Орлогын татвар

Орлогын татвар гэдэг нь хувь хүн эсвэл хуулийн этгээд (татвар төлөгч)-ийн олсон орлого эсвэл ашигт ногдуулдаг татвар юм (энэ нь ихэвчлэн “татвар ногдох орлого” гэж нэрлэгддэг). Орлогын татварыг ерөнхийдөө татвар ногдох орлогод хэрэглэж буй татварын хувь хэмжээг үржүүлэх замаар тооцдог. Татварын хувь хэмжээ нь татвар төлөгчийн төрөл, шинж чанар, орлогын төрлөөс хамааран өөр өөр байж болно. Татварын хувь хэмжээ нь орлогын хэмжээ нэмэгдэхийн хэрээр өсөж болно (үүнд градуаль эсвэл прогрессив татварын хувь хэмжээ хамаарна). Компаниудад ногдуулдаг татварыг ихэвчлэн корпорацын татвар гэж нэрлэдэг бөгөөд энэ нь ихэвчлэн тогтмол хувиар ногдуулдаг. Хувь хүний орлого нь ихэнхдээ прогрессив хувиар татварлагддаг. Үүнд, орлогын нэмэгдэх нэгж бүрд илүү өндөр татвар ногдуулдаг (жишээлбэл: анхны 10,000 ам.долларт 0%, дараагийн 10,000 ам.долларт 1% гэх мэт). Ихэнх улс орон нутгийн буяны байгууллагуудыг татвараас чөлөөлдөг. Хөрөнгө оруулалтын орлого нь бусад төрлийн орлогоос өөр (ихэнхдээ бага) хувь хэмжээтэйгээр татварлагдаж болох юм. Татварын хэмжээг бууруулах янз бүрийн хөнгөлөлт (credits) байж болно. Зарим улс оронд аль нэг төрлийн орлогын татвар эсвэл өөр нэг орлогын хэмжүүр дээр үндэслэсэн татварын аль өндөртэйг нь ногдуулах системтэй байдаг. Тухайн улсын оршин суугч татвар төлөгчийн татвар ногдох орлого нь нийт орлогоосоо орлого олохтой холбоотой зардал болон бусад суутгалуудыг хассан дүн байдаг. Ерөнхийдөө худалдах зорилгоор эзэмшиж байсан бараа, хөрөнгө зэргийн борлуулалтаас олсон цэвэр ашиг орлогод тооцогддог. Компаниудын ашгийн хуваарилалт нь хувьцаа эзэмшигчдийн орлогод ордог. Суутгалд ихэвчлэн орлого олох, бизнес эрхлэхтэй холбоотой зардал, түүнчлэн бизнесийн хөрөнгийн өртөг нөхөх боломж багтдаг. Олон улс орон хувь хүнд төсөөлсөн суутгал (notional deductions) хийхийг зөвшөөрдөг ба зарим хувийн зардлыг хасалтад оруулахыг ч зөвшөөрдөг. Ихэнх улс орон гадаадаас олсон орлогод татвар ногдуулдаггүй, эсвэл ийм орлогод бусад улс оронд төлсөн татварт хөнгөлөлт (credit) үзүүлдэг. Харин гадаадын иргэд тухайн улсын дотоодын эх үүсвэрээс олсон тодорхой төрлийн орлогод л татвар төлдөг бөгөөд энэ нь ховор тохиолдлоор л өөрчлөгддөг.