүүжилтийг хоёуланг нь авдаг. Түүхч Дэвид МакКаллоу Нью-Йоркийн Нийтийн номын санг АНУ-ын хамгийн чухал номын сангуудын нэг гэж нэрлэжээ (бусад таван номын санд АНУ-ын Конгрессын номын сан, Бостоны Нийтийн Номын Сан, Харвард болон Йелийн Их Сургуулийн номын сангууд багтдаг).

Одоогийн байдлаар Нью-Йоркийн Нийтийн номын сан нь 87 хэлтсээс бүрдэж байна: зээл олгодоггүй 4 судалгааны номын сан, зээл олгодог 4 үндсэн номын сан, хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүст зориулсан номын сан, 77 хорооллын салбар. NYPL системийн бүх номын сангууд олон нийтэд үнэ төлбөргүй үйлчилдэг. 2008 онд системийн цуглуулгад 44,160,825 ном (ном, видео, газрын зураг гэх мэт) байсан бөгөөд үүнээс 15,985,192 нь ном байв. Салбарууд нь 7,565,579 ном хадгалж байсан бөгөөд үүнээс 4,416,812 нь ном байв. 2009 онд үндсэн цуглуулгад 44,356,334 ном, салбаруудад 8,708,869 ном байжээ. Нийтдээ системийн цуглуулгад 50 сая гаруй зүйл, үүнээс 20 сая гаруй нь ном байна. Тиймээс цуглуулгынхаа хэмжээгээр Нью-Йоркийн Нийтийн номын сан нь АНУ-ын Конгрессын Номын сан болон Британийн Номын сангийн дараа ордог.

Түүх

Нью-Йоркийн нийтийн номын сангийн уншлагын танхим

Номын сангийн анхны хандивлагчдын нэг нь Нью-Йорк хотын захирагч, ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшигч Самуэль Жонс Тилден байсан бөгөөд тэрээр өөрийн өвийн ихэнх хэсгийг (ойролцоогоор 2.4 сая доллар) "Нью-Йорк хотод үнэгүй номын сан, уншлагын танхим байгуулах, засвар үйлчилгээ хийхэд" зориулан үлдээжээ. 1886 онд С.Тилден нас барах үед Нью-Йоркт хоёр чухал номын сан аль хэдийн оршин тогтнож байсан: Асторын номын сан (эргэлтгүй лавлах номын сан) болон Ленокс номын сан.

Номын санд хөрөнгө хандивласан өөр нэг хүн бол улс төрч Жон Уоттсын хүү, Нью-Йоркийн чинээлэг худалдаачин Роберт Уоттс байв.

1892 он гэхэд Астор болон Ленокс номын сангууд санхүүгийн бэрхшээлтэй тулгарсан байна. Энэхүү нөхцөл байдлын ашиглан Самуэль Тилдений гэрээслэлийг биелүүлэгч Нью-Йоркийн өмгөөлөгч Жон Бигелоу Тилдений өвийг ашиглан хоёр номын сангийн нөөцийг нэгтгэх төлөвлөгөөг санал болгов. Өмгөөлөгч Бигелоу "Нью-Йоркийн Нийтийн Номын Сан, Астор, Ленокс, Тилдений Сангууд" гэсэн нэрийг санал болгосон юм. Жон Бигелоугийн саналыг 1895 оны 5-р сарын 23-нд хүлээн авч, улмаар олон нийтийн сайн сайхны төлөөх хувийн буяны үйлсийн жишээ болж эерэг үнэлгээ авсан юм.

1901 оны 2-р сард шинээр байгуулагдсан номын сан Нью-Йоркийн Чөлөөт Эргэлтийн Номын Сантай нэгдэж, буяны үйлстэн Эндрю Карнеги салбаруудыг барихад 5.2 сая доллар хандивлаж, тэдгээрийг хотын захиргааны мэдэлд байлгах нөхцөлтэйгөөр байгуулав. Тэр жилийн сүүлээр Нью-Йоркийн Нийтийн номын сан Бронкс, Манхэттен, Стейтен Айлэнд зэрэг дүүрэг дахь 39 салбар нээхээр хоттой гэрээ байгуулсан ажээ.

АНУ-ын Конгрессын номын сан гэх мэт бусад томоохон номын сангуудаас ялгаатай нь Нью-Йоркийн Нийтийн номын сан нь засгийн газраас байгуулагдаагүй юм. Анхны өдрүүдээс өнөөг хүртэл номын сан нь хотын захиргаа болон хувийн буяны байгууллагуудын нягт хамтын ажиллагааны уламжлалыг хадгалсаар ирсэн байна. 2010 оны байдлаар түүний системийн судалгааны номын сангууд хувийн эх үүсвэрээс ихээхэн хэмжээний хандив авдаг бол дүүргийн салбаруудыг голчлон засгийн газрын хөрөнгөөр ​​санхүүжүүлж ирсэн ажээ. 2009 он хүртэл судалгааны номын сангууд болон дүүргийн салбарууд бараг тусдаа номын сангийн систем хэлбэрээр ажиллаж байсан боловч дараа нь нэгтгэгдсэн. 2010 оны эхээр, хэсэгчлэн тасралтгүй нэгтгэсний улмаас номын сангийн ажилтнуудын тоог ойролцоогоор 16%-иар цомхотгосон юм.

Вэб хуудас

Нью-Йоркийн Нийтийн номын сангийн вэбсайт (www.nypl.org 1997 оны 1-р сарын 3-нд Wayback Machine дээр архивлагдсан) нь номын сангийн каталог, онлайн цуглуулга, захиалгын мэдээллийн сан, мөн номын сангийн системд болох үйл явдлууд, үзэсгэлэн, компьютерын сургалт, англи хэлийг хоёрдогч хэл болгон судлах сургалтуудын талаарх мэдээлэлд хандах боломжийг олгодог. 2011 оны 12-р сарын 15-нд Wayback Machine дээр архивлагдсан LEO (зээлийн цуглуулгыг хайх) болон CATNYP (судалгааны номын сангийн цуглуулгыг хайх) гэсэн хоёр онлайн каталог нь хэрэглэгчдэд номын сангийн цуглуулгаас ном, сэтгүүл болон бусад материалыг хайх боломжийг олгодог. LEO систем нь карт эзэмшигчдэд номын сангийн аль ч хоёр байршлын хооронд ном хүргэлт захиалах боломжийг олгодог байна.

Нью-Йоркийн Нийтийн номын сан нь карт эзэмшигчдэд гэрийн компьютероосоо EBSCOhost зэрэг захиалгын мэдээллийн санд агуулагдах мянга мянган одоогийн болон түүхэн сэтгүүл, сонин, эрдэм шинжилгээний сэтгүүл, лавлагааны бүтээлүүдэд үнэ төлбөргүй хандах боломжийг олгодог бөгөөд үүнд 2009 оны 3-р сарын 25-нд Wayback Machine дээр архивлагдсан бөгөөд ихэнх томоохон сонины бүрэн эхийг агуулсан Wayback Machine дээр архивлагдсан бөгөөд Нью-Йорк Таймс сонины бүрэн эхийг 2009 оны 2-р сарын 14-нд Wayback Machine дээр архивласан (1995 оноос өнөөг хүртэл), Gale's Ready Reference Shelf дээр архивлагдсан бөгөөд 2008 оны 11-р сарын 23-нд Wayback Machine дээр архивлагдсан бөгөөд Холбооны нэвтэрхий толь бичиг болон тогтмол хэвлэлийн лавлахууд, Хэвлэмэл номууд дээр архивлагдсан 2009 оны 7-р сарын 13-нд Wayback Machine дээр архивлагдсан, Ульрихийн тогтмол хэвлэлийн лавлах 2009 оны 2-р сарын 14-нд Wayback Machine дээр архивлагдсан.

Нью-Йоркийн Нийтийн номын сангийн Дижитал цахим Галерей нь номын сангийн цуглуулгаас авсан 700,000 гаруй дижитал хэлбэрт оруулсан зургийн мэдээллийн сан юм. Дижитал Галерейг Time сэтгүүлийн "50 Coolest Websites of 2005" -ын нэгээр нэрлэсэн бөгөөд музейн мэргэжилтнүүдийн олон улсын бүлгээс 2006 оны шилдэг судалгааны сайтаар шалгаруулсан (2011 оны 5-р сарын 27-нд Wayback Machine дээр архивлагдсан Best Research Site of 2006-г үзнэ үү).