Олон улсын гэрээ

Олон улсын гэрээ (Англи: Treaty) - Олон улсын эрх зүйгээр зохицуулагддаг тусгаар тогтносон улсууд хооронд эсвэл бусад олон улсын эрх зүйн этгээдүүд (үүнд олон улсын байгууллагууд орно) хоорондын олон улсын хэлэлцээр юм. Гэрээ гэдэг нь бусад нэр томьёоны хамт олон улсын хэлэлцээр, протокол, тохиролцоо, конвенц, пакт, ноот бичиг солилцох гэж нэрлэж болно; гэсэн хэдий ч зөвхөн талуудад хууль ёсны дагуу хүчин төгөлдөр баримт бичгийг олон улсын эрх зүйн дагуу гэрээ гэж үзнэ. Гэрээ нь хоёр талын (хоёр улсын хооронд) эсвэл олон талт (хоёроос дээш улсыг хамарсан) байж болно.

Олон улсын гэрээ бол олон улсын эрх зүйн хамгийн чухал эх сурвалжуудын нэг юм.

Олон улсын гэрээ хэлэлцээрийг ихэнх томоохон соёл иргэншил ямар нэгэн хэлбэрээр ашиглаж ирсэн бөгөөд орчин үед улам бүр түгээмэл болж, илүү боловсронгуй болсон юм. 19-р зууны эхэн үед дипломат харилцаа, гадаад бодлого, олон улсын эрх зүйн хөгжил нь гэрээний өргөн хэрэглээгээр тусгагдсан байв. 20-р зуунд Гэрээний эрх зүйн тухай Венийн конвенц (VCLT) нь гэрээ байгуулах, өөрчлөх, тайлбарлах, цуцлах, маргаан болон зөрчлийг шийдвэрлэх дүрмийг тогтоосноор эдгээр практикийг тогтоосон.

Гэрээг бүх хэлэлцээрт оролцогч талуудын хэлээр эсвэл тэдгээрийн тохиролцсон нэг буюу хэд хэдэн хэлээр үйлдэнэ. Олон улсын байгууллагуудын хүрээнд байгуулсан гэрээг эдгээр байгууллагуудын албан ёсны хэлээр үйлдэнэ.

Гэрээ нь гарын үсэг зурсан өдрөөс эхлэн хүчин төгөлдөр болж болох эсвэл нэмэлт тухайн улсын дотоодын журам (соёрхон батлах гэх мэт)-ыг тусгаж болно. Соёрхон батлах тохиолдолд уг журмыг биелүүлснийг баталгаажуулсан баримт бичгийг солилцсоны дараа хүчин төгөлдөр үйлчилж эхэлдэг.